17 oktober 2017

Jupitermaan Europa braakt waterdamp uit

Europa plumes

De Jupitermaan Europa blijft voor verrassingen zorgen. Op beelden van de Hubble-ruimtetelescoop zijn waterpluimen zichtbaar, die zijn uitgestoten vanaf de zuidpool van Europa. Wetenschappers vermoeden dat Europa onder z’n ijzige korst een vloeibare oceaan herbergt, waarmee de Jupitermaan een belangrijke kandidaat is om buitenaards leven te herbergen.

Het is voor het eerst dat wetenschappers rechtstreeks bewijs vinden voor het bestaan van geisers op Europa. Bij de Saturnusmaan Enceladus zijn deze eerder al ontdekt. In het geval van Europa weten de onderzoekers niet zeker of de waterpluimen ook werkelijk verband houden met de oceaan onder het oppervlak.

De pluimen op Europa zijn waargenomen door de Hubble-ruimtetelescoop. Het STIS-instrument heeft zwak ultraviolet licht gedetecteerd dat afkomstig is van een aurora nabij de zuidpool van de Jupitermaan. Deze aurora wordt aangedreven door het intense magnetische veld van Jupiter, dat waterdeeltjes in de pluim doet splitsen in zuurstof- en waterstofionen, die een overduidelijke vingerafdruk achterlaten in de kleuren van de aurora.

Europa plumes2

This graphic shows the location of water vapor detected over Europa’s south pole that provides the first strong evidence of water plumes erupting off Europa’s surface, in observations taken by NASA’s Hubble Space Telescope in December 2012. Hubble didn’t photograph plumes, but spectroscopically detected auroral emissions from oxygen and hydrogen.

Tot nu toe is alleen maar waterdamp gedetecteerd – in tegenstelling tot Enceladus, wiens pluimen ook stof- en ijsdeeltjes bevatten. Wetenschappers vermoeden al langer dat de lange scheuren aan het oppervlak van Europa waterdamp de ruimte in kunnen blazen. Vergelijkbare scheuren zijn ook aanwezig aan de zuidpool van Enceladus. Het is echter niet bekend of de waterpluimen ook verband houden met de uitgestrekte oceaan op Europa – mogelijk is het water gewoon ontstaan binnen de ijskorst, waarvan delen kunnen smelten als gevolg van wrijvingsstress nabij het oppervlak.

Toekomstige ruimtemissies zijn noodzakelijke om de exacte processen achter de waterpluimen van Europa te bepalen, evenals om vast te stellen of deze pluimen in direct contact staan met de oceaan. Wat dat betreft moeten we wachten op de Europese JICE-missie (Jupiter Icy Moons Explorer), die in 2022 gelanceerd zal worden. Nog even geduld dus 🙁

Bron: Phys.org

Laat wat van je horen

*