Voorstelling van de Big Crunch. Credits: CC BY-SA 3.0
Een natuurkundige van Cornell heeft berekend dat het heelal mogelijk halverwege zijn totale levensduur van ongeveer 33 miljard jaar is. Aan de hand van recent vrijgegeven gegevens van belangrijke donkere-energieobservatoria concludeert hij dat de kosmos nog zo’n 11 miljard jaar zal blijven uitzetten voordat het zijn maximale omvang bereikt. Daarna zou het beginnen te krimpen en uiteindelijk in een “big crunch” weer ineenstorten tot één punt, net zoals een uitgerekt elastiekje dat terugveert. Dat laatste zal dan over ongeveer 20 miljard jaar plaatsvinden.
Henry Tye, emeritus hoogleraar natuurkunde aan het College of Arts and Sciences, kwam tot deze conclusie na het toevoegen van nieuwe gegevens aan een model met de ‘kosmologische constante’ – een factor die meer dan een eeuw geleden door Albert Einstein werd geïntroduceerd en die kosmologen de afgelopen jaren hebben gebruikt om de toekomst van ons heelal te voorspellen.
“De afgelopen twintig jaar geloofden mensen dat de kosmologische constante positief is en dat het universum voor altijd zal blijven uitdijen. De nieuwe gegevens lijken erop te wijzen dat de kosmologische constante negatief is en dat het universum zal eindigen in een ‘big crunch'”, aldus Tye. Het heelal is 13,8 miljard jaar oud en dijt uit. Volgens de huidige modellen, zo schreef Tye recent in een artikel in Journal of Cosmology and Astroparticle Physics, zijn er twee eenvoudigste scenario’s: het zal zijn huidige expansie voor altijd voortzetten, als de kosmologische constante positief is; of, als de kosmologische constante negatief is, zal het een maximale omvang bereiken, vervolgens krimpen en uiteindelijk tot nul instorten. Dat laatste is de conclusie waartoe Tye kwam met zijn recente berekening.
Het grote nieuws van dit jaar zijn de resultaten van de Dark Energy Survey (DES) in Chili en het Dark Energy Spectroscopic Instrument (DESI) in Arizona, die vorig jaar verschenen. Tye zei dat deze twee observatoria, een op het zuidelijk halfrond en een op het noordelijk halfrond, het goed met elkaar eens zijn. Het hele idee achter het onderzoek naar donkere energie van deze twee groepen is om te onderzoeken of donkere energie – 68% van de massa en energie in het universum – werkelijk afkomstig is van een zuivere kosmologische constante. Ze ontdekten dat het universum niet alleen gedomineerd wordt door een kosmologische constante. Er speelt zich in feite iets anders af rond de donkere energie.
Tye en zijn medewerkers stelden in het artikel een hypothetisch deeltje voor met een zeer lage massa dat zich in de beginjaren van het universum gedroeg als een kosmologische constante, maar dat nu niet meer doet. Dit eenvoudige model past goed bij de data, maar zorgt ervoor dat de onderliggende kosmologische constante negatief wordt.
#arXiv The Lifespan of our Universe https://arxiv.org/abs/2506.24011 by the axion Dark Energy (aDE) model has a high probability that Λ<0. It leads the universe to end in a big crunch. Using the best-fit values of the model, the lifespan of our universe to be 33 billion years.”
— Francisco R. Villatoro (@emulenews.mathstodon.xyz.ap.brid.gy) 4 juli 2025 om 19:59
Er volgen nog meer waarnemingen, aldus Tye. Honderden wetenschappers meten donkere energie door miljoenen sterrenstelsels en de afstand tussen sterrenstelsels te observeren, waardoor nog nauwkeurigere gegevens worden verzameld voor het model. DESI zal de waarnemingen nog een jaar voortzetten, en er worden momenteel of binnenkort waarnemingen gedaan bij verschillende andere locaties, waaronder de Zwicky Transient Facility in San Diego; de Europese Euclid-ruimtetelescoop; NASA’s recent gelanceerde SPHEREx-missie; en het Vera C. Rubin Observatorium.
Meer informatie hierover is te vinden in het vakartikel van Hoang Nhan Luu, Yu-Cheng Qiu, S.-H. Henry Tye. The lifespan of our universe. Journal of Cosmology and Astroparticle Physics, 2025; 2025 (09): 055.
Bron: Cornell.
Interessant, maar kunnen we het hewoon over HET hebben als we verwijzen naar het heelal? HIJ kan echt niet!
Correct! Ik heb het aangepast. Dank voor de melding.