Rosetta slaat 30 september te pletter op komeet 67P

rosetta

De landing van Philae op komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko op 12 november 2014 was een gebeurtenis van de eerste orde, maar er zit een gebeurtenis aan te komen die net zo spannend wordt en die ook te maken heeft met een ‘landing’ op deze komeet. Op vrijdag 30 september – schrijf ‘m vast in je agenda – zal de Rosetta sonde namelijk gecontroleerd te pletter slaan op 67P, de komeet waar ‘ie

Once upon a time…. de landing van Philae op komeet 67P

Het is bijna vier maanden geleden dat Philae landde op komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko, maar nog altijd houdt de kleine, maar kordate lander en z’n moederruimtevaartuig Rosetta de gemoederen bezig. De ESA komt vandaag met het sprookjesachtige Once upon a time…. Comet Landing, het verhaal over de (drievoudige) landing van Philae op 67P. De video heeft een enorm vertederend-ach-gossie-gehalte, maar dat mag de pret niet drukken.

Overigens nog even over die drievoudige landing van Philae op 67P: een paar weken terug was de Leidse sterrenkundige Maria Drozdovskaya bij mijn sterrencluppie en zij wist daar te vertellen dat Philae niet drie keer, maar VIER keer was gestuiterd/geland op 67P. Tsja, hebben we daar hard bewijs van? 🙂 Bron: ESA.

Precies één maand geleden landde Philae op komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko

Credit: ESA/Rosetta/NAVCAM – CC BY-SA IGO 3.0

Voor mijn gevoel is het al veel langer geleden, maar het is nog maar een maand geleden dat de Europese lander Philae na een lange reis van meer dan tien jaar op het oppervlak van de komeet 67P-Churyumov-Gerasimenko landde… eh stuiterde beter gezegd en vervolgens bijna zestig uren ter plekke onderzoek deed. Ik was samen met collega-Astrobloggers Jan Brandt en Paul Bakker getuige van de landing in het hoofdkwartier van ESOC in Darmstadt, waar we meemaakten hoe de hele zaal, vol bobo’s, wetenschappers, technici, komeetontdekkers en collega-journalisten uit z’n dak ging toen duidelijk werd dat Philae geland was. In de maand erna is heel veel bekend geworden over het onderzoek, we hebben er een kilo of tien aan blogs aan gewijd, dus daar ga ik verder niet op in. Rosetta gaat ondertussen gewoon lekker door met onderzoek, hetgeen onder andere geleid heeft tot deze prachtige opname van 67P, gemaakt op 9 december met de NavCam, op 20,4 km afstand tot de kern van de komeet. Resolutie: 1,74 meter per pixel, dubbelklik op de foto om ‘m te vernavcameriseren.

Credit: ESA/Rosetta/NAVCAM – CC BY-SA IGO 3.0

Op Cumbrian Sky kwam ik het idee tegen om deze foto een tikkeltje te bewerken, blogger Phoenixpics wist er zelfs een soort van kersttafereel van te maken. Zie Cumbrian Sky in de bron voor meer prachtige uitsneden van de foto. Op de foto hierboven zie je rechts de krater waar Philae zich ergens moet bevinden en als je dat gebied uitsnijdt en linksom roteert krijg je een fraai landschap. Dat heb ik vervolgens van een leuk modieus kleurtje en een bijpassende tekst voorzien en het resultaat daarvan zie je bovenaan – jinglebells all the way. Ik lees trouwens zojuist dat de landing van Philae door Physics World is uitgeroepen tot de “Physics World 2014 Breakthrough of the Year“. Terecht! :bron: Bron: ESO + Cumbrian Sky.

