4 december 2016

Messier Maandag – M1, de Krabnevel

Krabnevel amateur

Deze nevel vertoonde zoveel overeenkomsten met een komeet, zowel in vorm als in helderheid, dat ik me heb ingespannen om anderen te vinden, zodat astronomen deze nevels niet kunnen verwarren met kometen die net zichtbaar worden – Charles Messier

Laten we eens terug gaan naar een tijd toen het ons bekende heelal veel kleiner was. De enige planeten die we kenden, waren degene die met het blote oog zichtbaar zijn: Mercurius tot en met Saturnus. Destijds waren de enige objecten die goed bekend waren: de klassieke planeten, hun manen, de maan en de zon. Daarnaast werd er regelmatig jacht gemaakt op de enige nieuwe objecten die bestudeerd werden: kometen, de tweestaartige wonderen van het zonnestelsel.

Komeet Hale-Bopp

Image credit: Loyd Overcash of DeerRidge Observatory, http://www.skyshooter.net/Comets.htm.

Natuurlijk waren ook andere ‘nieuwe’ objecten bekend, zoals nova’s en supernova’s, maar het ontdekken van kometen was de primaire bezigheid van de meeste astronomen van hun tijd. Charles Messier was in 1758 geen uitzondering, aangezien hij vol verwachting wachtte op de terugkeer van de Komeet van Halley, waarvan Halley zelf had voorspelt dat hij dat jaar zou terugkeren.

Je kan je zijn opwinding dus wel voorstellen, toen Messier door een (voor die tijd) grote telescoop keek en op 12 september 1758 het volgende zag:

Zeta Tauri

Image credit: Chris Brankin’s Deepsky (Messier) Objects, from http://www.stargazing.net/.

Die heldere ster is niet zo interessant, maar de nevelige vlek linksboven de ster vertoont grote overeenkomsten met een komeet die langzaam helderder wordt, precies waar Messier op gerekend had. Helaas: het was geen komeet, aangezien de vlek niet helderder werd en bovendien op z’n plaats bleef en daarnaast de volgende nachten niet van vorm veranderde.

Messier besefte snel dat hij niet naar een komeet keek, maar naar een permanente nevel tussen de sterren – een wazig, uitgestrekt object – dat gemakkelijk voor een komeet aangezien kon worden. Vandaar dat hij de Messier-catalogus begon, een lijst van (uiteindelijk) 110 objecten die kometenjagers voor de gek zouden kunnen houden.

Messier Catalogus

Image(s) credit: SEDS — http://messier.seds.org/.

Over ieder object in de catalogus (waar dus geen

Reacties

  1. Geweldig initiatief, lekker veel prachtige foto’s en info + voor ruim 2 jaar Messier Maandag! Loving it.

  2. Mooi hoor, ik kijk uit naar de volgende

  3. Olaf van KootenOlaf van Kooten zegt:

    Bedankt, daar doen we het voor. Maar alle dank gaat ook uit naar Ethan Siegel: zijn artikelen zijn eigenlijk simpelweg door mij vertaald. Allemaal in overleg met hem uiteraard, hij heeft AstroBlogs veel complimenten gegeven (“de Nederlandstalige Universe Today”) en is vanaf nu ook lezer – nou ja, “volger” is denk ik een beter woord 😀

  4. Olaf van KootenOlaf van Kooten zegt:

    Oeps, ik heb volgens mij de laatste reactie per ongeluk gewist. Toch wil ik er alsnog op reageren 😛 – al jouw mooie astrofoto’s van Messier-objecten zijn welkom hoor! Goed, de Krabnevel heb je helaas nog niet bij z’n hoorns eeh…scharen kunnen vatten, maar voor de rest kun je mooie Messier-foto’s opsturen naar olafvankooten at hotmail punt com, dan krijgen ze een mooi plekje in toekomstige edities van Messier Maandag!

    De volgende Messier Maandag gaat niet over M2, maar over de Lagunenevel (M8) – ik volg namelijk de volgorde van de oorspronkelijke Messier Mondays op Starts With A Bang.

Geef een reactie