NASA tempert verwachtingen: Curiosity heeft geen leven op Mars ontdekt

credit: NASA/JPL-Caltech

De NASA heeft vandaag gereageerd op de stroom aan geruchten die waren losgekomen, sinds het hoofd van het wetenschappelijke team van Curiosity, John Grotzinger, ruim een week geleden had verklaard dat deze Marsrover een ontdekking had gedaan die wereldschokkend was en die de geschiedenisboeken zou halen. De NASA heeft het volgende daarover gezegd:

Rumors and speculation that there are major new findings from the mission at this early stage are incorrect. The news conference will be an update about first use of the rover’s full array of analytical instruments to investigate a drift of sandy soil. One class of substances Curiosity is checking for is organic compounds — carbon-containing chemicals that can be ingredients for life. At this point in the mission, the instruments on the rover have not detected any definitive evidence of Martian organics. 

Niks wereldschokkend dus. Maandag a.s. 3 december zal op de herfstbijeenkomst van de American Geophysical Union (AGU) in San Fransisco een persconferentie worden gegeven door de NASA en dan zal bekend worden gemaakt wat nou precies door de Curiosity is ontdekt. We wachten het maar even af. Bron: JPL.

Wat denkt Neil deGrasse Tyson over het doel van het heelal?

Wat is het doel van het heelal? Leuke vraag, nietwaar? Eentje waar je uren mee zoet kan zijn en waar talloze keukentafel-filosofen en studeerkamergeleerden eeuwenlang het hoofd over breken. Neil deGrasse Tyson, de welbekende astrofysicus en directeur van het Hayden Planetarium in New York, hebben ze – in dit geval is ‘ze’ de Templeton Foundation – de vraag ook voorgelegd en middels een twee minuten durend filmpje van MinutePhysics hebben ze zijn antwoord vastgelegd.

Bron: Universe Today.

De reusachtige straalstromen van Hercules A in beeld gebracht door Hubble en VLA

Credit: NASA, ESA, S. Baum and C. O’Dea (RIT), R. Perley and W. Cotton (NRAO/AUI/NSF), and the Hubble Heritage Team (STScI/AURA)

Hercules A – alias 3C 348 – is een reusachtig elliptisch sterrenstelsel, twee miljard lichtjaar van ons verwijderd in het sterrenbeeld Hercules. Het sterrenstelsel bevat duizend keer zo veel massa als ons eigen Melkwegstelsel en het centrale zwarte gat in Hercules A is met een massa van 2,5 miljard zonmassa’s bijna 600 keer zwaarder dan Sgr A*, het zwarte gat in de kern van de Melkweg. Hercules A is onlangs in detail gefotografeerd door de Hubble ruimtetelescoop en de Karl G. Jansky Very Large Array (VLA) radio telescoop in New Mexico. Wat natuurlijk direct opvalt zijn die twee paarswitte straalstromen, die vanuit Hercules A – dat wazige blobje in het midden van de foto hierboven – ieder een kant uit schieten. Hubble kan die straalstromen niet zien, maar in radiolicht zijn ze enorm helder. In het radiogolfgebied van het electromagnetische spectrum stralen die twee ‘jets’ zo’n miljard keer meer energie uit dan de zon doet en dat zorgt er voor dat Hercules A in radiolicht één van de helderste bronnen aan de gehele hemel is. Net zoals het geval met de quasar SDSS J1106+1939, waarvan gisteren bekend werd dat ‘ie de meeste hoeveelheid materie uitstoot, worden die straalstromen met een enorme kracht vanuit het gebied gespuwd, die direct grenzen aan het massieve zwarte gat in de kern van Hercules A. Rondom de waarnemingshorizon van dat zwarte gat bevindt zich een accretieschijf van gloeiend hete materie en gas en vanuit de rotatiepolen worden de bundels met een snelheid die tegen de lichtsnelheid aan ligt de ruimte in gespuwd, versterkt door de aanwezige magnetische velden. De straalstromen zijn zo’n anderhalf miljoen lichtjaar lang en aan het uiteinde verwaaieren ze. Hieronder nog een korte video, waarin wordt ingezoomd op Hercules A.