Landing Philae in Facebook’s 2014 Year in Review

In een korte video blikt Facebook terug op de gebeurtenissen in 2014, de grote sportgebeurtenissen zoals de Winterspelen, het WK Voetbal, de hypes zoals de icebucket challenge, de dood van sterren als Robin Williams, de om zich heen verspreidende Ebola epidemie, Malala’s Nobelprijs voor de Vrede

Na succesvolle draaiing én onderzoek is Philae in slaap gevallen

De gebeurtenissen rond de lander Philae op komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko hebben zich gisteravond en vannacht in een rap tempo voltrokken. Donderdag was duidelijk geworden dat Philae na de twee stuiters bij de landing ongelukkig terecht was gekomen in een soort kuil, waar de zonnepanelen door de schaduw slechts een klein gedeelte van de ‘dag’ zonlicht kunnen opvangen. De batterijen zouden in de loop van de zaterdag opraken, de communicatie tussen Rosetta en Philae was broos

Hoe nu verder met Philae op komeet 67P?

Credits: ESA/Rosetta/Philae/CONSERT

Na wat stuiters kwam Philae op 12 november terecht op een plek op komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko, die niet de bedoelde landingsplek Agilkia was, maar ergens aan de rand van een grote ‘depressie’, in de schaduw van wat rotsen en ongelukkigerwijs ook nog eens schuin. Met de OSIRIS en NAVCAM camera’s aan boord van Rosetta zijn sindsdien pogingen gedaan Philae’s laatste landingsplek te vinden, tot nu toe nog zonder resultaat. Maar dankzij de gegevens van het CONSERT (Comet Nucleus Sounding Experiment by Radio wave Transmission) instrument van Philae zelf, dat nog enkele dagen functioneerde, is men wel meer te weten te komen over die plek. CONSERT en Rosetta hebben die dagen continue radiosignalen uitgewisseld, ook signalen die dwars door de komeet heengingen. Het experiment is bedoeld om meer te weten te komen over de interne structuur van 67P, maar nu is er dankbaar gebruik van gemaakt, omdat het door middel van driehoeksmeting een indicatie geeft van de positie van Philae. Dat heeft geleid tot twee plekken waar Philae zich zou moeten bevinden, de blauwe langgerekte plek en de groene kleinere ovaal. Dáár kunnen de camera’s van Rosetta nu gericht gaan zoeken.Over de landing van Philae op komeet 67P kwam ik trouwens nog een andere video tegen, Euronews. Ook leuk om te kijken en terug te zien wat er die historische 12e november allemaal gebeurde.

Oh als we dan toch bezig zijn over 67P, hier nog een prachtige 3D opname van 67P die de ESA deze week uitbracht, gebaseerd op opnames die met de ROLIS camera van Philae tijdens de afdaling zijn gemaakt.

Credits: ESA/Rosetta/Philae/ROLIS

Bron: ESA + ESA + ESA (drie maal scheepsrecht).

Philae’s eerste foto vanaf het oppervlak van komeet 67P is binnen!

Credit: ESA/Rosetta/Philae/CIVA

Zojuist is de eerste foto vrijgegeven, die Philae gemaakt heeft vanaf het oppervlak van komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko. Het is een foto gemaakt door het CIVA instrument, de ‘Comet nucleus Infrared and Visible Analyzer‘. Op de voorgrond zie je één van de drie voeten van de lander van Philae. Hier is de hoge resolutieversie van de foto. Vanmiddag om 14.00 uur Nederlandse tijd wordt door de ESA in Darmstadt een persconferentie gegeven en dan wordt ook de panoramafoto op basis van alle CIVA-foto’s gepubliceerd. Philae zelf verwoorde zijn nieuwe woonplaats op Twitter als volgt:

Bron: ESA.
[Update] Bij de NOS meldt Fred Jansen over Philae “Hij staat niet heel erg vast. Er is wel zwaartekracht. Het is niet zoveel, maar je ziet ook grote keien op het oppervlak liggen. Hij staat dus op de komeet.” Het radioverkeer is inmiddels ook weer terug, nadat het gisteravond was verbroken omdat Rosetta rond 20.00 uur ‘achter de horizon van de komeet verdween’. Het uitvallen en weer terugkeren van de radiolink is overigens niet bijzonder, zie hier de details. Bron: NOS.
[Update 2] Philae schijnt volgens CNES (‘Centre national d’études spatiales’) door die dubbele stuiter uiteindelijk 1 km van de plek geland te zijn waar ‘ie de eerste landing maakte. Aldus deze tweet van CNES:

