24 oktober 2017

Groen licht voor maken exoplaneet-telescoop PLATO

De Europese Ruimtevaartorganisatie ESA heeft groen licht gegeven voor de realisatie van de ruimtetelescoop PLATO die vanaf 2026 op zoek gaat naar exoplaneten. SRON (Netherlands Institute for Space Research) gaat 8 van de 26 camera’s van PLATO testen en karakteriseren. Daarnaast gaat SRON modellen ontwikkelen die uit PLATO’s gegevens informatie kunnen winnen over de atmosferen en wolken op zulke exoplaneten.

PLATO’s taak is om langdurig naar duizenden sterren te kijken, of zich daar een minieme dip in lichtsterkte voordoet. Dit gebeurt wanneer een planeet voor de ster langs schuift. De focus van PLATO ligt op het ontdekken van aardachtige exoplaneten en grote ‘super-aardes’ in de ‘bewoonbare-zone’ rondom sterren zoals de Zon. Dit is de zone waarin vloeibaar water op het oppervlak van de planeet kan bestaan. Er zijn extreem nauwkeurige en stabiele camerawaarnemingen over jaren nodig om de minieme dip als gevolg van dit soort kleine planeten te kunnen meten. Ook zal PLATO enkele cruciale eigenschappen, zoals bijvoorbeeld de dichtheid van de planeten, kunnen bepalen.

Een internationaal consortium van experts uit Europa beantwoordde met het concept voor PLATO de oproep van ESA voor de ontwikkeling van een missie voor exoplaneten. De beslissing van ESA vandaag betekent dat de missie uit de blauwdruk-fase komt en de Europese industrie aan de slag kan met de bouw van de telescoop.

De PLATO telescoop bestaat uit 26 losse optische camera’s, 24 ‘gewone’ en 2 snelle, die, gedeeltelijk overlappend, een groot stuk van de hemel bekijken. De extreme stabiliteit van de camera’s, nodig voor het vinden van planeten ter grootte van de Aarde, vereist zeer nauwkeurige tests en kennis van elk detail van de camera. Hiervoor simuleren experts van SRON, samen met collega’s in Frankrijk en Spanje, bepaalde omstandigheden in de ruimte zoals de extreem lage, cryogene temperaturen en de vacuüm condities. Alleen zo kunnen we het gedrag van de telescoop straks in vlucht tot in detail begrijpen.

Programmaleider Michiel Min van SRON’s wetenschappelijke programma voor exoplaneten buigt zich intussen over de ontwikkeling van modellen om atmosfeerinformatie uit de data van PLATO te winnen. “PLATO gaat sowieso de straal, massa, dichtheid en leeftijd van een grote verzameling planeten opleveren. Daardoor kunnen we alleen al op grond van statistiek meer over de vorming en evolutie van planeten leren. Maar PLATO stelt ons daarnaast ook in staat om van sommige exoplaneten de verdeling van warmte en bewolking op de planeet bij ‘dag’ en bij ‘nacht’ te bekijken. Hieruit kunnen we heel veel leren over de vorming van wolken en de werking van de atmosfeer.

Bron: SRON

Laat wat van je horen

*