OBSERVAN AGUJEROS NEGROS

Nee, wees gerust, ik ga niet naar Spanje verhuizen omdat ik het klimaat in dit koude kikkerlandje zat ben (hoewel, bij nader inzien:-). Ik kan zelfs geen Spaans, op por farvor na dan. Ik kwam op bovenstaande titel na het zien van een filmpje op de website Youtube.com. In de laatste ComputerTotaal!, waarop ik geabonneerd ben, las ik een artikel over deze zeer populaire videowebsite. Iedereen die dat wil kan er filmpjes plaatsen en/of bekijken. Maximaal tien minuten of 100 Mb en geen schunnige dingen (je kan de moderators waarschuwen door een knop Flag as Inappropriate). Het leuke van Youtube is dat er ook bergen video’s over astronomie te vinden zijn! Wel zitten er heel veel filmpjes die wel astronomische titels hebben, maar het eigenlijk niet zijn. Typ bij search maar eens ‘quasars’ in en je komt veel video’s tegen van de popgroep Quasar of van de game Quasar. Black holes levert ook weer een boel niet-gerelationeerde (haha, wat een term) items op, maar een extra zoekwoord als astronomy levert weer goede hits. Kwestie dus van de juiste zoekwoorden om foute hits eruit te filteren. En zodoende kwam ik op die video over het OBSERVAN AGUJEROS NEGROS, het waarnemen van zwarte gaten (tenminste, dat gok ik als juiste vertaling). Kijk hier maar eens:

Andere zoektochtjes leveren ook leuke video’s op. Neem de woorden ‘Pluto + planets + Prague’ en je krijgt bijvoorbeeld een soort van aubade aan de ex-planeet Pluto, met dramatische muziek en al. Kijk hier voor het resultaat (of hier voor de Spaanse versie). NASA, Spitzer en Astrophysics leverde dit filmpje op. Kortom, Youtube is een leuke database van h

Atlantis succesvol gelanceerd

Gisteren is de space shuttle Atlantis gelanceerd vanaf Kennedy Space Center. Dat gebeurde om precies te zijn 17 uur en 32 minuten geleden op het moment dat ik dit schrijf (zie deze link voor de realtime teller). De STS-115, zoals het vluchtnummer van de Atlantis luidt, reist op dit moment richting International Space Station (ISS) om daar volgens de planning om 11.46 uur Nederlandse tijd te gaan koppelen. Het is nu 10.50 uur zondagmorgen (tijd voor een bakkie koffie), dus over een klein uurtje gaat dat gebeuren. Vier minuten na de lancering kwamen nog twee stukken schuim los van de brandstoftanks, maar NASA-officials hebben gezegd dat het geen schade heeft veroorzaakt. Zij omschrijven de lancering als ‘zeer, zeer schoon’ (aldus vluchtleider Mike Leinbach) en de baas van de NASA, Michael Griffin, noemde de lancering zelfs majestueus. Ahum 🙂 De bemanning is op dit moment bezig om de Atlantis te inspecteren op mogelijke gevolgen van het losgeraakte schuim. De Atlantisbemanning gaat verder werken aan de bouw van het ISS. Ze gaan onder andere nieuwe zonnepanelen aanbrengen, zodat het electrische vermogen van het ruimtestation zal worden verdubbeld. De bouw van de ISS heeft bijna vier jaar stilgelegen door het verongelukken van Space Shuttle Columbia in 2003, een gevolg van schuim dat tegen de Columbia aan was gevlogen. Hopen dat het dit keer echt geen schadelijke gevolgen heeft!
Bron: NASA.

Weer een exoplaneet door amateurs ontdekt

Amateurastronomen doen goede zaken de laatste tijd. Op 21 mei j.l. wist ik al te melden dat amateurs er in waren geslaagd om een planeet buiten het zonnestelsel te ontdekken, een exoplaneet die om een ster in het sterrenbeeld Noorderkroon (Corona Borealis) draait. Welnu, dat kunstje hebben amateurs opnieuw geflikt! Op een afstand van 500 lichtjaren heeft zo’n team van amateurs een planeet ontdekt, genaamd TrES-2 die om de 2,5 dag om een ster draait. Telkens als de planeet tussen de ster en de Aarde in schuift wordt het licht 1,5% gedimt. En die lichtvermindering is nou precies hetgeen de amateurs met simpele telescopen (10 cm opening) hebben waargenomen. TrES-2, genoemd naar het project Trans-Atlantic Exoplanet Survey (TrES), dat Jupiterachtige planeten bij andere sterren zoekt, draait om de ster genaamd GSC 03549-02811 in het sterrenbeeld Draak. De laatste paar maanden werd deze ster samen met enkele tienduizenden anderen in de gaten gehouden door een batterij amateur-telescopen verspreid over de hele wereld. Probleem is dat waargenomen lichtverminderingen niet per s