Hetzelfde CNES heeft ook laten weten dat de zonnepanelen van Philae slechts 90 minuten per 12 uur elektriciteit kunnen opwekken en dat is veel minder dan gepland. Dit hangt wellicht samen met de stand van Philae, die nogal schuin schijnt te zijn. Van de drie landingspoten schijnt eentje ook niet op de grond te staan. Bron hiervoor is deze tweet.

Volgens magnetische gegevens landde Philae drie maal op komeet 67P

Credit: ESA/Rosetta/Philae

Uit analyse van de gegevens van het magneetveld van komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko, gedaan met de ROsetta lander Magnetometer And Plasma monitor (ROMAP) aan boord van Philae blijkt dat deze maar liefst drie landingen op de komeet heeft gehad: de eerste was om 16.33 uur Nederlandse tijd, de tweede om 18.26 uur en de derde om 18.33 uur. Aldus deze tweet van het ROMAP instrument van Philae:

Credit: ESA/Rosetta/Philae

Dat betekent dus dat Philae niet twee maal op de komeet is geland, zoals gisteravond Stephan Ulamec, vluchtleiding van het landingsteam van Philae zei, maar zelfs drie maal. Dit alles heeft te maken met twee systemen die niet bleken te werken, namelijk de stuwraket bovenop Philae, die voor een neerwaartse druk naar de komeet toe had moeten zorgen, en de harpoenen, die Philae hadden moeten verankeren in de broze bodem van de komeet. Op de afbeelding hieronder zie je beide systemen – over de schroeven aan het uiteinde van het landingsgestel heb ik niet gehoord dat die niet zouden hebben gewerkt.

Credit: ESA/Rosetta/Philae

Omdat de verankering niet plaatsvond stuiterde Philae na de eerste landing kennelijk terug de ruimte in, om bijna twee uur later weer afgedaald te zijn en toen nog een keer te stuiteren en tenslotte zeven minuten later voor de derde en laatste keer te landen op 67P. De zwaartekracht van komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko is zeer gering, wel honderdduizend keer lichter dan hier op aarde, dus de op aarde 100 kg wegende Philae lander heeft daar een gewicht van ongeveer een gram. Dat drie keer stuiteren verklaart ook waarom Philae’s allereerste foto vanaf het oppervlak van de komeet, waar iedereen gisteravond zo naar uit keek, nog steeds niet is gepubliceerd. In een andere tweet zegt ROMAP dat Philae’s positie op de komeet nu stabiel is. Gisteravond wees dr. Paolo Ferri, hoofd van de missie operaties van ESA, erop dat Philae wellicht continue kan schuiven op het oppervlak van de komeet.
[Update 08.34 uur] Bij Unmanned Spaceflight hebben de beeldexperts op basis van foto’s gemaakt door de NAVCAM en OSIRIS aan boord van Rosetta en ROLIS aan boord van Philae deze compilatie gemaakt, waarop de landingsplek van Philae te zien zou zijn – dubbelklikken voor de verROLISeerde versie ervan:

Credit: ESA/Rosetta/Philae/ROLIS

Live from Darmstadt: of we even de Minister-President willen fotograferen

Staan we tussen de bedrijven door een hapje te eten, wordt Paul door enkele bobo’s van Philae/Rosetta gevraagd om een foto van hen te maken, samen met Volker Bouffier, de Minister-President van de Duitse deelstaat Hessen – da’s die meneer in het midden met het grijze haar. Nou, tegen zoiets zeg je natuurlijk geen nee. 😀