Europa presenteert z’n Magnificent Seven

De Magnificent Seven. Credit: ASPERA.

Gisteren en vandaag kwamen 200 Europese wetenschappers bijeen in Brussel op de derde Roadmap Workshop om de doelen te bespreken die de Europese astro-deeltjeswetenschappen de komende jaren wil bereiken. Dertien Europese landen hebben zich daartoe verenigd in ASPERA, het AStroParticle ERAnet. De workshop leverde uiteindelijk zeven doelen op, de Magnificent Seven zoals ze het zelf omschrijven:
  1. Het waarnemen van kosmische gammastralen met de CTA, een serie van zogenaamde Cherenkov Telescopen;
  2. Neutrino-onderzoek met KM3NeT, een detector van 1 km3 in de Middellandse Zee;
  3. Studie naar donkere materie;
  4. Studie naar protonverval en neutrino-astrofysica;
  5. Studie naar neutrinomassa;
  6. Studie naar kosmische straling;
  7. Detectie van gravitatiegolven

Je ziet dat drie van de zeven doelen te maken hebben met neutrino’s, dus kennelijk vinden die 200 wetenschappers dat erg belangrijk. Ruim een jaar geleden was men ook al bijeengekomen, zich nog in fase I bevindend van die Roadmap en toen was men tot zes doelen gekomen. Daar is er dus eentje bijgekomen en da’s er eentje van neutrino’s. Maar wat mij betreft had het gewoon bij zes mogen blijven hoor [1]Maar ja, dan kan je weer niet zo’n mooi logo met de Grote Beer maken. 😉 . Meer info over de Magnificent Seven staan in dit 61 bladzijden tellende document (8,33 Mb). Bron: Eurekalert.

References[+]

References
1 Maar ja, dan kan je weer niet zo’n mooi logo met de Grote Beer maken. 😉

ATV Jules Verne verbrand in atmosfeer

Gisteren is de Automated Transfer Vehicle (ATV) Jules Verne verbrand in de atmosfeer van de Aarde. Dat was geen ongelukje, maar een gecontroleerd einde van een succesvolle missie. Het 20 ton wegende vrachtschip Jules Verne werd 9 maart met een Ariane 5 gelanceerd en op 3 april 2008 aan de ISS gekoppeld. Op 5 september werd Jules Verne weer losgekoppeld en gisteren dook ‘ie de atmosfeer in, waarvan hier een prachtige video-opname is te zien, twintig ton vuurwerk 😀 :

Bron: Universe Today.

Hubble reparatiemissie is uitgesteld

De Science Data Formatter. Credit: NASA

De reparatiemissie van de Atlantis Space Shuttle, gepland voor vrijdag 10 oktober 2008, is uitgesteld tot minstens februari 2009. Oorzaak is dat de Hubble in safe mode is geraakt, een ander woord voor slaaptoestand. 🙁 Dat is op haar beurt weer veroorzaakt door een slecht functionerend onderdeel van de Hubble, de Control Unit/Science Data Formatter – Side A. Op de foto zie je dat onderdeel en het heeft na 18 jaar van trouwe dienst de geest gegeven. Het draait met name om die Science Data Formatter (SDF), die de waarneemgegevens van de Hubble keurig in pakketjes stopt, er een header aan geeft en ze dan met een snelheid van 1 Mb per seconde naar de Aarde stuurt. Geen SDF, dan ook geen data naar de Aarde, simpel. Nou is er één hoop en dat is Side B. Yep, er is van dat hele instrument ook een Side B, een reserveonderdeel. Vóór de lancering in 1990 in de Hubble geplaatst en daarna nooit meer aangeraakt. Maar activeren van Side B is helaas niet een kwestie van een knop genaamd Side B indrukken, want daar komt veel bij kijken. Vijf andere modules die gegevens van Hubble verwerken moeten naar hún Side B worden overgezet. Dat schijnt allemaal vanaf Aarde te kunnen worden geregeld, maar het is tijdrovend. Als de Side A > Side B overgang goed gaat zou Hubble weer z’n gegevens naar aarde kunnen sturen. Maar dan heb je de situatie dat één reserveonderdeel essentiëel wordt en da’s ook niet wenselijk. NASA wil daarom sowieso een geheel nieuwe SDF plus control unit naar de Hubble brengen. Dat kost al gauw drie maanden voorbereidingstijd en zodoende denkt men dat de Atlantis pas ergens in februari volgend jaar z’n missie kan maken. Bron: Bad Astronomy.

Stem op de radiotelescoop van Dwingeloo!