Bron: SciTech Daily

Een schitterende video over Marsrover Curiosity

Ik kwam deze video tegen van Marsrover Curiosity, gemaakt door het duo  Dan Winters en Shervin Shaeri. Laten we het maar even beschouwen als een prachtig opwarmertje voor volgende week, als de NASA bekend gaat maken welke ontdekking precies gedaan is met de Curiosity. 🙂

Mars Rover Curiosity from Mutant Jukebox – Music & Sound on Vimeo.

Bron: Want.nl.

Handig: onderdelen van gemalen maansteen maken met een 3D-printer

Credit: WSU

Onderzoekers van de Washington State University (WSU) onder leiding van Amit Bandyopadhya hebben aangetoond dat je met gemalen maansteen in staat bent om met een 3D-printer allerlei onderdelen te maken, die je nodig hebt. Handig voor later als je als astronaut op de maan – of Mars van mij part – rondwandelt en er gaat een onderdeel van een essentieel instrument kapot. Je maalt wat maansteen tot stof, stopt dat als ‘inkt’ in de 3D-printer en je print het kapotte onderdeel opnieuw uit. Uiteraard kon de groep van Bandyopadhya geen gebruik maken van echte maansteen, om hun experimenten met de 3D-printer te testen, maar ze hadden wel iets wat er op leek, met dezelfde samenstelling. En dat werkte prima. Hierboven wat ruwe onderdelen, die ze wisten te printen. Hieronder een video, waarin Bandyopadhya meer vertelt over dit opvallende experiment.

Bron: WSU

Herfst valt nu snel in op Saturnusmaan Titan

De planeetachtige maan Titan is de grootste maan van Saturnus en de enige maan in het zonnestelsel met een dikke atmosfeer. credit: NASA/JPL/University of Arizona

Nu we ons op het noordelijk halfrond opmaken voor de winter, beginnen ook op Saturnus’ grootste maan Titan seizoensveranderingen snel merkbaar te worden. Een internationaal team van wetenschappers heeft de meest dramatische toename van concentraties spoorgassen waargenomen sinds de Cassini-ruimtesonde in 2004 bij Saturnus is aangekomen. Deze veranderingen zijn waarschijnlijk gerelateerd aan de omkering van de verticale luchtstroming op Titan. De resultaten van het onderzoek – die kunnen leiden tot een beter begrip van planeetatmosferen – verschijnen morgen in Nature.

Titan heeft, net als de aarde, een dikke stikstofatmosfeer. Maar omdat de maan veel verder van de zon staat is het er een stuk kouder. Titan ondervindt ook seizoenen, omdat de omwentelingsas scheef ten opzichte van de zon staat. Hierdoor krijgt één pool een half jaar lang continu zonlicht, terwijl de andere pool in het donker blijft. Door haar langere baan rond de zon duurt een jaar op Titan 29,5 aardse jaren, zodat het tussen 1995 en 2009 donker was op Titans noordpool. Sindsdien is het de zuidpool die afkoelt en is het herfst op het zuidelijk halfrond. De verwachting was dat met deze seizoenswisseling ook de atmosfeer zou veranderen.Titans donkere pool is vanaf de aarde nooit zichtbaar omdat de pool door de geometrie van de baan altijd van ons af staat. De ruimtesonde Cassini biedt ons daarom een unieke kans om seizoensveranderingen waar te nemen.Veranderingen bij de polen van Titan zijn helemaal interessant, omdat daar de veranderingen het grootst zijn. De wetenschappers zagen met Cassini’s Composite InfraRed Spectrometer een enorme toename van een aantal exotische spoorgassen boven de zuidpool, binnen een relatief korte tijd. Deze spoorgassen worden hoog in Titans atmosfeer gevormd, waar zonlicht en hoog-energetische deeltjes de belangrijkste gassen methaan en stikstof afbreken.

Foto in ware kleuren van de zuidpool van Titan. Je ziet duidelijk een grote wervelstorm, die op een hoogte van 200 tot 300 kilometer woedt. De seizoenen op Titan beginnen te veranderen: het wordt lente in het noordelijk halfrond en herfst in het zuidelijk halfrond. De vorming van de wervelstorm laat zien wat de efecten zijn van de seizoenen op het circulatiepatroon in de atmofeer. Credit: NASA/JPL-Caltech

De betrokken onderzoekers zaten te wachten op tekenen dat de spoorgassen zouden veranderen met het seizoen. Maar op zulke grote en snelle veranderingen hadden ze niet gerekend: sommige gasconcentraties namen meer dan duizend keer toe binnen enkele maanden tijd. Het was ook verrassend dat dit gebeurde op een hoogte van meer dan 450 km, veel hoger dan oorspronkelijk gedacht. De veranderingen in gasconcentraties zijn waarschijnlijk gerelateerd aan de omkering van de verticale luchtstroming op Titan. Vlak voor 2009 ging de lucht nog omhoog bij de zuidpool om vervolgens hoog in de atmosfeer richting het noorden te bewegen en weer omlaag te gaan bij de noordpool. Maar dat lijkt nu te veranderen.Titans middenatmosfeer bestaat uit de stratosfeer en de mesosfeer, 100-500 km hoog boven het oppervlak. Dit deel van de atmosfeer gaat veel sneller om Titan heen dan het oppervlak roteert. Horizontale windsnelheden kunnen oplopen tot 200m/s (720 km per uur). Verticale winden zijn veel trager- luttele millimeters per seconde – en zijn moeilijk te meten. We gebruikten Cassini-metingen van de temperatuur en chemische samenstelling om zo de subtiele verticale wind waar te nemen en de luchtstroming van pool tot pool aan het licht te brengen.Voor het eerst heeft men nu een omkering van deze stroming waargenomen rond het lentepunt van 2009. De resulterende verdeling van de gassen geeft aan dat deze luchtstroming veel hoger reikt dan gedacht, tot wel 600 km of zelfs hoger. De atmosfeer van Titan kan niet op een hoogte van 600 km waargenomen worden, maar de onderzoekers hebben dit kunnen afleiden van het moment waarop de spoorgasconcentraties begonnen op te lopen.

Klik voor een veel grotere versie! Credit: NASA/JPL-Caltech

De resultaten hebben belangrijke verbeterpunten opgeleverd voor atmosfeermodellen van Titan. Titan fungeert hier als een natuurlijk laboratorium voor hoe een rotsachtige planeet zich in het koude buitenste deel van het zonnestelsel gedraagt. Deze resultaten kunnen dus ook uiteindelijk leiden tot een completer begrip van processen in de atmosfeer van de aarde, van andere planeten in het zonnestelsel en van de vele exoplaneten (planeten bij een andere ster dan onze zon) die tegenwoordig worden gevonden. Bron: Netherlands Institute for Space Research.

