30 januari 2023

Melkwegstelsel is eigenlijk te groot voor zijn ‘kosmologische muur’

Is ons eigen Melkwegwegstelsel bijzonder of niet, heeft het een soort van status in het heelal of is het er eentje uit een dozijn? Een recent onderzoek door een internationaal team van sterrenkundigen laat zien dat ons Melkwegstelsel inderdaad bijzonder is, dat het eigenlijk groter is dan het zou … [Lees meer...]

Door lichtvervuiling zijn steeds minder sterren zichtbaar – geen nieuws natuurlijk

Door het Globe at Night project, waar wereldwijd duizenden 'burgerwetenschappers' aan meedoen, is opnieuw duidelijk geworden dat we door de lichtvervuiling steeds minder sterren kunnen zien. De nachtgloed of kunstmatige gloed van de nachthemel is door lichtvervuiling zo groot geworden dat we steeds … [Lees meer...]

Nieuwe catalogus Melkwegvlak toont maar liefst… 3,32 miljard objecten

Laat ik nou denken dat de derde datarelease (DR3) van Gaia met 1,8 miljard sterren in de melkweg al gigantisch was. Maar de deze week gepubliceerde catalogus van de tweede Dark Energy Camera Plane Survey (DECaPS2) overtreft Gaia en komt bijna met een verdubbeling ervan. De catalogus bevat maar … [Lees meer...]

QUIJOTE brengt de microgolfstraling van de Melkweg in kaart

In 2012 is QUIJOTE (Q-U-I JOint TEnerife Experiment) gestart, het samenwerkingsverband dat gebruikmakend van twee 2,5 meter telescopen van het Teide Observatorium op Tenerife op de Canarische Eilanden de hemel waarneemt in het microgolfgebied van het spectrum (frekwenties tussen 300 MHz en 300 GHz). … [Lees meer...]

Eén van de oudste sterren van de Melkweg blijkt een dubbelster te zijn

De ster SMSS1605-1443 in de Melkweg werd in 2018 ontdekt en toen was al duidelijk aan de hand van zijn spectrum dat het één van de oudste sterren in het Melkwegstelsel moet zijn. Dat spectrum laat de chemische samenstelling van een ster zien en hoe minder 'metalen een ster heeft, dat zijn elementen … [Lees meer...]

Slang aan de hemel vastgelegd met ESO-telescoop

Op deze nieuwe infraroodopname is achter de vage oranje gloed van de Sh2-54-nevel een groot aantal sterren waarneembaar. Deze prachtige stellaire kraamkamer in het sterrenbeeld Serpens (Slang) is gedetailleerd vastgelegd met de Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy (VISTA) van de … [Lees meer...]

Gammastraling van de Fermibellen is nu verklaard

In 2010 werden met de Fermi ruimtetelescoop van de NASA enorme bellen ontdekt aan weerszijden van het centrum van de Melkweg, bellen die gammastraling uitzenden en die ieder zo'n 50.000 lichtjaar in doorsnede zijn (zie de afbeelding hierboven - het zijn de wit-oranje bellen in het midden, boven en … [Lees meer...]

Gekromde schijf en X-vorm centrale verdikking van de Melkweg bevestigd met Mira veranderlijken

Al een paar jaar is bekend dat het Melkwegstelsel twee bijzondere karakteristieke vormen heeft: zijn schijf waarin z'n spiraalarmen zich bevinden is iets gekromd, aan één kant loopt de schijf iets omhoog, aan de andere kant iets omlaag, en de centrale verdikking in de kern heeft een vorm die aan de … [Lees meer...]

Astronieuws-hoogtepunten 2022! Godspeed 2023!

Het jaar 2022 was weer, heel letterlijk, een bewogen jaartje, op het gebied van ruimtevaart en astronomie. 'Wat vond je nu de 'astro-gebeurtenis' van het jaar?' werd mij onlangs gevraagd. In een split-second ben ik dan toch geneigd om de recente Artemis-1 maanmissie van NASA te noemen, maar de keus … [Lees meer...]

Mysterie van de schijf van satellietstelsels rondom het Melkwegstelsel is opgelost

Al decennia buigen sterrenkundigen zich over de vraag hoe het toch komt dat alle satellietstelsels van het Melkwegstelsel zich lijken te bevinden in één gigantische groot roterend plat vlak, de zogeheten 'plane of satellites', welke in de jaren zeventig voor het eerst werd waargenomen. Je zou denken … [Lees meer...]