24 mei 2012

Twee maal de Komeet van Halley

Paniek door de Komeet van Halley in 1910

Wat zeg ik, eigenlijk moet de titel “Drie maal de Komeet van Halley” luiden. Vandaag kwam ik namelijk drie keer een bericht tegen over de beroemde Komeet van Halley, onafhankelijk van elkaar. OK, twee van die berichten gingen grotendeels over hetzelfde onderwerp, namelijk de verschijning van die komeet in 1910. Laat ik daar maar mee beginnen. In dat jaar kwam de komeet weer in de buurt van de Aarde en velen dachten toen dat het einde van de mensheid aanstaande was. Uit spectroscopische waarnemingen bleek dat de staart van Halley’s komeet blauwzuurgas bevat en aangezien de Aarde door de staart zou bewegen werd onze ondergang voorspeld. In de NRC van vandaag staat een bericht van Alex Scholten die over dat ‘rampjaar’ komende vrijdag een lezing houdt in Volkssterrenwacht Bussloo1. Werd ‘t een ramp? Nee, tuurlijk niet. Zoals de sterrenkundige Mary Proctor in 1910 al betoogde hoefde niemand op aarde zich zorgen te maken over de passage van de komeet van Halley. Phil Plait – de Bad Astronomer – wijst in een blog op dat artikel van Mary Proctor, dat op 8 mei 1910 verscheen in de New York Times Sunday Magazine (zie afbeelding). Dan dat andere nieuwsbericht over de komeet: de sterrenkundige Hal Levison (Southwest Research Institute in Boulder, Colorado/VS) denkt dat de komeet van halley en vele andere kometen uit de zogenaamde Oortwolk rondom de Zon eigenlijk afkomstig zijn van een andere ster. Toen de Zon z’n geboorteplek ruim 4,5 miljard jaar geleden verliet zou die een serie ijskoude objecten van een andere ster hebben meegetrokken en dat zou verklaren waarom de Oortwolk meer kometen telt dan er op theoretische gronden in moeten zitten. Afijn, driemaal scheepsrecht. In 2061 komt de komeet weer terug bij Aarde. Mmmm, dan ben ik 100 jaar. :roll: Bronnen: NRC-Handelsblad, 11 mei 2010, Bad Astronomy en New Scientist.

Noot:
  1. ‘t begint om 20.00 uur en kost € 3,- (t/m 14 jr. € 2,-). Waar moet je wezen? Bussloselaan 4 in Voorst. []
Share

Een nieuwe telg in de kosmische dierentuin: Moon Zoo


Het welbekende Citizen Science Project Galaxy Zoo - in 2007 gestart door enkele sterrenkundigen om het grote publiek in te schakelen bij het classificeren van sterrenstelsels – heeft een nieuwe telg geproduceerd. Hadden we als eerste ‘nevenproducten’ de mergers (botsingen) van sterrenstelsels, Solar Watch voor zonnevlekken en de zoektocht naar supernovae, nu is daar Moon Zoo bijgekomen. Hierbij wordt het publiek (lees: jij en ik) gevraagd om foto’s te bekijken van het maanoppervlak, gemaakt met NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO). Het gaat daarbij om het tellen van de kraters en deze op een paar manieren ‘classificeren’, bedoeld om meer te weten te komen over het maanoppervlak. Hoe dat classificeren precies gaat zie je in deze video:

Handig zo’n video, nietwaar? Een onderdeel van de Moon Zoo is de Boulder War, waarbij je moet kiezen uit twee afbeeldingen: welke afbeelding bevat de meeste rotsen? Zie dit filmpje voor een uitleg daarover. De al of niet aanwezige rotsen vertellen de deskundigen meer over de leeftijd van de kraters. Kortom, allemaal naar de dierentuin en aanmelden voor de Moon Zoo! :-D

