12 februari 2012

Massa-extincties door ‘t broeikaseffect?

biodiversiteit tijdens het FanerozoïcumOp de dag dat in Bali eindelijk een akkoord is bereikt over de klimaatpolitiek ( :-D ) lees ik in de wetenschapsbijlage van NRC-handelsblad een uitgebreid artikel over de effecten van het broeikaseffect. Volgens moderne inzichten zijn namelijk vier van de vijf grote massa-extincties1 niet ontstaan door grote meteorietinslagen (zoals tot voor kort de algemeen aanvaarde theorie was), maar mogelijk door het broeikaseffect. Grote boosdoeners blijken grootschalige vulkaanuitbarstingen te zijn geweest. Niet van het type zoals wij dat kennen met kegelachtige vulkanen, maar meer van spleten in de grond waar magma uit tevoorschijn komt. Bij de grootste massa-extinctie, die aan het einde van het Permtijdperk, 251 miljoen jaar geleden, ontstonden ook de zogenaamde Siberische Trappen (de Сибирские траппы voor onze geachte Russische astrobloglezers). Zeven miljoen km2 magma stroomde toen over een gebied dan anderhalf keer zo groot is als Frankrijk. Volgens Peter Ward, hoogleraar aardwetenschappen aan de universiteit van Washington, zou die vulkaanuitbarsting grote hoeveelheden kooldioxide en methaan in de atmosfeer hebben gebracht. Die opwarming leidde weer tot een verstoring van de oceaancirculatie. Dat zou op zich niet echt desastreus voor het leven zijn geweest, maar Ward denkt dat er ook nog eens grote bellen van zwavelsulfide opborrelden uit de oceanen2 en dat zou de massale uitstervingsgolf van het Perm hebben veroorzaakt. Het artikel in de NRC laat zien dat Ward niet algemene navolging vind en dat er nog veel andere ideeën zijn, maar strekking van het verhaal is wel dat het broeikaseffect grote invloed heeft gehad in het verleden op de hoeveelheid diersoorten en op het uitsterven daarvan. Misschien hadden ze in Bali ook een kopie van ‘t artikel gelezen. ;-) Bron: NRC-Handelsblad, 15 december 2007. 

Noot:
  1. Da’s een periode waarin binnen een relatief korte tijd vele soorten organismen uitsterven. Men praat ook wel van massa-uitsterving. Er zijn vijf grote massa-extincties geweest: Ordovicium > Siluur (444 miljoen jaar geleden), Devoon > Carboon (375 miljoen jaar geleden), Perm > Trias (de grootste, 251 miljoen jaar geleden), Trias > Jura (200 miljoen jaar geleden) en tenslotte Krijt > Tertiair (65 miljoen jaar geleden) []
  2. The Killer Greenhouse Effect, zoals het Amerikaanse populair-wetenschappelijke tijdschrift Scientific American het vorig jaar noemde. []
Share

Gerelateerde Astroblogs

  1. Kannibaal Jupiter at vele manen op
  2. Over kiezen, knaagdieren en klimaatveranderingen
  3. Dinosauruskiller deel van een familie

Reacties

  1. Jan Brandt zegt:

    He….eh… wijsneus…

    Sinds wanneer heb jij opeens verstand van het ( overigens helaas correct, grrrr!!) verbuigen van Russische bijvoegelijk naamwoorden???
    Bij jij toevallig onze “onzichtbare undercover KGB leerling” bij mijn russische les?
    Afijn, mijn oog viel hier toevallig op tijdens mijn zondagmiddag-surf-sessie in mijn eindelijk weer stille huiskamer…….ik heb drie dagen op de kerstmarkt gewoond..en ik heb het onsmakelijke genoegen (???) gehad om deze drie dagen een kinderdraaimolen voor mijn voordeur te hebben staan, die heel de tijd niets anders ten gehore wenste te brengen dan K3 begeleid met heftig pompende bas-dreun…….AAAAAARRRGGGGHHHHHH!!!!!!
    En nu we het toch over de ongenoegens van het weekend hebben……..de GEMINIDEN….ofwel de GEMINIETEN……want dat was me toch een tegenvaller…….1.5 uur zitten blauwbekken in de biesbos maarre spektakel ho maar.
    Slechts Zes lullige “streeppies”…….zucht….en om het leed nog erger te maken wordt de doorgaans zo fraaie Biesbos-hemel deze maand “gesierd” door het ranzige fotonen-afval van zo’n “zum kotschen” Sky-beamer van Circus Royale, welke hun tenten 10 kilometer verderop hebben nedergeplant…….Moge die laatste der Geminiden hierop nederploffen!!!
    En moge tevens mijn astronomisch frustro-weekend weer helemaal goed gemaakt worden met nog een supershot van de planeet Mars welke ik ondanks een knallende verkoudheid vanavond hoop te nemen!
    Overigens ben ik niet eens de enige die te kampen had met astronomische tegenspoed dit weekend, want ik kreeg gisteravond een telefoontje van collega Paul of ik ook toevallig in Drente was (niet dus) met medeneming van al mijn astrofotografie-spullen want hij had alles bij zich….MAAR niet zijn driepootstatief, want die lag nog thuis…250 kilometer verderop…..ach ja!!

    Verkouden en gefrustreerde groetjes

    Jan

  2. Adrianus V zegt:

    Gezellig toch zo’n kerstmarkt voor de deur? Jingle Bells aan het Grote Kerkplein, wat is er nou nostalgischer? :-) Hoewel, na twee nummers komt dat ook je neus uit, dus ik kan me je frustratie voorstellen. Eh.. wat die geminieten betreft ben ik eigenlijk wel blij dat ik niet gekeken heb. Ik was na die lampionnenoptocht met de meiden en dat kerstprogramma daarna afgedraaid, dus achteraf wijs om geen vallende sterren te gaan kijken. Ik wist niet dat die beamer van Circus Royale was. Ik had ‘m al dagen aan de hemel gezien. Ik dacht eerst dat ‘t een oproep was van de commissaris van Gotham City. ;-) Eh..als die Marsfoto gelukt is even mailen hè?

  3. Paul zegt:

    Schrale troost voor mij (treurnis vanwege het vergeten statief): ook in Drenthe was een sky-beamer actief. Elke zaterdag/zondag nacht is er een disco ergens ten noord-oosten van Valthe die het nodig vindt de daar nog zichtbare wintermelkweg te doorklieven. Grrrrr.
    Wel één Geminiet gezien tijdens de hond uitlaten.

  4. Adrianus V zegt:

    Moeten we daar niet eens een soort protest tegen gaan voeren? Die sky-beamers waren in WO II best wel handig om Duitse stuka’s uit de lucht te schieten, maar nu zijn ze nergens voor nodig. Pure verspilling van fotonen. :-(

  5. Paul zegt:

    Ik heb begin oktober nav een skybeamer in Papendrecht – bij het nieuwe winkelcentrum – een milieuklacht ingediend. De politie belde me na een paar dagen netjes op. Helaas met de mededeling dat ze er niets aan konden doen, want de gemeente Papendrecht had vergunning gegeven. De betreffende skybeamer is gelukkig na de officiele opening van het winkelcentrum weggehaald.

  6. Adrianus V zegt:

    Zie m’n blogje van vandaag over skybeamers.

Trackbacks

  1. [...] discussie n.a.v. m’n blog over massa-extincties door het broeikaseffect ging op een gegeven moment over de nadelige gevolgen van skybeamers voor de [...]

Laat wat van je horen

Switch to our mobile site