21 april 2015

Over Olaf van Kooten

Kosmische Godenhelm wordt gesmeed in het röntgenvuur van een stervende ster

NGC 2359

Het Europese röntgen-observatorium XMM-Newton heeft een indrukwekkende opname gemaakt van de kleurrijke gasnevel NGC 2359, ook wel de Helm van Thor-nevel genoemd. Dit vanwege de armen van gas die ontspringen vanuit het centrale gedeelte, en vervolgens afbuigen naar de linker- en rechterbovenkant van het frame. Hierbij ontstaat een vorm die doet denken aan de helm […]

Planetenstelsel HR8799 is wellicht een opgeschaalde versie van het zonnestelsel

HR8799 LEECH

Astronomen zijn meer te weten gekomen over de architectuur van HR8799, een “opgeschaalde” versie van ons zonnestelsel. De waarnemingen zijn gedaan in het kader van de LEECH-survey, waarbij gekeken wordt naar jonge exoplaneten die gloeien met een golflengte van 3,8 micrometers, de zogenaamde infrarode L-band. Deze survey wordt verricht vanuit de Large Binocular Telescope in […]

‘Nabije’ superholte verklaart mysterieuze koude plek in achtergrondstraling

Kaart van de kosmische achtergrondstraling, waargenomen door de ruimtetelescoop Planck. De linker inzet toont de superholte die nu is gevonden.

Sterrenkundigen hebben een verklaring gevonden voor de mysterieuze ‘koude plek’ die in 2004 werd ontdekt in de kosmische achtergrondstraling – het afgekoelde overblijfsel van de energierijke straling waarmee het heelal kort na de oerknal was gevuld. De achtergrondstraling, die gedetailleerd in kaart is gebracht door de Europese ruimtetelescoop Planck, bevat kleine gebiedjes met een net […]

De Saturnusmaan Enceladus is zijn oceaan aan het kwijtraken

Vele geisers op Enceladus

Enceladus, het ijsmaantje van Saturnus, wordt langzaam verzwolgen door de ringen van de gasreus, zo blijkt uit een reeks foto’s die door NASA zijn vrijgegeven. Op de foto’s zijn spookachtige “twijgen” zichtbaar, die vanuit de cryovulkanen van het maantje de ruimte in schieten. Enceladus heeft op het eerste gezicht weinig om het lijf: het is […]

Mogelijk vloeibaar water op Mars

Curiosity

Op Mars komen mogelijk kleine hoeveelheden vloeibaar water voor. Dat blijkt uit nieuwe metingen van de Amerikaanse Marswagen Curiosity, uitgevoerd door wetenschappers van het Niels Bohr Instituut in Kopenhagen. De resultaten worden vandaag online gepubliceerd in Nature. Planeetdeskundigen weten al lang dat Mars enkele miljarden jaren geleden een veel warmer, aangenamer en vooral natter klimaat […]

Hubble kiekt dichtbevolkte sterrenstad

M22 core hubble thumb

De Hubble-ruimtetelescoop heeft een indrukwekkende opname gemaakt van een dichtbevolkte sterrenstad. Op de foto is het centrum zichtbaar van Messier 22, een bolvormige sterrenhoop in een omloopbaan rondom ons melkwegstelsel. Bolvormige sterrenhopen, bolhopen voor vrienden, zijn bolvormige en supercompacte sterrenclusters buiten de schijf van de Melkweg. Ze zijn in de meeste gevallen ontstaan in één […]

“Buitenaards signaal” blijkt uit de keuken te komen

microwave

De laatste weken zijn zogenaamde Fast Radio Bursts regelmatig in het nieuws, maar een aantal jaar geleden werd met enige regelmaat een ánder mysterieus radiosignaal waargenomen. Deze signalen werden perytonen genoemd en werden regelmatig waargenomen door astronomen van het Parkes Observatory in Australië. Er begon uiteraard een zoektocht naar de bron van de signalen, die […]

Zon is een nakomertje

youthfull milky way

Uit een nieuw en zeer uitgebreid onderzoek is gebleken dat onze zon een nakomertje is. Het blijkt namelijk dat de meeste sterren in de Melkweg zo’n 10 miljard jaar geleden ontstaan zijn tijdens een gigantische flits van stergeboortes. In die periode moet de stervorming in ons melkwegstelsel zo’n 30 keer hoger zijn geweest dan vandaag […]

Astronomen bootsen ‘gammaflitsen’ na

Gammaflitser

Nieuwe computersimulaties geven meer inzicht in de meest energierijke verschijnselen in het heelal: de zogeheten gammaflitsen. Een van de conclusies van het onderzoek is dat bij deze explosies waarschijnlijk minder neutrino’s vrijkomen dan tot nu werd aangenomen (Nature Communications, 10 april). Een gammaflits ontstaat wanneer een extreem zware ster aan het eind van zijn korte […]

Mars heeft uitgestrekte gletsjergordels van waterijs

Mars distinct polar ice caps, but Mars also has belts of glaciers at its central latitudes – between the blue lines, in both the southern and northern hemispheres. A thick layer of dust covers the glaciers, so they appear as the surface of the ground, but radar measurements show that there are glaciers composed of frozen water underneath the dust.

De planeet Mars heeft duidelijke poolkappen, maar ook gordels van gletsjers aan zowel het noordelijke als het zuidelijke halfrond. Deze gletsjers worden door een dikke stoflaag bedekt, zodat ze van bovenaf gezien gewoon de “bodem” lijken te vormen. Radarmetingen hebben het bestaan van deze gletsjers echter vastgesteld, maar het was niet bekend hoe groot de […]