Regenbogen op exoplaneten verraden de aanwezigheid van water

Een exoplaneet trekt voor het oppervlak van zijn moederster langs. Credit: NOVA

Een team van Nederlandse astronomen heeft berekent dat waterwolken op een exoplaneet ook zijn te herkennen wanneer een exoplaneet slechts deels is bedekt met waterwolken, zelfs als deze schuilgaan onder ijswolken. De waterwolken zijn te herkennen aan het regenboogsignaal. Dit signaal is gereflecteerd sterlicht dat extra sterk is gepolariseerd in één richting. De kans op vloeibaar water op het planeetoppervlak – en daarmee de kans op leven – is enorm wanneer wolken van waterdruppels aanwezig zijn in de planeetatmosfeer.Een exoplaneet is een planeet die niet om onze zon, maar om een andere ster draait. De afstanden tot exoplaneten zijn echter zo groot dat we van verreweg de meeste exoplaneten alleen de grootte en de afstand tot hun ster weten. Om te bepalen hoe een exoplaneet eruit ziet, moeten we de eigenschappen van het sterlicht dat de planeet reflecteert bepalen. Eén van deze eigenschappen is polarisatie. In gepolariseerd licht hebben de lichttrillingen een voorkeursrichting. De waterdruppels in wolken op exoplaneten verstrooien de lichttrillingen naar alle kanten, maar met name onder een hoek van ongeveer 140 graden als een exoplaneet op speciale punten in zijn baan is.Wanneer een de zon door een regenbui schijnt en daardoor een regenboog op aarde ontstaat wordt het licht ook op deze manier gepolariseerd. “Als je door een polarisatiefilter zoals een glas van een polaroidbril naar een regenboog kijkt en het filter draait, zie je dat de helderheid van de regenboog veranderd”, aldus prof. dr. Joop Hovenier (Universiteit van Amsterdam). “Onder één hoek is de helderheid van de regenboog het grootst en is de regenboog het beste te zien.” Er was al eerder geopperd dat je waterwolken op exoplaneten zou kunnen herkennen aan hun gepolariseerde regenboogsignaal. Uit de nu gepubliceerde resultaten blijkt dat dit signaal ook te zien is als een klein deel van de planeet met waterwolken is bedekt, zelfs als die waterwolken deels onder ijswolken schuilgaan, zoals op aarde het geval is. Dit berekenden de onderzoekers door een model van de aarde te gebruiken met een wolkendek zoals dat is gemeten door het MODIS-instrument op NASA’s Aura-satelliet.

Credit: SRON

Bron: Astronomie.nl.

Atmosfeer van Pluto is groter dan gedacht

Artistieke weergave van Pluto en drie van z’n manen. Er bestaan geen duidelijke foto’s van de dwergplaneet. Dat zal veranderen als de New Horizons-sonde in 2015 langs Pluto zal vliegen. Credit: NASA

Een nieuwe simulatie van de atmosfeer van Pluto heeft uitgewezen dat deze zich verder uitstrekt dan gedacht. Sterker nog: de atmosfeer strekt zich zo ver uit, dat sommige moleculen uit de atmosfeer terecht kunnen komen op Charon, de grootste maan van Pluto. Uit het nieuwe model blijkt dat de atmosfeer van Pluto zich kan uitstrekken tot een afstand van 10.390 kilometer vanaf het oppervlak. Dat 4,5 keer de diameter van de dwergplaneet, en bijna de helft van de afstand tot Charon.De dunne atmosfeer van Pluto bestaat vooral uit methaan, stikstof en het giftige koolmonoxide, dat waarschijnlijk afkomstig is vanuit het ijs aan het oppervlak van de dwergplaneet. Vanwege de elliptische omloopbaan van Pluto kan de afstand tot de zon flink variëren. De grootte van de atmosfeer van Pluto is afhankelijk van de afstand tot de zon en kan gedurende een “Pluto-jaar” dus flink veranderen.Als de afstand tot de zon kleiner wordt, zorgt de hitte van de zon ervoor dat een deel van het ijs verdampt, waarna de gassen langzaam de ruimte in lekken. Als de afstand tot de zon weer toeneemt, vervaagt de hitte van de zon en bouwt het ijs weer op. De laatste keer dat de afstand tussen Pluto en de zon zo klein mogelijk was, was in 1989. Dat wordt als een relatief recente gebeurtenis beschouwd, aangezien Pluto 248 jaar nodig heeft voor één omloopbaan.

De dunne atmosfeer van Pluto blijkt zich uit te strekken tot halverwege de omloopbaan van Charon. De zon is op deze afstand slechts een zeer heldere ster aan de hemel. Credit: ESO/L. Calçada

Bron: SPACE.com.