19 oktober 2017

“Tweede Jupiter” gefotografeerd

GJ504

Astronomen hebben een zogenaamde “tweede Jupiter” gefotografeerd bij de zonachtige ster GJ 504, dat zich bevindt op een afstand van 60 lichtjaar in de richting van het sterrenbeeld Maagd. Het is de allerlichtste exoplaneet die ooit direct is gefotografeerd. Dit betekent dat de weg wordt vrijgemaakt voor het fotograferen van aarde-achtige planeten.

Exoplaneten worden meestal ontdekt via allerlei indirecte methodes. Het direct fotograferen van exoplaneten staat nog in de kinderschoenen – logisch, want sterren zijn enorm veel helderder dan planeten, waardoor het waarnemen ervan een uitdaging vormt. Dankzij allerlei nieuwe technieken lukt het echter steeds vaker om het sterlicht weg te filteren, waarna de zwakke gloed van de exoplaneet tevoorschijn komt.

In het kader van het internationale SEEDS-project heeft men zo’n 500 sterren waargenomen, in de hoop om enkele exoplaneten direct te fotograferen. Dit is ondermeer gelukt bij de ster GJ 504, waarbij een gasplaneet op de gevoelige plaat is vastgelegd. De planeet gaat door het leven als GJ 504b en z’n gewicht wordt geschat op 3 Jupitermassa’s. De afstand tussen de planeet en z’n moederster bedraagt zo’n 44 AU – vergelijkbaar met de afstand tussen Pluto en de zon.

Het is overigens de vraag hoe zo’n zware planeet op zo’n grote afstand van de moederster kan ontstaan. Er zijn verschillende scenario’s voor bedacht, die geen van allen echt waarschijnlijk zijn. Mogelijk is de planeet simpelweg op kortere afstand van z’n moederster ontstaan en later naar buiten geslingerd als gevolg van interacties met andere planeten en/of de planeetvormende stofschijf.

Bron: National Astronomical Observatory of Japan

Laat wat van je horen

*