Het duo ISS-Discovery net voor de koppeling
NGC 6240, een lumineus infrarood sterrenstelsel
Prachtige foto, nietwaar? Het getoonde object heet NGC 6240 en het staat in het sterrenbeeld Slangendrager (Ophiuchus), 400 miljoen lichtjaar van ons vandaan, zeg 3.784.320.000.000.000.000.000 km. Gefotografeerd door het befaamde duo Hubble (optisch) en Spitzer (infrarood). Eigenlijk is NGC 6240 geen object, maar zijn het twee objecten. Twee sterrenstelsels die in een laatste fase zitten van merging, van samensmelten tot één groot sterrenstelsel. Binnen een paar miljoen jaar zijn ze volledig versmolten, een oogwenk op kosmologische schaal. Vandaar dat sterrenkundigen NGC 6240 nauwkeurig bestuderen, omdat het goed laat zien wat er allemaal gebeurt bij een dergelijke catastrofale botsing. Vanwege die botsing komen gas- en stofwolken onder gravitationele druk te staan, gaan ze samentrekken en vind er een verhoogde stervorming plaats. Resultaat van die jonge sterren is een grote hoeveelheid infraroodstraling en dat zorgt er voor dat NGC 6240 een zogenaamd luminous infrared galaxy is, hetgeen ik maar even vrij vertaald heb als lumineus infrarood sterrenstelsel. Ha, hoe kom ik erop.
In de kernen van de twee samensmeltende sterrenstelsels bevinden zich zeer zware zwarte gaten. Als die eenmaal zijn samengesmolten over x jaar dan zal de hoeveelheid uitgezonden infraroodstraling wel duizend keer krachtiger zijn en dan zal sprake zijn van een ultra-luminous infrared galaxy. Ha, een ultra-lumineus infrarood sterrenstelsel! Bron: Spitzer.
Naar de sterren bij Holland Doc
In 1609 deed Galileo Galilei zijn eerste waarneming met een telescoop. Hij kon objecten zo’n 20 maal vergroten. Nu, 400 jaar later, gebruiken we telescopen om naar de grenzen van het heelal te kijken. In het kader van 400 jaar astronomie met telescopen is 2009 uitgeroepen tot het Internationaal Jaar van de Sterrenkunde (IYA2009). Voor het digitale kanaal Holland Doc1 is dit een mooie aanleiding om van 4 t/m 10 april een week ‘naar de sterren’ af te reizen. Als ik deze pagina bekijk waarop staat wat er allemaal zal worden uitgezonden, dan denk ik dat er heel wat interessante uitzendingen zijn. Onder andere deze:
- In BLAST! volgt filmmaker Paul Devlin zijn broer Mark tijdens de lancering van een nieuw soort telescoop. Hij wordt daarbij bijgestaan door een team van wetenschappers en studenten. Al gauw blijkt dat het project heel wat minder soepel gaat verlopen dan aanvankelijk gedacht. Blast! laat vooral zien dat wetenschappers ook mensen zijn.
- Het zonnestelsel bestaat uit negen planeten en die negende planeet is Pluto. Tot enkele jaren geleden was het merendeel van de wetenschappers het hier mee eens. Nu is Pluto gekwalificeerd als dwergplaneet. In de BBC Horizon documentaire Bye bye planet Pluto wordt uitgelegd waaraan Pluto deze degradatie te danken heeft.
- De documentaire Spiral Galaxy, de Melkweg ontrafeld van Maarten Roos vertelt over de zoektocht naar onze plaats binnen het heelal. Verschillende Nederlandse wetenschappers vertellen hoe zij hebben gezorgd voor de eerste plattegrond van onze Melkweg.
Kortom, die eerste week van april kijken naar Holland.Doc! Bron: Nova.
Noot:- Holland Doc is het multimediale documentaireplatform van de Publieke Omroep. [↩]



Social profiles Adrianus V