9 februari 2012

Zelfs op Mars herdenken Spirit en Opportunity 11 september

De Rock Abrasion Tool van Spirit bevat aluminium uit de WTC's

Niet alleen op aarde wordt stilgestaan bij de terroristische aanslagen, die tien jaar geleden – 11 september 2001 – in de Verenigde Staten plaatsvonden. Ver weg, op de Rode Planeet, brengen beide Marsrovers Spirit en Opportunity op bijzondere wijze een eerbetoon aan 9/11: beiden dragen namelijk letterlijk een herinnering aan de aanslagen. In september 2001 waren medewerkers van Honeybee Robotics in Manhattan, waar beide getroffen gebouwen van het World Trade Center zich bevonden, aan het werk om de ‘Rock Abrasion Tools‘ (RAT) te maken, de instrumenten waarmee Opportunity en Spirit in rotsen op Mars moesten gaan boren. Na de aanslagen wilde Honeybee-baas Stephen Gorevan, die ook lid was van het wetenschappelijke team van de Marsrovers, uit eerbetoon aan de slachtoffers van de terreurdaden iets inbouwen in die rovers. Uiteindelijk slaagde hij er in om twee stukken aluminium te bemachtigen, die afkomstig waren uit de restanten van de WTC’s. Dat aluminium werd verwerkt in cylindrische kabelomhulsels, die in de boor werden gebruikt. Aan de buitenkant werd de Amerikaanse vlag bevestigd. Op 10 juni 2003 werd de Spirit met een Delta II draagraket gelanceerd, gevolgd door de Opportunity op 7 juli 2003. Spirit arriveerde 4 januari 2004 op Mars, Opportunity op 25 januari 2004. Marsrover Spirit maakte op 6 februari 2004 voor het eerst gebruik van z´n RAT, toen het gedurende drie uren een stuk van 2,85 mm uitboorde uit een stuk Marssteen genaamd Adirondack. Stephen Gorevan vatte het bijzondere eerbetoon van de Marsrovers als volgt samen:

It’s gratifying knowing that a piece of the World Trade Center is up there on Mars. That shield on Mars, to me, contrasts the destructive nature of the attackers with the ingenuity and hopeful attitude of Americans.

:bron: Bron: Universe Today.

Marsrover Spirit zeven jaar op Mars

Op 3 januari 2004 landde Spirit – ook wel MER-A (Mars Exploration Rover – A) genoemd - op Mars in een gebied dat naderhand Columbia Memorial Station werd genoemd, ter ere van de zeven omgekomen astronauten van de verongelukte Space Shuttle Columbia. Drie weken later, op 25 januari 2004, landde de andere rover, MER-B Opportunity, op Mars. Zeven jaar later is er nog maar één Marsrover actief, Opportunity, welke onlangs bij de kleine krater Santa Maria is aangekomen. Spirit is op 1 mei 2009 helaas vast komen te zitten in de zachte Marsbodem en sindsdien is ‘ie er niet meer uitgekomen. Het laatste contact dat men vanaf Aarde met de Spirit had dateert van 22 maart 2010. Sindsdien is alle communicatie uitgevallen en moet men vrezen dat de rover het loodje heeft gelegd. Ter gelegenheid van het zevenjarig jubileum van Spirit & Opportunity op Mars heeft men een mooie poster gefabriceerd, met daarop een gedicht van Stu Atkinson. Hier een kleine versie van de poster:

In de poster zie je foto’s van diverse objecten die door de twee Marsrover onderzocht en gefotografeerd zijn. Een grote versie (13,7 Mb) van de poster is hier verkrijgbaar en een middelgrote versie is hier verkrijgbaar. :bron: Bron: Universe Today.

Gaan de Marsrovers een duurrecord breken?

Raakt de Viking - hier op de afbeelding te zien - haar record kwijt?

NASA’s Viking Lander 1 (VL1) landde op 20 juli 1976 op de rode planeet en ergens in november 1982 hield ‘ie ermee op, na pak ‘m beet zes jaren en 116 dagen.  Het zou best eens kunnen dat Marsrover Spirit komende donderdag dat duurrecord gaat verbreken. De Spirit landde op 4 januari 2004 op Mars. Eén probleem bij het daadwerkelijk halen van het record: Spirit moet natuurlijk nog wel functioneren. En da’s nog maar de vraag, want sinds 31 maart j.l. is de communicatie met de rover – die ook nog eens vast is komen te zitten in de Marsgrond - verbroken. Het zou kunnen dat ‘ie in een soort van slaapstaat verkeerd als gevolg van de barre winterse omstandigheden ter plaatse. Wil de Spirit daadwerkelijk het record van de VL1 verbreken dan zal die toch een klein seintje moeten geven donderdag of daarna. Zo niet, dan heeft NASA nog een geweldige joker in huis: Marsrover Opportunity! Die tuft nog vrolijk rond, neemt foto’s, tapt Heinekenpilsjes, etc…  De Opportunity landde 25 januari 2004 op Mars, enkele weken na z’n broertje de Spirit. Als de Opportunity blijft functioneren tot 20 mei a.s. zal díe het record van de Viking verbreken. Nou, dat gaat toch wel lukken, nietwaar? Van beide Marsrovers werd overigens gedacht dat die 90 dagen zouden functioneren. Da’s een poepie langer geworden. Bron: Space.com.

That’s the Spirit

Op 15 februari j.l. heeft de Mars Reconnaissance Orbiter van de NASA met behulp van z’n machtige HiRISE camera de Spirit gefotografeerd, het Marskarretje dat onfortuinlijk vast is komen te zitten in de mulle Marsbodem (hoewel…?). Stuart Atkinson heeft de foto enigzins bewerkt en dat heeft tot dit mooie resultaat geleid:

Alsof er een vlieg op een kalkstenen muur zit, vinden jullie ook niet? Bron: Universe Today.

Eh… even wat anders. Straks ben ik bij Huygens, m’n sterrencluppie. Daar hebben ze vanavond Algemene Ledenvergadering, dus veel blabla, weinig sterren. Moet ook af en toe gebeuren. En morgen zit ik de hele dag met Janus in Amsterdam bij de Galaxy Zoo stand in science center Nemo. Dus ook dan even geen blogjes. Zie ik jullie ook in Nemo? :-D

Huh, Spirit zit helemaal niet muurvast?!

Een blik vanaf de Spirit

Na m’n vorige bericht over mogelijke lavastromen in het verre verleden op Mars nog een berichtje over de Rode Planeet. En aan de titel te zien een leuk bericht, eentje die ons na een ‘zwaar’ weekend met een duur Italiaanse restaurant in Emmen vrolijk kan stemmen1: vanuit de 41e Lunar and Planetary Science Conference in Houston bereikte ons vorige week het nieuws dat Marsrover Spirit helemaal niet muurvast in de Marsgrond zit. Eind januari liet de NASA weten dat alle pogingen om Spirit te bevrijden uit Troy waren mislukt en dat de ruimtevaartorganisatie besloten had om Spirit voortaan vanaf die plek statisch onderzoek te laten doen. Spirit werd een ‘lander’ in plaats van een ‘rover’. Maar wat blijkt nu: tussen eind januari en vorige week heeft Spirit bij elkaar 34 cm (Bij de Planetary Society hebben ze ‘t over 39 cm. Geen idee wie ‘t goed heeft.) heen en weer gereden! 8-O Diverse wetenschappers, zoals Jim Bell (Cornell University), hebben al laten weten dat er goede kans is dat als Spirit de winter op Mars doorstaat hij bevrijdt kan worden en dat ‘ie dan weer als vanouds rond kan tuffen op Mars. Jan Brandt vertelde mij trouwens dat hij Mars vorige week nog heeft gefotografeerd en daar binnenkort een astroblogje aan zal wijden. We wachten vol spanning af. Bron: Science News.

Noot:
  1. Om misverstanden te voorkomen: verder was ‘t allemaal hardstikke gezellig hoor: feestje van de jarige Emmy, logeren bij de Fam. De Ruiter. []

Hoe denkt Spirit er zelf over?

Marsrover Spirit zit muurvast. Dat wisten we al, geen nieuws. Spirit was oorspronkelijk gepland voor een missie van 90 dagen, maar het werden er ruim tweeduizend, waarvan de laatste maanden vast in de Martiaanse zandhoop genaamd Troy. Wat zou Spirit zelf van de hele situatie vinden? Bij XKCD denken ze het volgende:

:-D Tip kwam van André Heijkoop, Chèf de Mission de Messier Marathon.

Spirit zal niet meer van z’n plek komen

Snif snif, het hoge woord is eruit. De NASA heeft officieel bevestigd dat Marsrover Spirit muurvast zit in een stuk zand op Mars en dat alle pogingen om ‘m eruit te bevrijden mislukt zijn. Op 26 april 2009 is de Spirit vastgeraakt in een stuk bodem genaamd Troy en sinds half november zijn ze bezig om Spirit daar weer uit te krijgen, zonder succes. De NASA is nog wel van plan om de ‘dynamische fase’ van Spirit om te buigen in een ‘statische fase’, d.w.z. om te kijken hoe ‘ie zich vanaf Troy zo verdienstelijk mogelijk kan maken voor de wetenschap. Daartoe moeten ze nog wel proberen om de hoek waaronder de zonnepanelen naar het zuiden kijken iets te veranderen, want het kleine beetje zonlicht dat er opvalt is onvoldoende om Spirit de winter door te krijgen. Als ‘t moet zal men de Spirit in een soort van slaapstand brengen, een winterslaap dus. Maar de vraag is of de electronica daar goed tegen kan. Afwachten maar en het beste ervan hopen. Bron: Cosmic Log.

En passant doet Spirit een ontdekking in de Marsbodem

De vastzittende Spirit

Goh, hoe de al zeven maanden vastzittende Marsrover Spirit keer op keer voor verrassingen kan zorgen. Had ik twee uur geleden de melding dat het ‘kapotte’ rechtervoorwiel opeens weer blijkt te kunnen bewegen, nu blijkt weer dat de Spirit mét z’n bewegende wielen een ontdekking in de Marsbodem heeft gedaan. Wat Cruyff ooit zei geldt ook voor de Spirit: Ieder nadeel heeft z’n voordeel. :-D Door de doordraaiende wielen – die de Spirit geen centimeter vooruit doen komen, is de Spirit dieper in de bodem terechtgekomen en daarbij heeft ‘ie een laag gevonden met een verrassende samenstelling. Die laag is zo’n 2,5 cm dik en hij blijkt te bestaan uit sulfaat. De Marsrovers Spirit en Opportunity hebben al eerder sulfaat aangetroffen, maar nooit in de concentraties die nu zijn aangetroffen. Sulfaat is een mineraal dat ontstaan door een combinatie van water en seismische activiteit, zoals in geisers of in hydrothermische meren. De bovenkant van de sulfaatlaag was korstachtig, hetgeen vermoedelijk veroorzaakt is door klimaatwisselingen in het verleden. Onder invloed van schommelingen in haar rotatieas heeft Mars afwisselend warme en koude periodes gekend en in de warme periodes heeft smeltwater het ijzer in het sulfaatr opgelost en dat heeft tot de korst aan de bovenkant geleid. Onder die korst zit het witte kalkachtige sulfaat. Afijn, bij de NASA gaan altijd alarmbellen rinkelen als ze de combinatie Mars – water zien. Want dan komt altijd de mogelijkheid om de hoek kijken van de (vroegere) aanwezigheid van leven. Wordt vervolgd. :-) Bron: Space.com.

Spirit’s kapotte voorwiel draaide weer even

Spirit's 'kapotte' wiel, rechts

Hoe kapot is kapot eigenlijk? Dat vragen ze zich bij de NASA op dit moment sterk af toen bleek dat het rechter voorwiel van Marsrover Spirit tijdens de bevrijdingspogingen om los te komen plotseling ging draaien. Al drie jaar lang is dat wiel ‘kapot’ en sindsdien rijdt de Spirit continue achteruit, omdat dat gemakkelijker sturen is, daarbij dat kapotte wiel als een soort anker met zich meeslepend. Op 26 april 2009 is de Spirit vastgeraakt in een stuk Marsbodem genaamd Troy en sinds half november zijn ze bezig om Spirit daar weer uit te krijgen. Met weinig succes tot nu toe. Maar wat gebeurde er geheel onverwachts: het kapotte rechterwiel ging plots draaien, zoals je op de animated gif kunt zien (effe dubbelklikken voor de grote versie). Goh, dat is kapot! ;-) Het linkerwiel ziet er desastreus muurvast uit. Mijn idee zou zijn om te proberen met die camera-arm het zand weg te scheppen rondom dat wiel, maar ik neem aan dat dat idee door de dames/heren technici allang bestudeerd is. Bron: Planetary Society.

Hoe bemoedigend kan 1,2 cm wel niet zijn

beweging in de SpiritMarsrover Spirit had gisteren z’n tweede bevrijdingspoging uit de Martiaanse zandbank Troy en het resultaat was dat het middelpunt van Rover 1,2 cm naar voren ging, 7 mm naar links en 4 mm omlaag! Er zit dus echte beweging in de Spirit! :-D OK, 12 millimeter is niet veel, maar er was gerekend op 10 mm. Bewegende beelden zijn ook hier te zien op Emilly Lakdawalla’s blog en daar bij de NASA/JPL.  Mocht ik een YouTube-versie tegenkomen van die animated gif hierboven dan krijg je die hier ogenblikkelijk te zien. De beelden en data van de camera’s worden nu bestudeerd en mogelijk dat maandag een derde ontsnappingspoging wordt ondernomen. Het resultaat van poging twee is uiterst bemoedigend. Bron: Planetary Society + NASA/JPL.

Switch to our mobile site