19 augustus 2017

ALMA-opname laat inderdaad de locatie van planeten zien

ALMA HL Tau

Een recente en beroemde afbeelding van de omgeving van de ster HL Tauri blijkt werkelijk de geboorteplaats van planeten aan te geven, zo blijkt uit een studie. De foto in kwestie is in 2014 gemaakt door de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) en laat de planeetvormende schijf zien rondom de piepjonge ster HL Tauri.

Op de radio-opnames zijn een reeks gaten zichtbaar in de wervelende schijf en deze gaten lijken de locatie van pasgeboren planeten aan te geven, die hun omloopbaan hebben schoongeveegd van puin en ander materiaal. Toch was niet iedereen overtuigd – vooral de buitenste drie gaten zouden te dicht bij elkaar staan om planeten te bevatten – planeten die massief genoeg zijn om dit soort gaten te produceren, zouden elkaar op gewelddadige wijze moeten verstrooien door onderlinge zwaartekrachtinteracties. Als gevolg hiervan zouden de planeten bij wijze van spreke alle kanten op moeten vliegen.

Een nieuwe analyse van de gegevens heeft dit echter uitgesloten. Het blijkt dat de (potentieel planeet-bevattende) “gaten” in de schijf op een speciale onderlinge afstand staan, iets wat een “resonantie-configuratie” wordt genoemd. Met andere woorden: de planeten hebben een onderlinge resonantie die ervoor zorgt dat ze elkaar nooit heel dicht naderen, zodat botsingen en gewelddadige verstrooiingen momenteel niet mogelijk zijn.

Dit kun je vergelijken met de resonantie tussen Pluto en Neptunus – die twee planeten hebben elkaar miljarden jaren lang “gemist”, ondanks het feit dat hun omloopbanen elkaar kruisen. Simulaties hebben aangegeven dat de configuratie van het HL Tauri-stelsel op een tijdschaal van een miljard jaar stabiel kan blijven.

Daarna vermoeden de onderzoekers dat de resonantie verbroken zal worden, waarna de planeten elkaar zullen verstrooien. Dat betekent dat sommige planeten een enorme zwieper zullen krijgen (richting de interstellaire ruimte, op weg om zwerfplaneten te worden), terwijl de overige planeten een excentrische en elliptische omloopbaan zullen aannemen. Waarom iets dergelijks nooit bij het zonnestelsel lijkt te zijn

Laat wat van je horen

*