Naseizoen Christiaan Huygens weer van start

Vandaag start sterrenkundevereniging Christiaan Huygens in Papendrecht weer met haar activiteiten voor amateur-sterrenkundigen. Christiaan Huygens, ook wel bekend als de afdeling Zuid-Holland-Zuid van de Koninklijke Nederlandse vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (KNVWS) heeft voor de periode tot en met december 2006 weer een mooi programma in elkaar gedraaid. Op de website van Huygens is dat programma te bewonderen. De tweewekelijkse bijeenkomsten zijn alleen voor leden van de vereniging, maar belangstellenden kunnen gratis

Europese gammasateliet Integral maakt schatting aantal zwarte gaten


Met behulp van de gammasatelliet Integral van de ESA (de European Space Agency) heeft een internationaal team van astronomen onder de bezielende leiding van Eugene Churazov en Rashid Sunyaev (Space Research Institute in Moskou) een schatting gemaakt van het aantal zwarte gaten in het heelal. Ze deden dat door gammastralen afkomstig van bronnen uit alle richtingen van het heelal te bestuderen. Probleem hierbij is dat het vaak gaat om objecten die zeer ver weg staan en niet meer afzonderlijk te onderscheiden zijn. De gammastraling van die ver verwijderde bronnen vormt daarom een soort van diffuse gamma-achtergrondstraling.
Het bijzondere van de waarnemingen met Integral is dat de Aarde zelf ook acrief deel uitmaakte van de waarnemingen. Door ook de gammastraling te meten die door de atmosfeer van de Aarde in intensiteit werd verminderd kon men nauwkeurig de gamma-achtergrondstraling ijken. Risico was dat de apparatuur van de Integral zou worden verblind door de intense straling van de Aarde, maar de satelliet schijnt er heelhuids vanaf te zijn gekomen. De waarnemingen werden in januari en februari van dit jaar verricht. Uiteindelijk werden door Integral 300 individuele gammabronnen in de Melkweg onderscheiden, allemaal zwarte gaten met hete gas- en stofschijven eromheen die de straling uitzenden, en 100 andere bronnen die aan superzware zwarte gaten in de centra van andere sterrenstelsels worden toegeschreven. Momenteel gebruikt men deze aantallen waargenomen gammabronnen om via uitgekiende computerprogramma’s het totale aantal zwarte gaten in het heelal te berekenen. Wat dat oplevert aan gegevens zien we een volgende keer wel weer. Op de foto hierboven die 400 gammabronnen van Integral, inclusief de Aarde die een deel van de bronnen afschermt. Bron: ESA.

Is de Aarde gekanteld in het verleden?

Credit: Maloof Laboratory

Geologen zijn er in geslaagd om in Noorwegen aanwijzingen te vinden voor een kanteling van de complete Aarde in het verleden. Stel je een kracht voor die de Aarde uit balans doet brengen en die de gehele as van de Aarde een andere kant uit laat draaien, zodat na een paar miljoen jaar Alaska op de evenaar komt te liggen.
In de afgelegen archipel Spitsbergen in Noorwegen heeft Adam Maloof (Princeton Universiteit) door analyze van de magnetische compositie van oeroude sedimenten aanwijzingen gevonden. Daarmee heeft hij de 140 jaar oude theorie dat de Aarde ooit gekanteld is weer nieuw leven in geblazen. De theorie staat bekend als de true polar wander (TPW), letterlijk vertaald de echte poolwandel (iedereen die een betere vertaling weet moet het maar even melden). Zoiets kan plaatsvinden als een object met voldoende massa, bijvoorbeeld een supergrote vulkaan of een supergroot continent, ver van de evenaar verwijderd de Aarde uit balans brengt. De planeet zou dan gaan draaien en in een periode tussen 5 en 20 miljoen jaar, geologisch gezien een korte tijd, zouden de continenten verschoven zijn. Uiteindelijk zal de veroorzaker van de kanteling, de supergrote vulkaan of het supercontinent, door de middelpuntvliegende kracht op de evenaar komen te liggen.

