23 mei 2012

Mars Express neemt ‘poollicht’ op Mars waar

poollicht op Mars

poollicht op Mars

Sinds 2004 weten sterrenkundigen dat mars poollicht (aurora) heeft, maar het is pas sinds kort dat het poollicht ook echt waargenomen is. De naam poollicht is echter geen goede benaming, want bij Mars komt het verspreid over het gehele oppervlak voor en niet louter bij de polen. Met behulp van de Europese Mars Express, de verkenner die om Mars heendraait, heeft men een ruwe kaart gemaakt van het ‘poollicht’ van Mars. De Mars Express zag het poollicht in ultraviolet licht met behulp van drie instrumenten, te weten SPICAM, de ultraviolet en infrarood spectrometer, de radar MARSIS en tenslotte ASPERA, een electronen spectrometer. Met deze drie instrumenten werd negen keer poollicht waargenomen. Op de tekening hierboven een impressie van hoe dat poollicht er uitziet. Het blijkt dat het licht optreedt in gebieden waar het magnetisch veld van Mars op z’n sterkst is. Men vermoedt dat het magnetische veld van Mars het poollicht veroorzaakt. Mars heeft niet zoals de Aarde, Saturnus en Jupiter een magnetische noord- en zuidpool. Het zijn meer lokale magnetische gebieden, die samenhangen met de korst van Mars. Het magnetische veld reageert op electronen, die afkomstig zijn van de zonnewind en dat veroorzaakt het poollicht. Men heeft het poollicht in ultraviolet licht waargenomen, maar onbekend is nog of Mars’ poollicht ook in visueel licht waarneembaar is. Toekomstige astronauten zullen op Mars waarschijnlijk niet even spectaculaire poollichtverschijnselen kunnen zien als in de poolgebieden op Aarde. Bron: ESA.

Share

Conversie urine > water in ISS geeft problemen

Het ISS

Het ISS

Het 250 miljoen dollar kostende apparaat waarmee urine in drinkbaar water kan worden omgezet, welke door de Space Shuttle Endeavour vorige week naar de ISS is gebracht, vertoond mankementen. Donderdag en vrijdag werden voor het eerst pogingen gedaan om het apparaat te laten functioneren, gebruikmakend van pre-collected samples of urine. Ik moest dat even onvertaald laten, zo mooi vind ik dat staan, pre-collected samples of urine. Van wie zou die urine zijn, van NASA-medewerkers? Van nietsvermoedende inwoners van Florida? Afijn, één of andere sensor in het dure conversie-apparaat schijnt niet goed te werken en tot twee keer toe leidde dat tot een shutdown. De astronauten moeten het voorlopig dus gewoon doen met Spa blauw. Ik neem aan dat niemand aan boord hier bezwaar tegen heeft. ;-) Bron: New Scientist.

Share

Wie is dat toch, die Viceroys rookte?

Viceroy

Viceroy

Ik had er nog nooit van gehoord, maar er schijnt ooit een cigarettenmerk te hebben bestaan dat Viceroy heette. In 1959, bijna vijftig jaar geleden had Viceroy een prachtige advertentie, die je hiernaast ziet. Een stoere cigaretten rokende man, in die tijd was cigaretten roken nog gewoon stoer. Viceroy-cigaret in z’n hand én een oculair in z’n andere hand. “The man who thinks for himself knows… only Viceroy has a thinking man’s filter… a smoking man’s taste” staat er nog eens ferm bij. Op de achtergrond diezelfde man turend door een enorme telescoop, tenminste enorm voor die tijd, naar één of ander ver verwijderd sterrenstelsel. Hé, die turende man door die telescoop komt sommigen van ons misschien bekend voor. Yep, da’s niemand minder dan Edwin Hubble, de beroemde sterrenkundige die in 1928 voor het eerst de uitdijing van het heelal beschreef. De originele foto van Hubble achter de 48″ Schmidt telescoop van Mount Palomar zie je hieronder. Eh… alleen rookte Hubble geen cigaretten, maar pijp! Artistieke vrijheid van de cigarettenfabrikant om het genotsmiddel in de advertentie maar even aan te passen, zullen we maar zeggen. Bron: Cosmic Variance.

