Voor het eerst wolken waargenomen op Pluto

Rechts op de foto zie je een wolk in de atmosfeer van Pluto (Credit: NASA/JHUAPL/SwRI)

We hadden al foto’s gezien van de ijle atmosfeer van Pluto, gemaakt door de New Horizons sonde tijdens de scheervlucht langs de dwergplaneet en z’n manen op 14 juli vorig jaar. Maar nadere studie van die foto’s laat zien dat er ook wolken voorkomen op Pluto! In een gesprek met het weekblad New Scientist heeft de sterrenkundige Will Grundy (Lowell Observatory) gezegd dat in de voornamelijk uit stikstof bestaande atmosfeer van Pluto ook smalle condensaties kunnen ontstaan. Op foto’s zijn ook langwerpige vage vlekjes te zien, die vermoedelijk wolken zijn, op de foto hierboven rechts te zien, hieronder diverse wolken met pijltjes aangegeven.

Wolken in de ijle atmosfeer van Pluto (Credit: NASA/JHUAPL/SwRI)

Probleem is alleen met die wolken dat voor de bevestiging ervan we nog vele jaren moeten wachten, tot er weer een ruimtevaartuig voorbij vliegt om de wolken te fotograferen… of tot een telescoop op aarde zo krachtig is dat ‘ie de wolken kan zien. Of dat er in het geheugen van de New Horizons nog foto’s van wolken zitten, die nog naar de aarde moeten worden verzonden – dát zou nog makkelijker zijn. 🙂 Er was overigens deze week nog ander nieuws over Pluto: op foto’s gemaakt door New Horizon’s Ralph/Multispectral Visible Imaging Camera (MVIC) blijkt in de Cthulhu regio een keten te liggen van vermoedelijk met methaanijs bedekte bergen. Mmmmm, wolken in de atmosfeer, ijs op de bergtoppen… dan zal het af en toe wel eens sneeuwen op Pluto! De keten start in het ijsvlakte van stikstofijs Sputnik Planum en loopt zo’n 400 km door naar het noorden. Het Cthulhu gebied heeft een dieprode kleur en die is vermoedelijk te danken aan tholinen, complexe organische verbindingen, die gevormd worden uit eenvoudige organische verbindingen zoals methaan, stikstof of ethaan, onder invloed van de ultraviolette straling van de Zon. Hieronder zie je de MVIC foto van Cthulhu.

Credit: NASA/JHUAPL/SwRI

Bron: Universe Today.

Het multiversum bestaat – het is geopend van 10.00 tot 16.00 uur

Sterrenkundigen debatteren er al jaren over, maar het bestaat gewoon: het multiversum. Je vindt het ergens ten zuiden van Glasgow aan de A76 in Schotland en het is geopend van 10.00 tot 16.00 uur. Meer over het Crawick Multiversum – yep, zo heet ‘t – vind je in de video hieronder.

Crawick Multiverse from Garden Museum on Vimeo.

Bron: Not Even Wrong.

Kwam zwaartekrachtsgolf GW150914 van twee primordiale zwarte gaten van donkere materie?

Artist impressie van botsende zwarte gaten. Beeld-credit: LIGO/Frank Elavsky/Northwestern

De directe ontdekking van zwaartekrachtsgolven – door de Advanced LIGO van GW150914 – heeft een ware hausse teweeggebracht aan artikelen over ‘zwaartekrachtsgolf-astronomie’, een tak van wetenschap die een nieuw venster op het heelal schijnt te bieden. De Astroblogs trilt nog na van alle blogs die er over gepubliceerd zijn, als een zwaartekrachtsdetector die trilt van passerende rimpels in de ruimte en tijd. Tot de hausse behoren tal van wetenschappelijke artikelen, die proberen te verklaren waarom 0,4 seconde na de passage van de 0,2 seconde durende golf van GW150914 een uitbarsting in gammastraling te zien was, zoals deze over het model dat de twee botsende zwarte gaten oorspronkelijk tot één grote ster behoorden. De video hieronder gaat over die laatste suggestie.

Deze week was er ook een ander bijzonder artikel te lezen op de arXiv: Did LIGO detect Dark Matter?. Het idee van de auteurs van dit artikel is de volgende: wellicht is de bron van GW150914 de botsing van twee zogeheten primordiale zwarte gaten. Primordiale zwarte gaten? Wat zijn dat nou weer voor zwarte gaten? Welnu, meestal spreken we hier op de Astroblogs over twee typen zwarte gaten, de stellaire zwarte gaten en de superzware zwarte gaten. De eerste ontstaan uit zware sterren, de tweede in de kernen van sterrenstelsels door het samensmelten van kleinere zwarte gaten. Oh ja er is nog een tussenmaatje, de middelgrote zwarte gaten, die nog maar pas ontdekt zijn. De primordiale zwarte gaten zijn een vierde categorie en ze zijn op dit moment hypothetisch. Ze zouden kort na de oerknal ontstaan zijn, het moment 13,8 miljard jaar geleden dat het heelal ontstond. Er waren toen helemaal geen sterren en sterrenstelsels en de materie was gewoon een dikke hete soep van deeltjes.

De door LIGO waargenomen zwaartekrachtsgolf. Credit: LIGO Collaboration.

Naast gewone materie had je toen ook donkere materie en die moet hier en daar samengeklonterd zijn tot die primordiale zwarte gaten. Een zwart gat dus van donkere materie, da’s waar we het hier over hebben. En daarvan zijn er dus twee tegen elkaar geknald en samengesmolten tot eentje, aldus dat clubje sterrenkundigen, waartoe ook Adam Riess behoort, de Nobelprijswinnaar voor de Natuurwetenschappen vanwege zijn ontdekking (met anderen) in 1998 van de versnelde uitdijing van het heelal. Bron: The Reference Frame + Quanta Magazine.