29 november 2021

Straalstroom M87 verklaart met computermodellen

Het reusachtige elliptische sterrenstelsel M87 heeft een karakteristieke straalstroom of jet van hoogenergetische deeltjes, die zelfs door amateursterrenkundigen kan worden waargenomen - collegablogger Paul Bakker deed 't huzarenstukje al eens in 2014. De straalstroom is zo'n 6000 lichtjaar lang en … [Lees meer...]

EHT onthult donker hart van nabij radiosterrenstelsel

De Event Horizon Telescope (EHT) samenwerking, bekend van het maken van de eerste foto van het zwarte gat in het sterrenstelsel M87, heeft nu het hart van het naburige sterrenstelsel Centaurus A in ongekend detail in beeld gebracht. De astronomen hebben het centrale superzware zwarte gat … [Lees meer...]

Bijzondere ‘blue jet’ en ELVES gespot vanaf het ISS

Vanuit het ISS wordt sinds 2018 door ESA onderzoek gedaan naar elektrische ontladingen die voortkomen uit onweersstormen in de hogere atmosfeer zoals blue jets, ELVES en red sprites. Een internationaal wetenschapsteam o.l.v. de Duitse astrofysicus Torsten Neubert onderzocht recentelijk enkele van … [Lees meer...]

Samensmelten van sterrenstelsels spoort hun kernen aan tot activiteit

De evolutie van sterrenstelsels wordt deels bepaald door hun actieve kernen: Active Galactic Nuclei (AGNs). Astronomen van SRON en de RuG hebben nu bevestigd dat samensmeltingen van sterrenstelsels een positief effect hebben op het ontbranden van AGNs. Dat doen ze op basis van een sample met een … [Lees meer...]

Voor het eerst een pas gevormde jet ontdekt van twee botsende sterrenstelsels

We blijven even bij de jets, nadat we gisteren al het nieuws hadden van de kurkentrekkervormige jet, die vanuit de quasar 3C 279 wordt uitgezonden en die met de EHT was waargenomen. Met een aantal telescopen - o.a. de 8,2 meter Subarutelecoop op Hawaï - heeft men namelijk een nog zeer jonge jet … [Lees meer...]

ALMA ziet gaswolken die verstoord zijn door de jet van een superzwaar zwart gat

Sterrenkundigen hebben gebruikmakend van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) in Chili 'verstoorde' gaswolken waargenomen in een sterrenstelsel dat op maar liefst 11 miljard lichtjaar afstand staat, gaswolken die getroffen zijn door de zeer energetische jet of straalstroom van het … [Lees meer...]

Verst verwijderde blazar ooit ontdekt, wiens jet naar de aarde gericht is

Sterrenkundigen hebben een blazar ontdekt die met een afstand van ruim 12 miljard lichtjaar de verste verwijderde blazar is die tot nu toe is waargenomen. Eh... blazars? Dat zijn sterrenstelsels met een superzwaar zwart gat in hun centrum, dat zeer actief is en wiens jet of straalstroom van … [Lees meer...]

Straalstroom vanaf zwart gat tot op enorme afstand waargenomen

Astronomen hebben met radiotelescopen de jet (of straalstroom) waargenomen van MAXI J1820+070, een dubbelster die bestaat uit een zwart gat en een gewone ster. Het bijna twee jaar geleden ontdekte en inmiddels veel bestudeerde systeem heeft een nieuwe verrassing in petto: niet eerder konden … [Lees meer...]

Wiebelend zwart gat sproeit in wilde weg

Een internationaal team van sterrenkundigen met vier Nederlandse onderzoekers heeft een slecht uitgelijnd zwart gat ontdekt dat in het wilde weg jets van plasmagas sproeit. De zwiepende jets komen uit het zwarte gat V404 Cygni op achtduizend lichtjaar afstand van de aarde. De onderzoekers publiceren … [Lees meer...]

Energieverlies geeft inzicht in evolutie quasar jets

Een internationaal team van astrofysici namen voor de eerste keer waar dat de jet van een quasar minder krachtig is op lange radiogolflengten dan eerder voorspeld. Deze ontdekking geeft nieuwe inzichten in de evolutie van quasar jets. De observatie deden ze met de internationale Low Frequency Array … [Lees meer...]