Credit: Maloof Laboratory

Maloof en z’n collega’s onderzochten op Spitsbergen kleine magnetische deeltjes in de sedimenten (zie figuur hieronder). Met hun magnetometer zagen ze dat ongeveer 800 miljoen jaar geleden de magnetische oriëntatie in 5 miljoen jaar tijd draaide. Twee alternatieven worden door Maloof van de hand gewezen. De continentale drift kan het niet zijn, want die zorgt er voor dat aardplaten maximaal 20 cm per jaar bewegen en de waargenomen verschuiving bedraagt 54 tot 270 cm per jaar. Een magnetische noord- en zuidpool die over de evenaar trekken zouden de magneetsporen op Spitsbergen prachtig verklaren, maar de borrelende dynamo van de aardkern kan zo’n vreemd veld niet opwekken. Blijft over de TPW-theorie. Het is trouwens in die TPW-theorie de aardmantel met daarop de continenten en zeeën die bij de kanteling bewegen, niet de draaiingsas van de Aarde. Die blijft ten opzichte van de Zon gewoon in dezelfde richting draaien. Opmerkelijk was trouwens dat Maloof e.a. nog een tweede kanteling in het sediment van Spitsbergen ontdekten: eentje tussen 790 en 780 miljoen jaar geleden. Opmerkelijk dicht in de buurt van die andere kanteling dus. Maloof denkt dat niet een supervulkaan beide kantelingen heeft veroorzaakt, maar een superzwaar continent. Het team noemt dit continent Rodinia. Leuke animaties over dat kantelen van de Aarde vind je trouwens hier. Veel kijkplezier. Bron: Universiteit van Princeton. Tweehonderdste Astroblog Er valt trouwens vandaag iets te vieren, want het is welgeteld m’n 200e Astroblog! Jazeker. Vraag me niet hoe ik het volhoud met die dagelijkse zin en onzin, maar het is toch een heugelijk feit. Laat ik nou vanmiddag bij de bakker toevallig een aardbeienvlaaitje hebben gekocht. Ha, die gaan we es eventjes meester maken.

Europese Smart-1 slaat zondagmorgen te pletter op de maan

Na in totaal 2890 rondjes om de maan te hebben gedraaid zal de Europese ruimteronde Smart-1 komende zondag (3 september) om 07.41 uur Nederlandse tijd te pletter slaan op de maan. Volgens de berekeningen zal hij neerkomen in de buurt van Lacus Excellentiae, een vlakte op het deel van de maan dat in de schaduw ligt. Het is wel vanaf de Aarde te zien. De Smart-1 werd op 27 september 2003 gelanceerd. De sonde werd aangedreven met een zogenaamde ionenmotor, door de European Space Agency (ESA) ontwikkeld. Die werkte naar behoren. Smart-1 kwam in een baan om de maan terecht en sindsdien begon een lang programma van observaties van het maanoppervlak. E

Pluto hoog in de Zeitgeist van Wikipedia

Sinds drie dagen houden ze bij de Internet-encyclopedia Wikipedia een top-100 bij van meest bekeken onderwerpen, de zogenaamde Wikicharts. Op deze top-100, die een aardig beeld oplevert van de Zeitgeist, staat Pluto hoog in de top-10. Gisteren, de tweede dag in het bestaan van de Wikicharts, stond Pluto op nummer 2. OK, vandaag staat de gedegradeerde planeet op nummer 5 (roem is vergankelijk), dus het IAU-effect is wel aan het wegebben. De Wikicharts zijn er van een paar talen, waaronder Engels en Duits. Van de Nederlandstalige Wikipedia is nog geen top-100 lijstje te bekijken. Die nummer 5 van Pluto vandaag betekende dat 47.000 mensen naar het lemma Pluto hebben gekeken. Andere veelbekeken onderwerpen zijn JonBen