21 april 2021

Veel viervoudige quasars ontdekt met behulp van kunstmatige intelligentie

Een team van sterrenkundigen heeft gebruikmakend van kunstmatige intelligentie een dozijn quasars ontdekt, die door de werking van een zwaartekrachtlens tussen de quasar en de aarde in beeld verviervoudigd zijn. Afgelopen veertig jaar waren al een stuk of vijftig van die viervoudige quasars bekend, … [Lees meer...]

Dichtheid en klonterigheid van materie in het heelal gemeten met de Dark Energy Survey

Een nieuwe analyse van gegevens verzameld in het eerste jaar van de Dark Energy Survey (DES), welke sinds 2013 uitgevoerd wordt met de 4-meter Victor M. Blanco Telescoop van het Cerro Tololo Inter-American Observatorium (CTIO) in Chil, heeft sterrenkundigen meer informatie gegeven over de gemiddelde … [Lees meer...]

Nieuwe waarde gevonden met SPT-3G voor de Hubble constante

Onderzoekers hebben met behulp van het SPT-3G CMB experiment, waarbij gebruik wordt gemaakt van de South Pole Telescope (SPT) op de Zuidpool, metingen gedaan aan de polarisatie ((Zie deze blog over de polarisatie van de straling van de CMB.)) van de kosmische microgolf-achtergrondstraling (Engels: … [Lees meer...]

Astronomen brengen spinrag van kosmisch web in kaart

Een internationaal team van astronomen, onder wie een aantal Nederlanders, heeft voor het eerst een stukje kosmisch web in kaart gebracht, zonder gebruik te maken van felle quasars. Ze publiceren hun bevindingen binnenkort in het vakblad Astronomy & Astrophysics. Sterrenkundigen gaan er al … [Lees meer...]

Russische neutrino-detector geïnstalleerd in het Baikal-meer

Op 12 maart j.l. is in Rusland de nieuwe Baikal-neutrinotelescoop te water gelaten in het gelijknamige meer. De Baikal Gigaton-volumedetector of Baikal-GVD, zoals zijn volledige naam luidt, is net als IceCube, een gigantisch neutrino-observatorium. Neutrino's zijn erg moeilijk te detecteren en water … [Lees meer...]

Hubble constante berekend met fluctuaties in oppervlaktehelderheid elliptische sterrenstelsels

Er zijn afgelopen decennia al heel wat methodes bedacht en uitgevoerd om de Hubble constante te meten, de door Edwin Hubble in de jaren twintig van de vorige eeuw bedachte constante die een maat is voor de snelheid waarmee het heelal uitdijt. De oorspronkelijke door Hubble zelf bepaalde waarde was … [Lees meer...]

Nieuw type donkere energie zou de Hubble spanning op kunnen lossen

Dat het heelal uitdijt weten we sinds de waarnemingen van Edwin Hubble eind jaren twintig van de vorige eeuw, dat het versneld uitdijt weten we sinds 1998, toen twee onafhankelijke teams met behulp van type Ia supernovae de versnelde uitdijing ontdekten, dat er voor de  snelheid van die uitdijing … [Lees meer...]

Kwantum zwaartekracht lijkt toch testbaar te zijn

Het heelal kan op twee manieren goed beschreven worden: aan de ene kant is er de klassieke methode met Newton’s zwaartekrachttheorie en Einstein’s Algemene Relativiteitstheorie, waarmee dingen met grote massa en omvang kunnen worden beschreven, van sterren en planeten via (clusters van) … [Lees meer...]

Twee recent verschenen catalogi moeten meer inzicht geven in donkere energie

Deze week zijn er twee enorme catalogi van sterrenstelsels gepoubliceerd, die de sterrenkundigen meer inzicht moeten geven in de donkere energie, de mysterieuze energie die er voor zorgt dat het heelal versneld uitdijt. Beide catalogi werden gepresenteerd op de 237e bijeenkomst van de American … [Lees meer...]

De leeftijd van het heelal is 13,77 miljard jaar

Een team van sterrenkundigen heeft gebruikmakend van de Atacama Cosmology Telescope (ACT) in de Atacama woestijn in Chili de leeftijd van het heelal vast kunnen stellen op 13,77 miljard jaar, met een onzekerheid van 40 miljoen jaar. Deze waarde komt goed overeen met de schatting die eerder gegeven … [Lees meer...]