31 januari 2023

Waren sterrenstelsels anders in het vroege heelal dan in het huidige heelal?

Het vroege heelal wordt niet alleen vanuit de ruimte in detail waargenomen, zoals de Webb ruimtetelescoop dat sinds vorig jaar doet? Ook op aarde wordt met telescopen naar het vroege heelal gekeken, het heelal waarin na een duistere periode waarin er totaal geen licht was er sterren en … [Lees meer...]

Afstand tot sterrenstelsel GHZ2/GLASS-z12 nu bevestigd met ALMA

Een sterrenstelsel dat door Webb is ontdekt en waarvan het vermoeden bestond dat het al zeer vroeg in het heelal bestond blijkt inderdaad op zeer verre afstand van ons te staan - de tijd die het licht van het stelsel nodig had om ons te bereiken bestreek 97% van de leeftijd van het heelal. Het … [Lees meer...]

QUIJOTE brengt de microgolfstraling van de Melkweg in kaart

In 2012 is QUIJOTE (Q-U-I JOint TEnerife Experiment) gestart, het samenwerkingsverband dat gebruikmakend van twee 2,5 meter telescopen van het Teide Observatorium op Tenerife op de Canarische Eilanden de hemel waarneemt in het microgolfgebied van het spectrum (frekwenties tussen 300 MHz en 300 GHz). … [Lees meer...]

Verloren gewaand interview met Lemaître – bedenker van de oerknaltheorie – teruggevonden

De Vlaamse TV-zender VRT heeft in haar archief een verloren gewaand interview teruggevonden met Georges Lemaître, de Leuvense kosmoloog die in de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw grondlegger van de theorie van de oerknal was. Hij is daarover in 1964 geïnterviewd voor de toenmalige BRT, maar tot … [Lees meer...]

Verst verwijderde sterrenstelsels die Webb zag niet in strijd met kosmologische ΛCDM model

Met behulp van spectrografische waarnemingen konden sterrenkundigen enkele weken geleden bevestigen dat vier sterrenstelsels die eerder al door de James Webb Space Telescope (kortweg Webb) waren ontdekt inderdaad op recordafstand staan. Het licht van de stelsels heeft er meer dan 13,4 miljard jaar … [Lees meer...]

De Hubble spanning blijft voortduren, zo laat de South Pole Telescope zien

Met de South Pole Telescope (SPT), een radiotelescoop met een diameter van 10 meter op de Zuidpool die kijkt in het (sub-)millimetergebied van het spectrum, zijn waarnemingen gedaan aan de kosmische microgolf-achtergrondstraling (Engelse afkorting: CMB) en de resultaten van de SPT-3G metingen gedaan … [Lees meer...]

Red de Holmdel hoornantenne!

Eén van de allersterkste bewijzen dat het heelal ontstaan is met een oerknal hebben we te danken aan de Holmdel hoornantenne, die je hierboven ziet. De antenne werd in 1959 gebouwd in het kader van project Echo, bedoeld om te communiceren met de pas gelanceerde Echo satellieten. Dat deed de Holmdel … [Lees meer...]

‘Vroege donkere energie’ zou de Hubble spanning op kunnen lossen

Sterrenkundigen hebben onderzoek gedaan aan een variant van de donkere energie, de zogeheten 'vroege donkere energie' (Engelse afkorting: EDE, van early dark energy), en zij denken dat deze variant een oplossing zou kunnen bieden voor de welbekende Hubble spanning. Wat die Hubble spanning is hoef ik … [Lees meer...]

Webbs’ waarneming van de verst verwijderde sterrenstelsels is bevestigd

Met behulp van spectrografische waarnemingen zijn sterrenkundigen erin geslaagd om te bevestigen dat vier sterrenstelsels die eerder al door de James Webb Space Telescope (kortweg Webb) waren ontdekt inderdaad op recordafstand staan. Het licht van de stelsels heeft er meer dan 13,4 miljard jaar over … [Lees meer...]

Ook het niet detecteren van een signaal zegt sterrenkundigen iets over de eerste sterrenstelsels

Al jaren zijn sterrenkundigen bezig om met netwerken van radiotelescopen een signaal van waterstof bij een golflengte van 21 cm te detecteren dat afkomstig is uit het zeer vroege heelal, het heelal van pakweg 200 miljoen jaar oud (het is nu 13,8 miljard jaar oud). In 2018 leken de radioantennes van … [Lees meer...]