17 januari 2022

Opnieuw is een mini-jet ontdekt bij Sgr A*, het superzware zwarte gat in de Melkweg

Sterrenkundigen hebben opnieuw een mini-jet of -straalstroom ontdekt bij Sagittarius A* (kortweg Sgr A* ), het superzware zwarte gat in het centrum van het Melkwegstelsel. Van dat zwarte gat, dat meer dan vier miljoen keer zo zwaar is als de zon, wordt wel eens gezegd dat die slapend is, maar dat … [Lees meer...]

Straalstroom M87 verklaart met computermodellen

Het reusachtige elliptische sterrenstelsel M87 heeft een karakteristieke straalstroom of jet van hoogenergetische deeltjes, die zelfs door amateursterrenkundigen kan worden waargenomen - collegablogger Paul Bakker deed 't huzarenstukje al eens in 2014. De straalstroom is zo'n 6000 lichtjaar lang en … [Lees meer...]

EHT onthult donker hart van nabij radiosterrenstelsel

De Event Horizon Telescope (EHT) samenwerking, bekend van het maken van de eerste foto van het zwarte gat in het sterrenstelsel M87, heeft nu het hart van het naburige sterrenstelsel Centaurus A in ongekend detail in beeld gebracht. De astronomen hebben het centrale superzware zwarte gat … [Lees meer...]

Nabije bruine dwerg Luhman 16B vertoont bandenpatroon á la Jupiter

Sterrenkundigen van de Universiteit van Arizona hebben in de atmosfeer van Luhman 16B, een bruine dwergster op slechts 6,5 lichtjaar afstand in het zuidelijke sterrenbeeld Zeilen (Vela), banden en strepen ontdekt. Dat deden ze na onderzoek met NASA's Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS). … [Lees meer...]

Samensmelten van sterrenstelsels spoort hun kernen aan tot activiteit

De evolutie van sterrenstelsels wordt deels bepaald door hun actieve kernen: Active Galactic Nuclei (AGNs). Astronomen van SRON en de RuG hebben nu bevestigd dat samensmeltingen van sterrenstelsels een positief effect hebben op het ontbranden van AGNs. Dat doen ze op basis van een sample met een … [Lees meer...]

Straalstroom vanaf zwart gat tot op enorme afstand waargenomen

Astronomen hebben met radiotelescopen de jet (of straalstroom) waargenomen van MAXI J1820+070, een dubbelster die bestaat uit een zwart gat en een gewone ster. Het bijna twee jaar geleden ontdekte en inmiddels veel bestudeerde systeem heeft een nieuwe verrassing in petto: niet eerder konden … [Lees meer...]

Is het de Death Star met z’n dodelijke laserstraal?

Als je bovenstaande foto ziet zou je toch echt denken aan de Death Star uit Star Wars die bezig is met een dodelijke laserstraal de planeet van de opstandelingen te vernietigen. Maar niets is minder waar - de rode smalle bundel op de foto is nog energierijker en daarmee ook potentieel nóg dodelijker … [Lees meer...]

Jets wijzen op vele binaire superzware zwarte gaten die later zullen gaan botsen

Britse sterrenkundigen van de Universiteit van Hertfordshire, deel uitmakend van een internationaal team, hebbben door onderzoek aan 'jets' of straalstromen in radiostelsels ontdekt dat in vele van die sterrenstelsels twee superzware zwarte gaten om elkaar heen draaien. Die zwarte gaten, elk … [Lees meer...]

Chandra vindt bewijs voor ‘jet’ van centrale zwart gat Melkweg

Sterrenkundigen hebben met behulp van de röntgensatelliet Chandra van de NASA en de Very Large Array (VLA) radiotelescoop bewijs gevonden voor een jet of straalstroom, die door het superzware zwarte gat in het centrum van de Melkweg is uitgestoten. Dat zwarte gat heet Sagittarius A* (kortweg Sgr … [Lees meer...]

Hubble brengt beweging in de jet van M87 in beeld

Sterrenkundigen zijn er in geslaagd om met de Hubble ruimtetelescoop voor het eerst de beweging in beeld te brengen in de 5000 lichtjaar lange jet of straalstroom, die veroorzaakt wordt door het zeven miljard zonmassa's zware zwarte gat in het centrum van het elliptische sterrenstelsel M87. Da's … [Lees meer...]