Share

Layout tikkie anders i.v.m. update Atahualpa

Ik ben bezig m’n thema van WordPress te updaten. Ik draaide al een tijdje op versie 3.4.6., maar deze week verschenen kort na elkaar 3.4.7, 3.4.8 en tenslotte 3.4.9 van Atahualpa, het thema dat ik gebruik. Die laatste versie ben ik aan het installeren, maar dat gaat niet zonder slag of stoot. Ik krijg hulp van Juggledad, één van de moderatoren op de site van Bytes for All, de producent van Atahualpa. Zoals je merkt is er een ander lettertype en dat vind ik er zelf eerlijk gezegd niet uitzien. Kortom, komende tijd wat onderhoud aan de Astroblogs. Excuses voor de overlast.
Naschrift: update is goed verlopen, alles ziet er weer picobello uit. Juggledad, thanx! :-D

Share

Herschel ontdekt een echt gat in de ruimte

Bovenin het gat in NGC 1999

NGC 1999 is een reflectienevel in het sterrenbeeld Orion, die het licht van de nabijstaande ster V380 Orionis reflecteert. In die nevel zitten ook enkele donkere vlekken en tot voor kort dachten de sterrenkundigen dat dat allemaal absorptienevels zijn, nevels vol koud gas en stof die het licht dat van achteren komt tegenhouden. Voor de infraroodsatelliet Herschel zijn dergelijke nevels echter helemaal niet donker, want het kleine beetje warmte dat die absorptienevels hebben wordt door Herschel met z’n infraroodogen gezien. Maar welke een verrassing toen sterrenkundigen met Herschel die donkere vlek bekeken bovenin de afbeelding in die groene nevel. Ook daarvan was de gedachte ‘zal vast wel een absorptienevel zijn’. Maar wat bleek: zelfs Herschel zag niets, helemaal niets. Ergo: het is ècht een gat in de ruimte wat zich daar bevindt, d.w.z. een gat in de reflectienevel. Men denkt dat de jonge sterren in NGC 1999, zoals V380 Ori, door hun krachtige sterrenwind dat gat hebben schoongeblazen. Eh… we hebben er wel een probleem bij trouwens. Dergelijke donkere vlekken, die een echt gat zijn, hoe gaan we die noemen? Zwarte gaten? ;-) Bron: ESA.

Share

Subaru vindt verst verwijderde cluster van sterrenstelsels

Het verst verwijderde cluster van sterrenstelsels

Een internationaal team van Duitse en Japanse sterrenkundigen is erin geslaagd om het verst verwijderde cluster van sterrenstelsels in het heelal te ontdekken. Bleef de vorige recordhouder steken op een schamele afstand van 9,2 miljard lichtjaren, ahum, de nieuwe recordhouder, getooid met de naam SXDF-XCLJ0218-0510, staat maar liefst 9,6 miljard lichtjaren (roodverschuiving z=1,62) ver weg. De cluster bevindt zich vanaf aarde gezien in het sterrenbeeld Walvis (Cetus) en ‘t zaakje werd gevonden met behulp van de Subaru Telescoop op Hawaï, waar de  zogenaamde Multi-Object Infrared Camera and Spectrometer (MOIRCS) aan vast zit. In het nabije infrarood kon dat instrument de afzonderlijke sterrenstelsels van de cluster zien én hun afstand bepalen. Omdat op de afbeelding hiernaast ook gewone sterren uit de Melkweg staan heeft men de sterrenstelsels van SXDF-XCLJ0218-0510 met een pijltje aangegeven. De sterrenstelsels waarvan Subaru de afstand kon meten, middels de roodverschuiving in hun spectra, zijn wit omcirkeld. Toen men vervolgens de Europese röntgensatelliet XMM-Newton richtte op de cluster zag men daar röntgenstraling vanaf komen, afgegeven door heet gas dat zich tussen de sterrenstelsels van de cluster bevindt en op de afbeelding weergegeven met de contouren. Voor kosmologen is onderzoek aan clusters zoals SXDF-XCLJ0218-0510 belangrijk, want het toont aan dat vier miljard jaar na de oerknal – vandaag op de kop af 13,75 miljard jaar geleden – dergelijke gravitationeel gebonden objecten al bestonden. Net als sterren en sterrenstelsels maken ook clusters een evolutie mee en groeien ze naarmate de tijd vordert. Meer over de vondst in dit wetenschappelijke artikel, welk binnenkort verschijnt in het vakblad The Astrophysical Journal Letters. Bron: Institute for the Physics and Mathematics of the Universe.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler