16 september 2019

Kosmisch ‘skelet’ in beeld gebracht

Het kosmisch 'skelet' in rood

Het kosmisch 'skelet' in rood

Astronomen hebben een gigantische verzameling sterrenstelsels ontdekt op een afstand van zeven miljard lichtjaar van de aarde. Deze ontdekking is de eerste observatie van zo’n opvallende structuur van sterrenstelsels in het verre heelal en geeft meer inzicht in het kosmische web en hoe dit is gevormd. “Materie is niet gelijkmatig verdeeld in het universum,” zegt Masayuki Tanaka van ESO, die de studie leidde. “In het nabijgelegen heelal vormen zich sterrenstelsels en deze sterrenstelsels vormen meestal groepen en clusters van stelsels. De meest geaccepteerde kosmische theorieën voorspellen dat materie ook samenklontert op een grotere schaal in het zogenoemde kosmische web waarin sterrenstelsels, gevat in filamenten die zich uitstrekken tussen lege ruimte, een gigantische draadachtige structuur creëren.

Deze filamenten zijn miljoenen lichtjaren lang en vormen het geraamte van het heelal: sterrenstelsels verzamelen zich eromheen en op de knooppunten vormen zich reusachtige clusters van sterrenstelsels die als gigantische spinnen op de loer liggen, wachtend om meer materie op te nemen. Wetenschappers proberen te bepalen hoe deze filamenten ontstaan. Hoewel enorme draadvormige structuren al vaak geobserveerd zijn op relatief kleine afstand van ons, is er tot nu toe nog geen concreet bewijs van het bestaan ervan in het verder afgelegen heelal. Het team onder leiding van Tanaka ontdekte een grote structuur rond een verafgelegen cluster van sterrenstelsels op beelden die ze al eerder hadden verkregen. De onderzoekers gebruikten twee telescopen op aarde om deze structuur gedetailleerder te bestuderen. De spectroscopische waarnemingen zijn gedaan met het VIMOS instrument van ESO’s Very Large Telescope en met FOCAS van de Japanse Subaru-telescoop. Dankzij deze en andere waarnemingen waren de astronomen in staat om een echte demografische studie van deze structuur te maken en hebben ze enkele groepen van sterrenstelsels geïdentificeerd rondom het hoofdsterrenstelsel (zie afbeelding hiernaast).

Het kosmisch skelet met de Subaru gefotografeerd

Het kosmisch skelet met de Subaru gefotografeerd

Ze konden tientallen van zulke groepen onderscheiden, de meeste tien keer groter dan onze Melkweg – en sommige wel duizend keer groter – en ze berekenden dat de massa van het hoofdsterrenstelsel minstens tienduizend keer de massa van de Melkweg bedraagt. Sommige groepen sterrenstelsels voelen de fatale zwaartekracht van het hoofdsterrenstelsel en zullen er uiteindelijk door worden opgeslokt. Het filament staat op 6,7 miljard lichtjaar van ons vandaan en strekt zich uit over minstens 60 miljoen lichtjaar. De nieuw ontdekte structuur reikt waarschijnlijk nog verder, voorbij het door het team onderzochte gebied en daarom zijn er al toekomstige waarnemingen gepland om de afmeting exact te kunnen bepalen. Een mega-resolutiefoto van het kosmische skelet is trouwens hier in tif-formaat te vinden, 140 Megabytjes zwaar. Voor de liefhebbers. 🙂 Bron: Nova.

Reacties

  1. Dit is ver weg, maar als je een plaatje vindt van dat "hoofdsterrenstelsel" hou ik me aanbevolen.

    Toch vreemd dat er niemand van die astronomische genieën er op kwam om van dat TIF-bestand (dat nu nog aan het downloaden is) een PNG te maken voor op het web.

    • De kern van het kosmische 'skelet' wordt gevormd door de cluster genaamd CL0016+16 (ook wel RX J0018.3+1618 voor röntgenstraling genoemd) en de kern daarvan is het radiostelsel 54W084. Da's dus het hoofdsterrenstelsel dat we zoeken. Als ik een plaatje tegenkom zal ik 'm wel plaatsen.

  2. Deze foto kom ik tegen, d.w.z. 54W084 is dat kleine vlekje rechts op de foto. Staat een pijltje bij, mocht je 'm missen. 🙂

    <img src="https://www.astroblogs.nl/wp-content/uploads/2009/11/54W084-432×500.jpg&quot; alt="54W084" title="54W084" width="432" height="500" class="aligncenter size-medium wp-image-10920" />

    Wowie, hoe indrukwekkend! Bron: IOP.

Speak Your Mind

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: