11 februari 2012

Zoef, daar ging weer een mini-planetoïde vlak langs de aarde: 2012 BX34

Zoef, vanmiddag passeerde 2012 BX34 de aarde op 59.044 km

Ik noem het maar even mini-planetoïden, maar ik heb geen idee of dat de werkelijke naam is die er aan wordt gegeven: planetoïden die enkele meters tot tientallen meters in doorsnede zijn. Ze willen nog wel eens gevaarlijk dicht in de buurt van de aarde komen – of er zelfs tegenaan knallen. Vandaag zijn we opnieuw door zo’n brokstuk benaderd: om 16.25 uur Nederlandse tijd kwam de planetoïde genaamd 2012 BX34 tot 59.044 km (da’s ~0,2 keer de afstand aarde-maan) boven het aardoppervlak. De mini-planetoïde werd op 25 januari j.l. ontdekt met de 0,68 meter Schmidt telescoop van de Catalina Sky Survey en z’n helderheid bedroeg toen ~20. Op de foto hiernaast zie je ‘m als dat vage streepje, het resultaat van 120 seconden belichten, gedurende welke hij maar liefst 11 boogminuten aan de hemel opschoof. Op basis van de absolute helderheid van 2012 BX34 (27,6m) komt men uit op de diameter van dit brok ruimtesteen tussen 8 en 18 meter. Mmmmm, dat wil je toch niet op je dak krijgen, nietwaar? :bron: Bron: Remanzacco.

De passage van planetoïde 2005 YU55: was ‘t echt kantje boord?

Afgelopen woensdagnacht – 9 november om 00.28 uur om precies te zijn – scheerde de 400 meter grote planetoïde 2005 YU55 op zo’n 325.000 km langs de aarde. Lezeres Claudia Verhoeven was stellig van mening dat ik niet zo laconiek had moeten zeggen dat we allemaal rustig kunnen slapen en dat we volgens haar aan een ramp zijn ontsnapt. Is dat zo? Zijn we inderdaad ontsnapt aan een ramp, was het kantje boord? Nee, ik blijf er bij dat er geen enkele dreiging was en dat ik met een gerust hart iedereen naar bed kon sturen om een heerlijk uiltje te knappen. In dit ene specifieke geval! Die laatste toevoeging doe ik niet voor niets, want het is de crux van het verhaal. In dit ene specifieke geval van planetoïde 2005 YU55 – ontdekt op 28 december 2005 door Robert S. McMillan van het Steward Observatorium op Kitt Peak, VS – wisten de sterrenkundigen exact wat diens baan in de ruimte was en welke minimale afstand tot aarde en maan er zouden zijn. Dat is geen kwestie van gokken geweest, maar louter van het berekenen van de baan van 2005 YU55 met toepassing van de wetten van Kepler en Newton. Visueel zag de passage langs het Aarde-Maansysteem er afgelopen woensdag zo uit:

Niks kantje boord dus. De vergelijking die lezer Cockie maakte was duidelijk: als de aarde een dartbord is van 25 cm, dan had je er met die planetoïde zo’n 6,37 meter naast gegooid. Daar zou Barney nooit wereldkampioen mee zijn geworden. :-) Om die baan van een planetoïde precies te kunnen berekenen heeft men de zogenaamde baanelementen nodig. Waarnemingen van een aan de hemel voorbijtrekkende planetoïde met professionele telescopen gedurende enkele nachten volstaan om die baanelementen precies te kunnen vaststellen. In het geval van 2005 YU55 zijn dit de baanelementen. Bij het berekenen van de baan wordt ook rekening gehouden met gravitationele effecten van zon, aarde, maan en zelfs van andere – ver weg staande – planeten, zoals Jupiter. Ook van andere ‘grote’ planetoïden weet men precies hoe de baan er uit ziet en welke minimale afstand tot de aarde er zal zijn. De volgende zal  planetoïde (153814) 2001 WN5 zijn, die op 26 juni 2028 op 0,6 maanafstand (250.000 km) langs de aarde zal vliegen. Diens middellijn is iets tussen de 700 meter en 1,5 km. Een jaar later volgt Aphopis, 270 meter in diameter, die op vrijdag de 13 april – woehahaha – langs vliegt. De kans dat die tegen de aarde knalt is klein, 1 op 250.000. Tsja, is dat kantje boord? Dacht het niet. Maar dit betekent allemaal niet – beste Claudia – dat ik hier beweer dat we nooit wakker hoeven te liggen van voorbijrazende planetoïden. De aarde is de afgelopen 4,5 miljard jaar regelmatig bestookt met grote en kleine planetoïden en kometen, zoals het giga-grote exemplaar dat 65 miljoen jaar geleden de dinosauriërs uitroeide. En korter geleden, de planetoïde (of komeet?) die in 1908 boven Siberië explodeerde. We kunnen wel degelijk in de toekomst te maken krijgen met potentiëel gevaarlijke planetoïden. Maar als het zo ver is geef ik wel een seintje om wakker te blijven. Afgesproken?

