14 oktober 2019

Nobelprijs voor Natuurwetenschappen 2019 gaat naar drie sterrenkundigen

Vandaag is bekend geworden dat de Nobelprijs voor de Natuurwetenschappen 2019 naar drie sterrenkundigen gaat, te weten de Canadese Amerikaan James (‘Jim’) Peebles voor z’n theoretische ontdekkingen over het ontstaan van het heelal en de Zwitsers Michel Mayor en Didier Queloz voor hun ontdekking van … [Lees meer...]

Heet gas van het kosmische web van filamenten bij protocluster in vroege heelal waargenomen

Een internationaal team van sterrenkundigen is erin geslaagd voor het eerst heet gas van het kosmische web van filamenten bij een protocluster in het vroege heelal waar te nemen. Het gaat om de zware protocluster SSA22, gelegen op 12 miljard lichtjaar afstand in de richting van het sterrenbeeld … [Lees meer...]

Nieuwe methode suggereert dat heelal sneller uitdijt dan gedacht

Een internationaal team van astronomen heeft een nieuwe, hogere waarde gemeten voor de snelheid waarmee het heelal uitdijt. Ze gebruikten twee zware sterrenstelsels als ‘zwaartekrachtlenzen’ om het licht van verafgelegen objecten te analyseren. Het onderzoek is geleid door het Max Planck Institute … [Lees meer...]

Heb je soms ook zwarte gaten bestaande uit… donkere energie?

Voorstelling van de Powehi GEODE in M87. Die zou ongeveer 2/3e in omvang zijn van het gebied dat met de Event Horizon Telescope is gefotografeerd, de groene zone. Credit: EHT collaboration; NASA/CXC/Villanova UniversityRecent hebben twee onderzoekers van de Universiteit van Hawaï in Manoa ontdekt … [Lees meer...]

Nieuwe waarde Hubble constante verrassend dicht bij de Planckwaarde voor vroege heelal

De Hubble-spanning blijft nog wel over voortduren. Opnieuw is een bepaling gedaan aan de hand van waarnemingen van de Hubble constante, de verhouding van de snelheid waarmee een bepaalde afstand groter wordt door de metrische uitdijing van de ruimte in het heelal en de grootte van die afstand. Edwin … [Lees meer...]

Nederland ratificeert als eerste de deelname aan de bouw van ‘s-werelds grootste radiotelescoop

Het Square Kilometre Array (SKA) Observatorium, de intergouvernementele organisatie die de grootste radiotelescoop ter wereld gaat bouwen en bedienen, heeft een belangrijke stap vooruit gezet dankzij de bekrachtiging van het SKA Observatorium Verdrag door het Nederlandse parlement. De ratificatie is … [Lees meer...]

Donkere materie wellicht ouder dan de oerknal – nou ja, het ontstond tijdens de inflatieperiode

Pakweg 85% van alle materie in het heelal bestaat uit donkere materie. Ook al hebben we dat nog nooit direct waargenomen, de observationele bewijzen voor het bestaan van donkere materie, waarvan het bestaan in 1922 (bijna honderd jaar geleden) werd geopperd door onze landgenoot Jacobus Kapteyn, zijn … [Lees meer...]

ALMA en Spitzer zien vele grote en stofrijke sterrenstelsels in het vroege heelal

Sterrenkundigen hebben met behulp van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) in Chili en de Spitzer infrarood-ruimtetelescoop een grote hoeveelheid grote en stofrijke sterrenstelsels ontdekt die al bestonden toen het heelal nog maar twee miljard jaar oud was (het heelal is bijna 13,8 … [Lees meer...]

Nobelprijswinnaar Gérard Mourou over toepassing ELI laser in nucleaire fysica

Het omvormen van hoog radioactieve actiniden voor schone kernenergie, het gebruik van röntgen laser voor het nabootsen van extreme omstandigheden in de kosmos zijn enkele toepassingen die Nobelprijswinnaar Gérard Mourou noemde in zijn lezing 'Een passie voor extreem licht' gegeven tijdens FYSICA … [Lees meer...]

Het verschil tussen de methodes van afstandsbepaling tussen het vroege en late heelal

Dat er de laatste jaren discussie is over de hoogte van de Hubble constante (de verhouding van de snelheid waarmee een bepaalde afstand groter wordt door de metrische uitdijing van de ruimte in het heelal en de grootte van die afstand) mag als bekend worden verondersteld - zie de blogs over de … [Lees meer...]