16 december 2017

Super-Aarde zou “Mini-Neptunus” kunnen zijn

HD 97658b

Op ongeveer 70 lichtjaar afstand van de aarde staat de ster HD 97658 – bijna helder genoeg om met het blote oog zichtbaar te zijn. Rondom deze ster draait een planeet van acht aardemassa’s – een zogenaamde Super-Aarde. Dit is een klasse van planeten die in ons zonnestelsel niet voorkomen. Hoewel het bestaan van deze planeet al langer bekend is, heeft men nu de diameter en dichtheid van de planeet kunnen vaststellen.

Laat de term “Super-Aarde” je niet voor de gek houden: het enige wat hiermee bedoelt wordt, is dat het een rotsachtige planeet is die een slag groter is dan de aarde – het zegt helemaal niets over de leefbaarheid van die planeet! Hoe dan ook, de planeet HD 97658b is ontdekt middels de Doppler-methode: hierbij wordt gekeken naar karakteristieke “wiebels” van de ster als gevolg van de zwaartekracht van een planeet.

Nu heeft men de planeet ook waargenomen via een andere methode, namelijk de transit-methode. Hierbij wordt gekeken naar karakteristieke veranderingen in de helderheid van de ster, als gevolg van een planeet die voor het oppervlak van de moederster langstrekt en zo een deel van het sterlicht tegenhoudt.

Via de eerst methode kan de massa van een planeet vastgesteld worden, maar niet de omvang. Via de tweede methode kan de omvang van een planeet vastgesteld worden, maar niet de massa. In het geval van HD 97658b heeft men dus allebei kunnen vaststellen en dat is een zeldzaamheid. Als je zowel de massa als de omvang weet van een planeet, dan kun je de dichtheid berekenen. Dit geeft dan aanwijzingen over de samenstelling van de planeet!

De gemiddelde dichtheid van HD 97658b blijkt zo’n 4 gram per kubieke centimeter te bedragen. Dat is drie keer lichter dan lood, maar zwaarder dan de meeste rotsen. Aan de hand hiervan kan de oppervlakte-zwaartekracht van de planeet berekend worden. Wat blijkt? De zwaartekracht is krachtig genoeg om een omvangrijke en dikke atmosfeer vast te houden. Dat betekent dat deze Super-Aarde eerder een soort “Mini-Neptunus” zou kunnen zijn: een rotsachtige kern met een dikke waterstofrijke atmosfeer.

Bron: University of California

Laat wat van je horen

*