De Orionnevel (M42) in het gelijknamige sterrenbeeld Orion is één van de meest bekeken en gefotografeerde objecten aan de hemel. Niet zo verwonderlijk, want deze grote interstellaire wolk van gas en stof – 1270 lichtjaren van ons verwijderd – is met het blote oog al te zien, als een wazig vlekje onder de drie gordelsterren van Orion. De Spanjaarden Jesus Vargas (Astrogades) en Maritxu Poyal hebben onlangs de Orionnevel gefotografeerd en dat leverde bovenstaande bijzondere foto op. Niet met een joekel van een professionele telescoop ergens op een hoge berg in Chili, nee gewoon met een 10,6 cm Takahashi FSQ f/5 lenzentelescoop (!) en een gemodificeerde DSLR Canon camera. Hoe krijgen ze dat kunststukje voor elkaar vraag je je af. Wat je prachtig op de foto kan zien is dat de Orionnevel feitelijk een groot gat in de ruimte bevat, een ‘cavity’ zoals ze dat in het Engels noemen, een gat in de omringende gas- en stofwolken dat veroorzaakt wordt door de intense UV-straling van een groepje massieve, jonge sterren in het centrum van de nevel, met name het Trapezium Cluster. 
Bron: Bad Astronomy.
Zó heb je de Orionnevel vermoedelijk nog niet eerder gezien
De Orionnevel blijkt nog vol verrassingen te zitten
Deze sprookjesachtige foto van de Orionnevel – dubbelklikken a.u.b. voor de volledige versie – is gemaakt met de Wide Field Imager van de 2,2-meter MPG/ESO-telescoop van de La Silla-sterrenwacht in Chili. Deze nevel levert niet alleen een mooi plaatje op – hij biedt astronomen een close-up van een groot stervormingsgebied dat ons meer kan leren over het ontstaan en de evolutie van sterren. De gegevens voor deze foto werden geselecteerd door Igor Chekalin (Rusland), die meedeed met de ESO-fotowedstrijd Hidden Treasures 2010. Igors compositie van de Orionnevel eindigde op de zevende plek, maar een van zijn andere foto’s eindige bovenaan. De Orionnevel, ook bekend als Messier 42, is een van de makkelijkst herkenbare en best onderzochte hemelobjecten. Dit enorme complex van gas en stof waarin zware sterren worden geboren, is het meest nabije in zijn soort. Het gloeiende gas is zo helder dat het al met het blote oog waarneembaar is, en door een telescoop is de aanblik ervan fascinerend. Ondanks zijn bekendheid en nabijheid valt er nog veel te leren over deze stellaire kraamkamer. Zo werd pas in 2007 ontdekt dat de afstand van de nevel kleiner is dan eerder werd gedacht: 1350 lichtjaar in plaats van 1500 lichtjaar. Astronomen hebben met de Wide Field Imager van de 2,2-meter MPG/ESO-telescoop van de ESO-sterrenwacht op Chili de sterren in Messier 42 waargenomen. Daarbij hebben zij vastgesteld dat de zwakke rode dwergen in de sterrenhoop die met het gloeiende gas geassocieerd is, veel meer licht uitstralen dan tot nog toe werd gedacht. Dat levert ons nieuwe inzichten op over dit beroemde object en de sterren waaraan het onderdak biedt. Het maken van een kleurenopname was niet het doel van dit wetenschappelijke project. Maar de daarvoor verzamelde gegevens zijn nu hergebruikt voor het samenstellen van de detailrijke foto van Messier 42 die hier wordt getoond. [Lees meer...]
Kerst in de Orionnevel
We blijven even in kerstsferen. Kwamen eerst ESA en NASA met de feeërieke foto van het sterrenstelsel M74, die als een sort verlichte kerstboom in het sterrenbeeld Vissen glorieert, nu komt de ESA met een foto van de welbekende gasnevel de Orionnevel. De röntgensatelliet XMM-Newton heeft daarin namelijk een wolk van heet gas gefotografeerd die de vorm heeft van de kerstman (eh…enigzins je fantasie gebruiken kan geen kwaad). De wolk is afkomstig van hete jonge sterren, die in de Orionnevel ontstaan. Eén ster is daarbij in het bijzonder verantwoordelijk, namelijk de ster θ1 Orionis C. Da’s een reuzenster die 40 keer zo zwaar is als onze zon en die een oppervlaktetemperatuur heeft van maar liefst 40.000 ºC1. Men denkt dat de botsing van de sterrenwind van θ1 Orionis C en de omringende gas- en stofwolken het door XMM-Newton ontdekte hete gasgebied geleid heeft. Het gebied is zichtbaar in röntgenlicht, maar in optisch en infrarood licht is het juist een onopgemerkt gebied. Vroeger dacht men dat dergelijke hete gasgebieden alleen door supernovae worden veroorzaakt, maar die zijn er niet in de Orionnevel. Kennelijk kunnen ook groepjes van hete jonge sterren dergelijke hete gasgebieden veroorzaken. Zo en nou genoeg kerstgedoe. Even een paar weken wachten daarmee hoor. ![](http://www.astroblogs.nl/wp-includes/images/smilies/icon_smile.gif" alt=){kind=icon}
Bron: ESA.
- Ter vergelijking: onze zon heeft een oppervlaktetemperatuur van ‘slechts’ 6.000 ºC. [↩]
Social profiles Adrianus V