24 februari 2020

Raadsel van de extreem heldere supernova SN 2006gy lijkt opgelost

Foto van SN 2006gy. Credit: Fox et al 2015.

In 2006 zagen sterrenkundigen een extreem heldere supernova, eentje die vele malen helderder was dan een gewone supernova, SN 2006gy genaamd[1]. Zweedse en Japanse sterrenkundigen hebben nu een verklaring gevonden waarom SN 2006gy, die ook wel een hypernova of ‘superluminous supernova’ wordt genoemd[2], zo extreem helder was. De sterrenkundigen hebben het spectrum van de supernova onderzocht en daaruit blijkt dat ‘ie heel veel ijzer moet hebben weggeblazen tijdens de explosie, minstens 1/3e zonsmassa aan ijzer (zie grafiek hieronder).

Het waargenomen spectrum van SN 2006gy (in rood). Credit: MPA.

Op zich past die hoeveelheid nog wel in de modellen, maar het verklaart nog niet de extreme helderheid. Maar daar hebben de sterrenkundigen ook een verklaring voor gevonden. Zij denken dat de ‘progenitor’, da’s de ster die als supernova explodeerde, een witte dwerg was, die deel uitmaakte van een nauw dubbelstersysteem, met vlakbij een zware ster met veel waterstof als compagnon. Die ster ging op een gegeven moment uitdijen en toen kwam de witte dwerg in diens buitenlagen terecht. De witte dwerg (pakweg een zonsmassa verpakt in een bol ter grootte van de aarde) spiraliseerde naar de kern van de zware ster en toen die daar aankwam overschreed de massa van de witte dwerg de Limiet van Chandrasekhar – hét recept voor een klassieke type Ia supernova. Maar toen de exploderende schokgolf van deze supernova stuitte op de buitenlagen van de ster ontstond de véél lichtsterkere hypernova van SN 206gy. Een artikel hierover verscheen in Science. Bron: Eurekalert.

  1. Het is niet de recordhouder meest lichtkrachtige supernova. Die eer valt te beurt aan ASASSN-15lh, gevolgd door SN 2005ap. SN 2006gy is de derde in de rij. Tijdens z’n piek was ASASSN-15lh 570 miljard keer zo helder als de zon en 20 keer zo helder als alle sterren van de Melkweg bij elkaar. []
  2. Zie dit overzicht van soorten supernovae []

Speak Your Mind

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.