24 mei 2012

Amateur brengt beweging ster van Barnard in beeld

De Ster van Barnard 1950-2010 (© Anthony Ayiomamitis)

De ster van Barnard is een beroemde ster, eentje die we in alle klassieke leerboekjes op sterrenkundegebied tegenkomen. De ster van Barnard, genoemd naar de astronoom Edward Emerson Barnard, is een rode dwerg (spectraalklasse M4) in het sterrenbeeld Slangendrager (Ophiuchus). De ster is met magnitude 9,5 niet met het blote oog te zien. Wat de ster zo bijzonder maakt is dat ‘ie een grote (schijnbare) eigenbeweging heeft, namelijk 10,3 boogseconden per jaar, hetgeen dokter Barnard – ahum – in 1916 ontdekte. Da’s de grootste waargenomen eigenbeweging van alle sterren. Sterren hebben allemaal een beweging in de interstellaire ruimte, die o.a. bepaald wordt door hun rotatie om de kern van de Melkweg, maar ook door gravitationele interacties met andere sterren. De ster van Barnard staat erg dichtbij, slechts 5,91 lichtjaren om de hoek, en dat bepaalt z’n grote beweging aan de hemel. De Griekse amateursterrenkundige Anthony Ayiomamitis was dat gezeur over die financiële crisis in z’n land zat en dacht bij zichzelf ‘ik ga die eigenbeweging eens fotograferen’. En dat deed ‘ie, waarbij hij zíjn foto van de ster van Barnard plakte in een foto die met de Mount palomar zestig jaar eerder werd gemaakt. En dat leverde bovenstaande foto op, waarin je duidelijk kunt zien hoe snel die ster beweegt. In die periode is ‘ie tien boogminuten opgeschoven, da’s 1/3e van de diameter van de maan. De èchte snelheid van de ster van Barnard in de ruimte is zo’n 160 km per seconde en dat gaat een tikkie onze kant uit. Hierdoor zal hij over 8000 jaar met een afstand van nog maar 4 lichtjaar dichterbij zijn dan Alpha Centauri, de ster die nu samen met Proxima Centauri na de Zon het dichtste bij de Aarde staat. :bron: Bron: Bad Astronomy + Wikipedia. Credit van de foto: © A.Ayiomamitis

Share

De N11 bruist en bubbelt aan alle kanten

Het bubbelt en bruist in N11

Zie hier een schitterende foto van de N11 – nee, ik heb het niet over de N11 die loopt vanaf de A4 bij Leiden via Alphen aan den Rijn naar de A12 bij Bodegraven – zoals gemaakt door de Hubble ruimtetelescoop. N11, zonder ‘de’ dus, is een grote gaswolk in de Grote Magelhaense Wolk, het naburige sterrenstelsels dat onze eigen Melkweg begeleid. Officiëel heet het LHA 120-N 11, zoals het voorkomt in de catalogus van de sterrenkundige Karl Henize uit 1956, maar voor ons gemak noemen we ‘m simpelweg N11. Het is het één-na grootste stervormingsgebied in de Grote Magelhaense Wolk, ná de Tarantulanevel, die ook wel bekend staat als 30 Doradus of NGC 2070. Hubble’s foto van N11 laat op prachtige wijze zien hoe geboorte en opgroeien van sterren elkaar afwisselen in deze kosmische kraamkamer. Er zijn open sterrenhopen te zien, zowel ìn de gaswolk als daaronder, die bestaan uit jonge, massieve sterren. Verder zijn er in N11 wel drie verschillende lagen gasschillen te zien die uitgeblazen zijn door vroegere generaties sterren na hun geboorte. Kortom, een mooi, maar complex stervormingsgebied, dat net als grote broer de Tarantulanevel door sterrenkundigen wordt gebruikt om meer te weten te komen over de wijze waarop sterren ontstaan én evolueren. Ik kan er nog véél meer over vertellen, maar misschien is het handiger (voor mij, hihi…) om de volgende Hubblecast (nr. 37) te bekijken, die gaat over N11:

In de bron zijn overigens van de foto hoge resolutiefoto’s te downloaden, zoals deze giga-versie van 132 Mb in tif-formaat. :bron: Bron: Hubble.

Share

Lezing: wonen in de ruimte

Even douchen in de ruimte

Komende vrijdag, de 25e juni als ik het wel heb, zal Ger Dörr vanaf 20.30 uur een lezing houden bij sterrenkundevereniging Christiaan Huygens over het thema ‘Wonen in de ruimte’. Hier een voorproefje over wat ons allemaal te wachten staat: “Er is een lange weg te gaan als je het hebt over wonen in de ruimte. Het lijkt moeilijk voor te stellen als je astronauten aan het werk ziet binnen en buiten hun ruimtescheepjes. Zeker als je kijkt naar de eerste kleine ruimtescheepjes als Mercury in de jaren 60 of de Russische Vostok van Juri Gagarin niet groter dan een telefooncel. Later werden de cabines groter zoals de Gemini -en de Apollocabines. Maar met Sky-lab, Saljoet en later de Mir- ruimte- stations werd langdurig wonen en werken voor astronauten in de ruimte aangenamer. Aan boord van het ISS, het Internationale Space Station, ter grote van een aantal flinke stacaravans werd vervolgens een verdere stap vooruit gezet het verblijf in de ruimte voor de mens comfortabeler te maken. Het is waar dat astronauten en kosmonauten constant aan boord moeten trainen om botontkalking tegen te gaan door gebrek aan zwaartekracht. Maar daar zijn oplossingen voor. Ik geloof en vele met mij dat wonen in de ruimte op termijn zeker tot de mogelijkheden zal gaan behoren. De ontwikkelingen gaan razend snel, het Internationaal ruimte station is constant bemand met allerlei nationaliteiten. Dit leek een droom in 1961 en is nu realiteit geworden. We nemen u mee op een spectaculaire reis naar de ruimte en de mogelijkheden die dat biedt voor de mensen op aarde. De presentatie zal onthullen waar beelden fictie en realistische toekomstverwachtingen elkaar zullen ontmoeten.” Kortom, vrijdag geen voetbal kijken, maar op naar Huygens! :-D

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler