22 februari 2024

Helderste en snelstgroeiende: astronomen ontdekken recordbrekende quasar

Met behulp van de Very Large Telescope (VLT) van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) hebben astronomen een heldere quasar geïdentificeerd. Ze ontdekten dat deze niet alleen de helderste quasar in zijn soort is, maar ook het allerhelderste object dat ooit is waargenomen. Quasars zijn de heldere … [Lees meer...]

Sterrenkundigen ontdekken een protocluster van sterrenstelsels rondom een heldere quasar

Sterrenkundigen zijn erin geslaagd om rondom J0910–0414, een heldere quasar ver verwijderd van de aarde, een zwaar protocluster te vinden, een groep van sterrenstelsels die gravitationeel aan elkaar verbonden zijn. Clusters van sterrenstelsels zijn er genoeg gevonden in het heelal, vaak met … [Lees meer...]

Superzwaar zwart gat in het vroege heelal kreeg minder materie dan verwacht

Van superzware zwarte gaten in onze buurt hebben sterrenkundigen de massa direct kunnen meten en wel aan de hand van de beweging van gas en sterren in de buurt van het zwarte gat, zoals is gebeurd met Sagittarius A* (≈4,3 miljoen zonsmassa) en M87* (≈6,5 miljard zonsmassa). Maar nu zijn ze er voor … [Lees meer...]

De meest verre actieve galactische kern met hoge energieën waargenomen met de LST-1

Sterrenkundigen verbonden aan de Large-Sized Telescope (LST) op La Palma zijn er in geslaagd om de meest verre Active Galactic Nuclei (AGN) te ontdekken, een sterrenstelsel met een zeer actief superzwaar zwart gat, dat door massatoevoer deeltjes en straling van zeer hoge energie de ruimte in stuurt. … [Lees meer...]

Nieuwe rode sterrenstelsels blijken bekende… blauwe sterrenstelsels te zijn

Tsja, het kan soms raar lopen in de sterrenkunde. Ontdekt je met de Webb ruimtetelescoop een boel zogeheten 'extremely red objects' (ERO's), sterrenstelsels met een zeer rode kleur, blijken ze gelijkenis te vertonen met de 'blue-excess dust obscured galaxies' (BluDOG's), yep.... blauwgekleurde … [Lees meer...]

Sterrenstelsels in het vroege heelal onthullen hun onverwachte chemische samenstelling

Sterrenkundigen hebben in twee sterrenstelsels uit het vroege heelal, die een zeer sterke sterproductie kennen, een onverwachte chemische samenstelling gevonden. Het team van sterrenkundigen stond onder leiding van Chentao Yang (Chalmers University) en ze gebruikten de telescopen van NOEMA (NOrthern … [Lees meer...]

Tussentijdse Gaia data release brengt een bolhoop, zwaartekrachtlenzen en planetoïden met grote precisie in kaart

Het Europese ruimtevaartagentschap ESA heeft een tussentijdse data release gepubliceerd van Gaia, de ruimtetelescoop die de Melkweg in 3D in kaart brengt. De eerste wetenschappelijke artikelen die vandaag zijn gepubliceerd onthullen een half miljoen sterren in de bolvormige sterrenhoop Omega … [Lees meer...]

Verdeling donkere materie tot kleine schaal (∼30.000 lichtjaar) zichtbaar gemaakt

Een japans team van sterrenkundigen onder leiding van Kaiki Taro Inoue (Kindai University, Japan) is er met behulp van de ALMA telescoop in Chili in geslaagd om de verdeling van donkere materie vast te leggen tot een schaal van circa 30.000 lichtjaar, dat is de kleinste schaal tot nu toe. Donkere … [Lees meer...]

Superzware zwarte gaten in quasars droegen maar voor 1% bij aan de reïonisatie van het heelal

Ze worden in het Engels Supermassive black holes (SMBHs) genoemd, superzware zwarte gaten, zwarte gaten van miljoenen of miljarden zonsmassa in de centra van sterrenstelsels. Ze blijken meestal een massa te hebben van pakweg 1/1000e van de massa van het hun omringende sterrenstelsel en tussen zwart … [Lees meer...]

Eerste waarneming ooit van de buitenranden van de accretieschijf van een superzwaar zwart gat

Sterrenkundigen zijn er voor het eerst in geslaagd om waarnemingen te doen aan de buitenranden van de accretieschijf van een superzwaar zwart gat. Denimara Dias dos Santos (Instituto Nacional de Pesquisas Espaciais in Brazilië) en zijn collega's namen met de grote Gemini North telescope op Hawaï III … [Lees meer...]