20 augustus 2017

Grote exoplaneet direct gefotografeerd

Directe foto (in nabij-infrarood) van Kappa Andromedae b (de zacht gloeiende bol linksboven de moederster). Het grootste deel van het licht van de moederster is via een speciale techniek weggefilterd. Klik voor een grotere versie.

Het direct fotograferen van planeten buiten het zonnestelsel is een moeilijke taak: de hemellichamen staan ver weg, zijn relatief klein en baden in het krachtige licht van de moederster. Toch is een team van onderzoekers van het Max Planck Instituut voor Astronomie erin geslaagd om een foto te maken van een super-Jupiter, die draait rond de ster Kappa Andromedae.

De supergasreus heeft een massa van 13 Jupiters (de theoretische bovenmassa van een planeet) en een oppervlakte-temperatuur van 1430 graden Celsius. De planeet draait rondom Kappa Andromedae, een ster van 2,5 zonnemassa’s. Deze ster staat op een afstand van 170 lichtjaar vanaf de aarde, in de richting van het sterrenbeeld Andromeda.

Blijkbaar is het object op dezelfde manier gevormd als planeten met minder massa: uit een protoplanetaire schijf van gas en stof. Dit maakt de ontdekking een belangrijke testcase voor de huidige modellen van planetaire geboorte. Met een geschatte leeftijd van 30 miljoen jaar is Kappa Andromedae een jonge ster – onze zon is, ter vergelijking, vijf miljard jaar oud.

Van slechts een paar van de bijna 850 bekende exoplaneten zijn directe foto’s gemaakt. Bij de overgrote meerderheid van de planeten is het bewijs voor hun bestaan op indirecte wijze verkregen.

Reacties

  1. Olaf van KootenOlaf van Kooten zegt:

    Hoewel de naam van de ster suggereert dat het zich bevindt in het sterrenbeeld Andromeda, lees ik in meerdere bronnen dat de ster zich in het sterrenbeeld Duif zou bevinden. Ik heb het hoofd van het onderzoeksteam een mail gestuurd, met de vraag of hij duidelijkheid kan verschaffen in deze kwestie.

  2. Olaf van KootenOlaf van Kooten zegt:

    Wel, de verwarring is afkomstig van het gerenommeerde astronomie.nl, de site van het nederlands onderzoeksinstituut voor de astronomie. Daarin staat dat de ster deel uitmaakt van de Columbus-cluster, en de main stream media hebben schijnbaar dat artikel als bron gebruikt.

  3. Verwarring is gelegen in de term “Columba stellar moving group”, waar Kappa Andromedae deel van uitmaakt. Die groep jonge sterren is gelegen in het sterrenbeeld Duif (Columba), maar kennelijk strekken de leden zich ook tot andere sterrenbeelden uit. Kappa Andromedae – in het sterrenbeeld Andromeda – is daar een voorbeeld van.

Laat wat van je horen

*