Radiotelescoop Dwingeloo. Credit: Camras.

Een Nederlands topmonument op de heide, de radiotelescoop bij Dwingeloo heeft onze dringende hulp nodig! Op donderdag 2 oktober as. om 19:25 uur op Nederland 2 is de radiotelescoop namelijk één van de kandidaten in het AVRO tv-programma ‘Restauratie’ van de BankGiro Loterij. Ik wil iedereen bij deze oproepen om op de radiotelescoop te stemmen. 😀 Als de radiotelescoop met het stemmen het hoogste scoort, gaat ze door naar de finale. Bij het winnen van deze laatste stemronde op 12 november, kan zij na restauratie opengesteld worden voor het publiek. De jeugd op onze scholen kan dan via het internet de ruimte ermee verkennen. Harry Mulish heeft erover geschreven, Gerrit Achterberg heeft erover gedicht [1]Afwachten is ’t consigne; luisteren. In Dwingelo hoor je het fluisteren der leegte in de radiotelescoop, een fragment uit het sonet Dwingelo. en met jullie hulp kan straks iedereen het mysterie van het luisteren naar het fluisteren van de sterren van dichtbij meemaken. Dit is overigens de derde keer dat de AVRO restauratie uitzendt. In de tweede serie deed de Leidse Sterrewacht mee, maar die werd helaas geen winnaar. Dat werd de Molen van Goidschalxoord. Zoiets laten we natuurlijk geen tweede keer gebeuren! Leuk al die molens, kerken, synagogen, gemalen en andere gebouwen die ook gerestaureerd moeten worden, maar van deze radiotelescoop is er maar één. Je mag net zo vaak op de radiotelescoop stemmen als je wilt, zelfs tot enkele dagen na de uitzending! Hé, die kans laten we toch niet liggen? Meer info: Stichting Camras.

References[+]

References
1 Afwachten is ’t consigne; luisteren. In Dwingelo hoor je het fluisteren der leegte in de radiotelescoop, een fragment uit het sonet Dwingelo.

Het sneeuwt op Mars!

Het sneeuwt op Mars! Credit: NASA.

De Marslander Phoenix heeft waargenomen dat het kan sneeuwen op Mars! Met behulp van camera’s en een laser kon men op een gegeven moment [1]Sol 99 om precies te zijn. zien dat zich op een hoogte van 3,5 á 4 km sneeuwwolken bevonden (zie grafiek). De sneeuw blijkt alleen verdampt te zijn voordat het de grond bereikt. De sneeuw is niet direct met camera’s vastgelegd, maar dat is wel iets dat men nog hoopt te kunnen doen met de Phoenix. De Marslander zal er in november mee ophouden, omdat dan de winter in het noordpoolgebied aanbreekt en de zonnepanelen geen zonlicht meer kunnen ontvangen. Als joker hebben de wetenschappers nog een microfoon aan boord van Phoenix uit de hoed getoverd. Die is tot nu toe nog nooit gebruikt, maar men wil ‘m ook voor onderzoek gaan inzetten. Phoenix heeft overigens óók aangetoond dat het stof dat in haar omgeving ligt lijkt op zeewater, qua chemische samenstelling. Men vond namelijk calciumcarbonaat in het stof en kleideeltjes. Nader bewijs dus voor de theorie dat er zeewater op Mars heeft gestroomd in een ver verleden. Bron: Planetary.org.

References[+]

References
1 Sol 99 om precies te zijn.

De LHC kan geen Bose-Supernovae produceren

Een Bose-Supernova. Credit: NIST.