Share

Altijd weer een leuk moment

Gisteren werd op de sterrenclub1 de Sterrengids 2009 uitgedeeld. Nou ja uitgedeeld, na overhandiging van € 22,- per gids aan de onverbiddelijk kijkende penningmeester. Thuisgekomen altijd weer een leuk moment om met de nog in cellofaan verpakte gids te staan en ‘m dan te openen. Je ruikt gewoon het astronomische jaar 2009 als je ‘m opent, tenminste als je héél veel fantasie hebt. :-) Heerlijk moment. Ik zal er vast een keer meer aandacht aan besteden, maar qua hoogtepunt moet je toch wel de zonsverduistering op 22 juli 2009 noemen. De Sterrengids noemt die een beetje voorbarig de ‘Eclips van de eeuw’, maar ik vermoed dat we die term de komende 92 jaar nog wel tientallen keren zullen horen vallen. De eclips is niet in Nederland te zien, helaas maar waar. Je zal naar het verre oosten, Japan en China, moeten gaan om de eclips te kunnen zien. Kennissen van  mij zijn van plan er heen te gaan en ergens op een eilandje bij Japan te gaan bivakkeren. Ik wens ze alvast veel succes en clear nights days.

Noot:
  1. Christiaan Huygens, voor degenen die een poosje onder een steen hebben gelegen. []
Share

WSRT werpt nieuw licht op Hanny’s Voorwerp


Met de Westerbork Synthese Radio Telescoop (WSRT), bij Westerbork in Drenthe, hebben ze het sterrenstelsel IC 2974 en het nabije Hanny’s Voorwerp bestudeerd en daar zijn nieuwe inzichten uit naar voren gekomen. Het blijkt dat er een nauwe bundel hoogenergetische deeltjes uit het centrum van het sterrenstelsel IC 2974 stroomt, precies in de richting van Hanny’s Voorwerp, hetgeen op de foto links met witte contourlijnen is te zien. De metingen laten ook zien dat er een enorme wolk van neutraal waterstofgas (oranje), van meer dan een miljard keer zo zwaar als de zon, zich in de buurt van IC 2497 en van Hanny’s Voorwerp bevindt. De aanwezigheid van dit gas is waarschijnlijk het gevolg van een botsing, die honderden miljoen jaren geleden heeft plaatsgevonden tussen IC 2974 en een ander sterrenstelsel. De waarneemgegevens laten ook zien (bovenaan rechts), dat dichte gas- en stofwolken een deel van de radio-emissie die uit het centrum van IC 2974 komt absorbeert. De detectie van een zwakke, maar compacte radiobron in het centrum van IC 2497 is een aanwijzing voor het bestaan van een superzwaar zwart gat in IC 2974. Deze compacte radiobron is gedetecteerd met behulp van recente e-VLBI metingen, waaraan ook de WSRT deelgenomen heeft. Op grond van de nieuwe metingen denkt men dat het superzware zwarte gat in IC 2497 een krachtige stroom, zeer energierijke deeltjes de ruimte instoot. Deze stroom deeltjes baant zich een weg door de gas- en stofwolken van IC 2497, hierdoor ruimte makend voor de zeer intense optische en ultraviolette straling van het zwarte gat. Deze straling kan op deze manier een deel van de grote waterstofwolk, die zich net buiten IC 2497 bevindt, belichten waardoor dat stuk van de waterstof wolk heel heet wordt, het gas geïoniseerd raakt en licht gaat uitstralen en zichtbaar wordt als Hanny’s Voorwerp. De resultaten zullen op een colloquia op 27 november bij ASTRON worden gepresenteerd. Sprekers: Professor Michael Garrett, algemeen directeur van ASTRON, en dr. Gyula Józsa, wetenschapper bij de radiosterrenwacht van ASTRON zullen de resultaten toelichten en Hanny van Arkel, ontdekker van Hanny’s Voorwerp, zal ook een presentatie geven. :-D Bron: ASTRON.

Share

Envisat ziet Nederland liggen

Vandaag kwam ik op de ESA-website deze foto tegen van Nederland, welke genomen is door de Envisat-satelliet. De foto bestaat eigenlijk uit drie radar-opnamen in drie verschillende kleuren, welke genomen zijn door de Advanced Synthetic Aperture Radar (ASAR) aan boord van die satelliet. Normaal zie je met radar geen kleuren, maar ASAR weet daar wel kleuren aan te verbinden. In blauw licht is ‘ie genomen op 12 maart 2008, in groen licht op 30 juli 2008 en in rood tenslotte bijna een jaar geleden, op 28 november 2007. De Envisat (Environmental Satellite) is gelanceerd op 31 maart 2002, z’n baan om de aarde duurt 101 minuten met een herhalingscyclus van 35 dagen. Envisat heeft negen observatie instrumenten aan boord die informatie verzamelen over de aarde (land, water, ijs en atmosfeer). De foto hierboven is voor de liefhebbers in twee grotere versies te downloaden: groot (1,6 Mb) en hééél groot (36 Mb). Meer smaken zijn d’r niet. :-) Bron: ESA.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler