19 september 2018

Zo’n klein sterrenstelsel en dan toch zo’n superzwaar zwart gat

Fornax UCD3 is een heel klein sterrenstelsel, een dwergstelsel, dat zestig miljoen lichtjaar van ons vandaan staat in het zuidelijke sterrenbeeld Oven (Fornax) en dat hoort bij het grote sterrenstelsel NGC 1399 – de afkorting UCD staat voor ultracompacte dwergstelsels. Met het  SINFONI instrument van de European Southern Observatory’s (ESO) Very Large Telescope (VLT) in Chili hebben ze het dwergstelsel bekeken en wat blijkt: er huist in het centrum een gigantisch groot zwart gat van 3,5 miljoen keer de massa van de zon. De Melkweg heeft een vergelijkbaar superzwaar zwart gat in z’n centrum – Sgr A* is pakweg 4,3 miljoen keer de massa van de zon – maar de Melkweg is vele malen groter dan Fornax UCD3. Ter vergelijking: onze Melkweg heeft een diameter van zo’n 100.000 lichtjaar en heeft een massa van pakweg 400 miljard zonsmassa, Fornax UCD3 is pakweg 300 lichtjaar (!) in doorsnede en z’n massa is een schamele tientallen miljoenen keer de zonsmassa. Z’n zwarte gat bedraagt 4% van de massa van het dwergstelsel, terwijl dat bij ‘gewone’ sterrenstelsels zoals de melkweg slechts 0,3% bedraagt.

Men heeft vaker van dit soort dwergstelsels met grote superzware zwarte gaten ontdekt, zoals M60-UCD1. De gedachte is dat ze ooit in een ver verleden groter waren, maar door een bijna-botsing met een groter naburig sterrenstelsel zijn gestript van het merendeel van hun sterren en dat ze klein, maar met een relatief groot zwart gat achterbleven. Hier het vakartikel over de waarnemingen aan Fornax UCD3, verschenen in he Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Bron: Space.com.

Reacties

  1. Etienne Durinck zegt:

    Kan het zijn dat dit in oorsprong een zeer groot sterrenstelsel is geweest waarvan de meeste sterren reeds in het centrale zwarte gat zijn verdwenen ?

    • Ik denk ‘t niet, dan zou ‘ie heel wat zwaarder zijn dan die 3,5 miljoen zonmassa. Ik denk dat NGC 1399 het meeste heeft afgesnoept, zoals de betrokken sterrenkundigen ook denken. Of zoals zij ‘t zeggen: “Similarly to other known UCDs that harbour black holes, UCD3 hosts metal rich stars enhanced in α-elements that supports the tidal stripping of a massive progenitor as its likely formation scenario.

      • Een nieuwe big bang theorie gebaseerd op een expoderend zwart gat die grote en kleinere gaten (nucleaire brokstukken) produceert waaromdoor grotere en kleinere galaxies ontstaan.
        Maar ja dan is een zwart gat niet meer een z.g. singularity. maar een samegeperste kern van primaire deeltjes kleiner dan quarks. en kan het universum toch ergens uit ontstaan zijn.

        • En waar kwam dat zwarte gat vandaan @Leo, en wat deed het “spontaan” exploderen? Ofwel, wat veroorzaakte de omslag van extreme gravitatie (BH) naar donkere energie (afstoting = anti zwaartekracht = explosie) ? Een theorie dus die het probleem alleen maar vooruit schuift zonder werkelijke oplossing.

Laat wat van je horen

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.