De Large Hadron Collider (LHC) ligt al enige tijd plat en dat kan nog wel een hele poos duren, maar de angst dat het ding rare dingen kan produceren zoals zwarte gaten of andere spooky things is bij sommigen nog altijd niet weggeëbt. Sterker nog, vandaag kwam ik een verhaal tegen over de mogelijkheid die sommigen hebben geopperd dat de LHC in staat is om zogenaamde Bose-Supernovae te produceren. Wat dat voor dingen zijn vertel ik jullie zo, maar laat ik beginnen te zeggen dat twee CERN-wetenschappers, Malcolm Fairbairn en Bob McElrath hebben berekend dat de LHC géén Bose-novae [1]Zij spreken vreemd genoeg niet van Bose-supernovae kan produceren. 😀 Kan je met een geruster hart de rest van dit verhaal lezen. Het draait allemaal om zogenaamde Bose Einstein condensaten (BEC’s), laag-energetische klompjes materie, die slechts voorkomen bij temperaturen nabij het absolute nulpunt. Onderzoek heeft laten zien dat in sommige varianten van BEC’s met behulp van sterke magnetische velden explosies kunnen ontstaan, de zogenaamde Feschbach resonanties. Sinds een studie uit 2001 van Elizabeth Donley en haar collegae (JILA in Boulder, Colorado) staan die explosies bekend als Bose-Supernovae [2]Een video van zo’n Bose-Supernova vind je hier.. Welnu, onlangs wezen enkele wetenschappers er fijntjes op dat supergekoeld helium, iets boven het aboluut nulpunt in temperatuur, ook een BEC is. En laat de gehele 27 km lange LHC nou in 700.000 liter van dat spul gedrenkt zijn. En dat allemaal rondom de grootste magneten ter wereld. 😯 Afijn, het volgende potentiële LHC-trauma was geboren. Maar, zoals gezegd, twee CERN-wetenschappers zijn aan het rekenen geslagen en die hebben laten zien dat er géén Bose-novae [3]Zie noot 1. kunnen ontstaan. Ze wijzen erop dat elders in de wereld ook onderzoekslaboratoria werken met supergekoeld helium én magneten en daar is ook nog nooit een Bose-Supernova ontstaan. “We conclude that that there is no physics whatsoever which suggests that Helium could undergo any kind of unforeseen catastrophic explosion.” Nou, we gaan hun verhaal er maar eens héél goed op nalezen. 🙂 Dat argument van die andere instellingen vind ik trouwens een kul-argument, maar dit terzijde. Zo, even naar Pauw en Witteman kijken over de beurscrisis. Weer es wat anders dan Bose-Supernovae. 😉 Bron: ArXiv Blog.

References[+]

References
1 Zij spreken vreemd genoeg niet van Bose-supernovae
2 Een video van zo’n Bose-Supernova vind je hier.
3 Zie noot 1.

Kinderen schaken met ISS-astronaut

Schaken met een ISS-astronaut. Credit: USCF.

Vandaag is een schaakpartij begonnen tussen astronaut Gregory Chamitoff, die zich aan boord van het internationale ruimtestation ISS bevindt, en een groep schoolkinderen van de Stevenson Elementary School in Bellevue [1]Die kinderen zijn nationaal kampioen geworden, dus ze kúnnen een potje schaken. (VS). Het is de eerste wedstrijd tussen een (denk-)sporter op Aarde en een tegenstander in de ruimte. Alle zetten zijn hier te volgen óf daar via RSS. Chamitoff, die sinds juni dit jaar in het ISS verblijft, heeft de wedstrijd geopend door een pion van d2 naar d4 te zetten. Ik weet niet precies wat de bedoeling is, maar op de site staat dat het K-3 schoolteam vier zetten paraat heeft en dat lezers via stemmen kunnen kiezen voor één van die vier zetten. Huh, raar schaakpotje? De NASA verwacht dat er ongeveer één zet per dag kan worden gedaan, de ene dag iets meer, de andere dag iets minder. Chamitoff is een 46-jarige Canadese schaakfanaat én astronaut. In november zal hij weer terugkeren naar Aarde, tenminste á ls het schaakpotje is afgelopen. 😉 De schaakstukken op het bord in de ISS zijn met klittenband aan de velden gehecht. Oh… terwijl ik dit schrijf lees ik dat één van de vier zetten gekozen is: Nf8-Nf6. Ik heb niet veel verstand van schaken, maar ik geloof dat het zwarte paard is gezet. Nou is Chamitoff weer aan zet. Bron: Uschess.org/nasa2008 +  NRC-handelsblad, 29 september 2008.

References[+]

References
1 Die kinderen zijn nationaal kampioen geworden, dus ze kúnnen een potje schaken.

Wat kan je doen met 700 miljard dollar?

$ 700 miljard is erg veel. Credit: Pixabay.

Aan beide zijden van de oceaan proberen regeringen en volksvertegenwoordigers verwoedde pogingen te doen om de financiële wereld te redden. In de benelux wordt een nog bescheiden bedrag van 11 miljard euro in Fortis gepompt om de bank van de ondergang te redden, maar aan de overkant heeft de regering Bush het plan om 700 miljard dollar, € 480 miljoen, in te zetten [1]Ik geloof dat het Congres er woensdag a.s. over gaat stemmen. Het Huis van Afgevaardigden heeft het plan vanavond afgekeurd.. Wat kan je voor dat laatste bedrag allemaal voor nuttige dingen doen? Op de Martian Chronicles hebben ze het allemaal eens op een rijtje gezet:

