15 december 2017

Mogelijk nieuwe vorm van materie gevonden: kernpasta

representatie van neutronenster

Schematische weergave van een neutronenster. De kernpasta bevindt zich aan de binnenkant van de korst, aan de grens met de buitenkern.

Wetenschappers hebben mogelijk een nieuwe vorm van materie gevonden: het zogenaamde “kernpasta”. Deze zeldzame vorm van materie kan alleen bestaan in objecten met ultrahoge dichtheid, zoals neutronensterren. Hier worden atoomkernen zo dicht opeen gepakt, dat ze zichzelf gaan uitlijnen in pastavormen: sommige als platte “vellen” zoals lasagna, andere in slierten zoals spaghetti. Deze formaties zijn vermoedelijk verantwoordelijk voor de minimale rotatiesnelheid van dit soort sterren, zo blijkt uit een nieuwe studie.

Deze nieuwe fase van materie is jaren geleden al voorgesteld, maar nog nooit experimenteel bevestigd. Nu heeft men bewijs gevonden voor kernpasta in de rotatiesnelheid van een speciale klasse van neutronensterren die pulsars genoemd worden. Pulsars stoten licht uit in de vorm van twee “bundels”, ongeveer zoal bij een vuurtoren. Naarmate de pulsar ronddraait, zal de bundel steeds buiten en binnen gezichtbereik draaien. Aan de hand hiervan kan de rotatiesnelheid van de pulsar gemeten worden.

pulsar2012

Wetenschappers hebben vele pulsars waargenomen, maar geen enkele doet langer dan 12 seconden over

Reacties

  1. Hans Schreuder zegt:

    Interessant verhaal, maar ik kan helaas de redenering niet volgen, omdat ik onvoldoende weet van neutronensterren. Wat is eigenlijk de drager van het magnetische veld van een n-ster? Vrije electronen zijn er immers niet. En zonder (vrije) electronen snap ik niet dat er sprake kan zijn van electrische weerstand. We kan ik me voorstellen dat het oppervlak een andere structuur heeft dan het binnenste, maar hoe dan ‘pasta’-achtige formaties kunnen ontstaan en welke (electrische) eigenschappen die dan hebben ontgaat me helemaal.

  2. Taaie ko(r)st 🙂

  3. descheleschilder zegt:

    Ha die Olaf, het is maar een klein detail, maar is het niet de máximale draaisnelheid die door pastavorming (mmmmmmm! stuur mij ernaar toe en ik zal ervoor zorgen dat er geen pasta overblijft; ik zal zelf ook wel tot een plak lasagna samengeperst worden, maar ja, je moet er wat voor over hebben!) wordt verklaard?

    • Olaf van KootenOlaf van Kooten zegt:

      Ha schele schilder, ik heb het voor de zekerheid ff gecontroleerd voor je, maar het gaat toch echt om een minimale draaisnelheid 🙂

      • descheleschilder zegt:

        Hai Olaf, om er toch nog even op terug te komen (ik weet dat het niet erg belangrijk is tussen al die mooie patronen in de “taaie ko(r)st”): als geen enkel neutronensterretje langer dan 12 seconden over een omwenteling doet dan is dat toch het maximum. Het zou een minimum zin als er geen eentje kórter dan twaalf seconden over doet.

        • Olaf van Kooten zegt:

          Ja maar jij hebt het over de rotatie-PERIODE, ik over de rotatie-SNELHEID 😉

          • descheleschilder zegt:

            Je hebt helemaal gelijk! Hoe groter de periode, des te kleiner de rotatiesnelheid. Er is een maximale periode (12(sec)), dus een minimale rotatiesnelheid. De rotatiesnelheid van pulsars met een periode van, zeg, enkele milliseconden per omwenteling is duizenden (+/-) malen sneller dan die van een pulsar wiens periode 12 seconden per omwenteling bedraagt. Mijn fout(je)!

Laat wat van je horen

*