6 juli 2022

Witte dwerg ontdekt die explodeerde als supernova… en dat overleefde!

Supernovae zijn catastrofale gebeurtenissen waarbij een ster op spectaculaire wijze explodeert met de lichtkracht van honderden miljoenen tot meer dan een miljard zonnen. Bij de explosie van zware sterren (type II SN) implodeert de sterkern tot neutronenster of zwart gat, bij de explosie van een te … [Lees meer...]

Hubble’s magnum opus: een verzameling gaststerrenstelsels van supernovae

De Hubble ruimtetelescoop van de ESA en NASA heeft tussen 2003 en 2021 een enorme hoeveelheid sterrenstelsels bestudeerd, die 'gaststelsel' zijn van Cepheïden en type Ia supernovae - de eersten zijn periodiek veranderlijke sterren, de tweede zijn eenmalige explosies van sterren. Zowel Cepheïden als … [Lees meer...]

Hypatiasteen uit Egyptische woestijn bevat wellicht sporen van type Ia supernova

'Forensisch onderzoek' aan Hypatia, een oude steen die gevonden is in de Egyptische woestijn, laat zien dat de steen mogelijk sporen bevat van een type Ia supernova, een supernova die ontstaat als een witte dwerg door massatoevoer te zwaar wordt en explodeert. De steen is onderzocht door o.a. Jan … [Lees meer...]

Type II supernovae kunnen ook gebruikt worden als kosmologische afstandsindicator

Al decennia hanteren sterrenkundigen type Ia supernovae als kosmologische afstandsindicator, als standaard kandelaar om afstanden in het heelal nauwkeurig te bepalen. Ruwweg kunnen we de supernovae in twee soorten indelen ((Kijk naar dit overzicht voor een totaalplaatje van de typen supernovae.)) , … [Lees meer...]

Tweeling-supernovae bieden mogelijkheden voor precisie-kosmologie

Sterrenkundigen hebben een nieuwe methode bedacht om de nauwkeurigheid van afstanden van supernovae te verbeteren - een verdubbeling van die nauwkeurigheid is zelfs mogelijk. En dat met 'tweeling-supernovae', jawel die zijn er ook. De Nearby Supernova Factory (SNfactory) samenwerking onder leiding … [Lees meer...]

Supernovarestant Sgr A Oost blijkt van het ongewone type Iax supernova te zijn

Sterrenkundigen hebben aanwijzingen gevonden dat het supernovarestant genaamd Sagittarius A Oost (kortweg Sgr A Oost), dat zich vlakbij Sgr A* bevindt, het superzware zwarte gat in het centrum van de Melkweg, het overblijfsel is van een ongewone type Iax supernova. Lange tijd werd gedacht dat Sgr A … [Lees meer...]

Mangaan vertelt ons meer over de oorsprong van type Ia supernovae

Door goed te kijken naar het element mangaan in onze Melkweg heeft een team van Kavli IPMU en California Institute of Technology meer inzicht gekregen in de oorsprong van type Ia supernovae. Dat zijn supernovae die ontstaan in binaire systemen, waarin één van de sterren een witte dwerg is, een … [Lees meer...]

Uitdijing van Kepler’s Supernova (1604) gaat onverminderd snel door

In oktober 1604 verscheen er een supernova aan de hemel in het sterrenbeeld Slangendrager (Ophiuchus). Johannes Kepler schreef over 'de nieuwe ster' een boekje, genaamd De Stella Nova in Pede Serpentarii, et ... ... Trigono Igneo en daarom wordt de supernova ook wel Kepler's Supernova genoemd, ook … [Lees meer...]

Spectaculaire ultraviolette flits gezien bij type Ia supernova

Type Ia supernovae zijn al heel vaak waargenomen, maar het is pas voor de tweede keer dat er bij zo'n supernova een bijzonder heldere ultraviolette flits is waargenomen. Het gaat om supernova SN2019yvq, die in december 2019 ontdekt werd met de Zwicky Transient Facility, een geautomatiseerde … [Lees meer...]

Tsja, drie soorten type Ia supernovae maakt afstandsbepaling wel lastig

Eén van de belangrijkste methodes om afstanden in het heelal te meten is die waarbij gebruik wordt gemaakt van de type Ia supernovae. Dat zijn witte dwergen die een thermonucleaire explosie ondergaan als ze door massatoevoer zwaarder worden dan 1,4 zonsmassa, de zogeheten Limiet van Chandrasekhar, … [Lees meer...]