  • Die $ 700 miljard is 5 keer het Apolloprogramma (˜ $ 135 miljard per stuk, gecorrigeerd voor inflatie);
  • Het is maar liefst 40 keer het budget van de NASA (˜ $ 17,3 miljard);
  • Het is 116 keer het budget van de National Science Foundation (˜ $ 6 miljard), een club die héél veel subsidies geeft voor wetenschappelijk onderzoek;
  • Het zijn 214 Cassini-Huygens missies naar Saturnus en z’n manen (á  la ˜ $ 3,26 miljard);
  • Het zijn 538 lanceringen van een Space Shuttle 😯 (prijskaartje ˜ $ 1,3 miljard per lancering. En dan zitten ze nog te steggelen over beëindiging van de shuttles in 2010);
  • Het zijn 1.750 rondrijdende Marsrovers, Spirit of Opportunity (bedoeld om 90 dagen rond te tuffen, het is inmiddels vier jaar geworden, prijs ˜ $ 800 miljoen om ze te bouwen én rijdend op Mars te krijgen).

Het bedrag staat ook gelijk aan 1,25 keer de Irakoorlog + nasleep, maar da’s nou niet echt een glorieuze besteding. Oh ja, je zou er ook 42 keer de Fortisbank mee kunnen redden. 😀  Afijn, $ 700 miljard dollar om wat banken te redden en hypotheekeigenaren geen slapeloze nachten meer te bezorgen is errug veel geld! Bron: Martian Chronicles.

References[+]

References
1 Ik geloof dat het Congres er woensdag a.s. over gaat stemmen. Het Huis van Afgevaardigden heeft het plan vanavond afgekeurd.

1e commerciële ruimtevlucht Falcon I succes

Lancering van de Falcon I. Credit: SpaceX

Vannacht om 16 minuten over één Nederlandse tijd heeft de commerciële ruimtevaartorganisatie Space X vanaf een lanceerbasis op het Kwajalein Atol haar Falcon I raket gelanceerd. En met succes, want de met vloeibare zuurstof en kerosine aangedreven tweetrapsraket kwam in een baan om de Aarde terecht. Da’s voor het eerst door een commerciële onderneming. Met de lancering van Falcon I staat Space X nog maar aan het begin van een ambitieus plan, want als winnaar van NASA’s Commercial Orbital Transportation Services (COTS) competitie zijn ze ook bezig om in de toekomst astronauten de ruimte in te krijgen, middels de combinatie van Dragon (capsule) en Falcon 9 (draagraket). We zullen denk ik nog veel horen van Space X en z’n Falcon-serie. Een video van de lancering van de Falcon I is hier te zien:

Bron: Universe Today.

Japanse bijna-ruimtetoerist stapt naar de rechter

Daisuke Enomoto. Credit: JUN TAKAGI

De Japanse internetmiljonair Daisuke Enomoto (37 jaar), die 21 miljoen dollar betaalde om een ruimtereis plús ruimtewandeling te mogen maken, stapt naar de rechter. De firma Space Adventures, die connecties heeft met de Russische ruimtevaartorganisatie, zou Enomoto naar het ISS vliegen en daar zou hij de allereerste commerciële ruimtetoerist zijn die een ruimtewandeling zou maken. Maar zover kwam het allemaal niet, want volgens Space Adventures zou z’n gezondheid dusdanig zijn dat een ruimtereis onverantwoord zou zijn. Ook zou Enomoto niet al het geld hebben overgemaakt dat nodig was voor de financiering van de reis, want de ruimtewandeling zou nog eens $ 10 miljoen extra kosten. Enomoto is het met die visie helemaal niet eens en is nu naar de rechter gestapt om z’n geld, $ 21 miljoen, terug te eisen. Oorspronkelijk zou Enomoto op 18 september 2006 naar het ISS vliegen vanaf Baikonur Cosmodrome in Maikonur, Kazachstan. Maar een maand eerder werd hij opgeroepen voor een medische test en daaruit bleek dat hij nierstenen had. En wie nierstenen heeft kan kennelijk geen ruimtereis maken. Space Adventures zegt dat in het contract dat zij met Enomoto hebben afgesloten staat dat deze z’n geld alleen terugkrijgt als Space Adventures in gebreke blijft bij de ruimtereis. NIET als Enomoto wegens medische omstandigheden de reis niet kan maken. Mmmmm, dat zijn erg dure nierstenen geweest. 🙂 Uiteindelijk ging de zakenvrouw Anousheh Ansari naar het ISS als vervanger voor Enomoto. Bron: Wired.