Astronieuws heet van de pers! Met de Hubble ruimtetelescoop en de Gemini North telescoop op Hawaï is men er als eerste in geslaagd om direct exoplaneten bij andere sterren te fotograferen!
Niet één exoplaneet, nee direct drie exoplaneten om precies te zijn. Eentje is gevonden èn direct door Hubble in beeld gebracht bij de bekende ster Fomalhaut. De foto zie je hierboven. Fomalhaut ligt in het sterrenbeeld Waterman en staat relatief dichtbij de Aarde, 25 lichtjaren van ons verwijderd. Op de foto zie je de exoplaneet rechtsboven, een klein onbeduidend stipje. Maar het is echt een exoplaneet, Fomalhaut b genaamd en 18 miljard km1 verwijderd van Fomalhaut. Het stipje is ook al in 2004 en 2006 gefotografeerd, maar toen was er nog geen zekerheid of het een planeet was. Nu heeft Hubble ‘m opnieuw gefotografeerd en is gezien dat ‘ie een stukje is opgeschoven. De omlooptijd van Fomalhaut b blijkt 872 jaren te zijn en hij is drie keer zo zwaar als Jupiter. Fomalhaut zelf is op de foto niet te zien, want vanwege het enorm grote helderheidsverschil tussen ster en planeet heeft men de ster afgedekt met een zwart balkje2. De radiaal lopende strepen zijn niet echt, maar worden veroorzaakt door het licht van Fomalhaut. Wat wel echt is dat is die ring, een gas- en stofring die een overblijfsel is van de stofschijf die Fomalhaut ooit had en waaruit Fomalhaut b is ontstaan. In feite was het die ring die de sterrenkundige op het spoor van Fomalhaut b bracht. De ster Fomalhaut ligt namelijk niet precies in het midden van de ring, die zo’n 34,5 miljard km in doorsnede is. Vanwege die afwijkende positie van de ring had men het vermoeden dat er een ander object moest zijn dat de ring enigszins van Fomalhaut vandaan ‘trekt’ en dat bleek de exoplaneet Fomalhaut b te zijn. 
Bekijk op deze pagina verschillende video’s die NASA van de ontdekking heeft gemaakt, in verschillende resoluties (tot eentje zelfs in HD-formaat van 957 Mb).
HR 8799 en exoplaneten
- 119 Astronomische Eenheden, d.w.z. 4x de afstand Zon-Neptunus. [↩]
- Waarvoor ze een zogenaamde coronograaf gebruiken. [↩]
[...] week werd bekendgemaakt dat exoplaneten zijn gefotografeerd rondom de sterren Fomalhaut en HR 8799. Tsja, zo’n ster met de naam HR 8799 zegt mij niet zo veel, dus inspiratie om daar meer over [...]