26 juni 2019

Hoe quasars ons meer vertellen over donkere materie en reïonisatie

Quasars zijn de actieve centra van een sterrenstelsels ('active galactic nucleus' of AGN) met een zeer hoge helderheid, meestal zeer ver verwijderd van de aarde. In 1963 werden ze voor het eerst geïdentifceerd door Maarten Schmidt, een Nederlandse astronoom die in de Verenigde Staten werkte. Die … [Lees meer...]

Sterrenkundigen ontdekken 83 superzware zwarte gaten in het vroege heelal

Sterrenkundigen hebben met de Hyper Suprime-Cam (HSC) verbonden aan de Subaru telescoop op Hawaï maar liefst 83 superzware zwarte gaten in quasars in het vroege heelal ontdekt. Het heelal had toen nog geen tien procent van z'n huidige leeftijd, dat 13,8 miljard jaar is. Een voorbeeld van zo'n … [Lees meer...]

Quasars blijken twee soorten vuurwerk af te steken

Quasars steken niet één maar twee soorten vuurwerk af. Niet alleen de kern van het sterrenstelsel van de quasar straalt fel. Ook een geboorte-explosie van sterren buiten de kern zorgt geregeld voor kosmisch vuurwerk. Dat blijkt uit internationaal onderzoek onder leiding van de Groningse hoogleraar … [Lees meer...]

De vakartikelen over de multi-messenger waarneming aan blazar TXS 0506+056

Donderdag meldde ik al dat er over die multi-messenger waarneming aan de uitbarsting op 22 september 2017 van blazar TXS 0506+056 diezelfde dag twee artikelen waren verschenen in het Amerikaanse vakblad Science. Maar er zijn inmiddels een hele stoot andere artikelen verschenen en dat zullen vast … [Lees meer...]

Waarom is die multi-messenger waarneming van blazar TXS 0506+056 zo bijzonder?

Een impressie van een blazar. Credit: DESY, Science Communication LabZoals afgelopen dinsdag voorspeld en gisteren wereldwijd bekendgemaakt hebben sterrenkundigen op 22 september 2017 een uitbarsting gezien in de blazar genaamd TXS 0506+056, die met meerdere instrumenten werd waargenomen en waarvan … [Lees meer...]

Monster-zwart gat SMSS~J215728.21-360215.1 verorbert één zonmassa per twee dagen

Sterrenkundigen van de Australian National University (ANU) hebben een superzwaar zwart gat ontdekt dat het snelst groeiende zwart gat is dat bekend is in het heelal. Het zwarte gat bevindt zich in het centrum van de quasar SMSS~J215728.21-360215.1 en iedere twee dagen krijgt 'ie ongeveer één … [Lees meer...]

Groningse astronomen verklaren raadsel van koel gas in hete quasars

Een team van sterrenkundigen met daarin Peter Barthel en Pece Podigachoski van de Rijksuniversiteit Groningen heeft een verklaring gevonden voor een vijftig jaar oud raadsel waarom koel gas uit hete quasars stroomt. Nieuwe waarnemingen duiden erop dat het koele gas hoogstwaarschijnlijk ontstaat bij … [Lees meer...]

Sterrenkundigen hebben de grootste kaart van het heelal – tot nu toe – gemaakt

Sterrenkundigen verbonden aan de Sloan Digital Sky Survey (SDSS) zijn er in geslaagd om de grootste kaart van het heelal te maken, die tot nu toe geproduceerd is. De kaart laat de grootschalige structuur van het heelal zien en dat doen ze door meer dan 147.000 quasars heel nauwkeurig en … [Lees meer...]

Massa van superzware zwarte gaten in vroege heelal stelt sterrenkundigen voor een raadsel

Zwarte gaten in de kernen van sterrenstelsels kunnen zeer zwaar worden - als voorbeeld ruim vier miljoen zonsmassa zoals het exemplaar Sgr A* in ons eigen Melkwegstelsel en meer dan 3 miljard (!) zonsmassa voor het exemplaar in het centrum van M87 - en dat doen ze door te groeien door aanvoer van … [Lees meer...]

Gamma-achtergrondstraling bevat geen spoor van donkere materie

Onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam hebben de meest nauwkeurige analyse uitgevoerd van de gamma-achtergrondstraling in het heelal. Daaruit volgt dat deze achtergrondstraling van twee verschillende brontypes afkomstig moet zijn. De onderzoekers zagen geen aanwijzingen voor het bestaan van … [Lees meer...]