Dit vliegt vannacht langs de aarde: planetoïde 2005 YU55

Planetoïde 2005 YU55

Hij is 400 meter groot – maatje woonwijk – en komende nacht ergens rond 00.28 uur Nederlandse tijd zal dit rotsblok voorbij de aarde vliegen: planetoïde 2005 YU55. Geen paniek, want YU55 zal ons op een veilige afstand van 0,85 ‘maanafstand’- da’s ongeveer 325.000 km – passeren. Gisteren hebben ze met de 70 meter radiotelescoop in Goldstone, Californië radarbeelden van de planetoïde gemaakt, toen deze nog op 1,38 miljoen km van de aarde verwijderd was. Die telescoop maakt deel uit van NASA’s Deep Space Network (DSN) en wat ze doen is radiosignalen naar dat stuk steen in de ruimte zenden en dan heel precies meten hoe lang de signalen er over doen om terug te kaatsen. Een signaal uit een dal op YU55 zal er een fractie langer over doen dan een berg en dat levert een beeld van diens oppervlakte op. Komende nacht gaan ze ‘m nauwkeurig waarnemen met de 300 meter grote Arecibo Planetary Radar Facility in Puerto Rico, die dan het beste ‘uitzicht’ op de planetoïde heeft. OK mensen, ga maar rustig slapen hoor. :bron: Bron: NASA.

9 november vliegt de 400 m grote planetoïde 2005 YU55 langs de aarde

Op woensdagnacht 9 november a.s.1 zal de planetoïde 2005 YU55 op een afstand van 0,85 ‘maanafstand’- da’s ongeveer 320.000 km – de aarde passeren. De planetoïde werd in 2005 ontdekt door Robert McMillan (Spacewatch Program in Tucson, Arizona) en z’n diameter is 400 meter. De kortste nadering van 2005 YU55 tot de aarde is om 00.28 uur ‘s nachts en tot de maan is om 08.13 uur ‘s ochtends. In april 2010 werd de planetoïde waargenomen met de grote radioschotel van Arecibo op Puerto Rico en dat leverde het radarbeeld op dat je hierboven ziet. De bedoeling is om komende tijd 2005 YU55 nog verder te observeren, zowel met de Arecibo-schotel als met NASA’s Deep Space Network (DSN) van radiotelescopen. De verwachting is dat men details op de planetoïde van maar liefst 2 meter kan zien. Bij de aanstaande passage schijnt 2005 YU55 een helderheid van ongeveer 11m te bereiken, genoeg om ‘m in het zicht van amateur-telescopen te brengen. De beste tijd schijnt rond 22.00 uur Nederlandse tijd te zijn. Op deze website en in deze PDF kan je meer lezen over het waarnemen van dit enorme ruimteblok. Mocht je soms denken

(2005 YU55=akelig groot) + (320.000 km=akelig dichtbij) = PANIEK

dan kan ik je gerust stellen:  de baan van de planetoïde is exact bekend en 2005 YU55 zal NIET tegen de aarde botsen, dat zal de komende honderd jaar ook niet gebeuren en het is géén bruine dwergster, als je dat onverhoopt en geïnspireerd door kometen als Elenin soms mocht denken. Passages van kleinere planetoïden – met afmetingen van enkele meters tot tientallen meters doorsnede – langs de aarde komen vaker voor, zoals pas nog 2010 TD54, die tussen de 5 en 10 meter groot was en de aarde op 46.000 km passeerde. Passages van planetoïden met de omvang van 2005 YU55 zijn een stuk zeldzamer. De volgende zal  planetoïde (153814) 2001 WN5 zijn, die op 26 juni 2028 op 0,6 maanafstand (250.000 km) langs de aarde zal vliegen. Diens middellijn is iets tussen de 700 meter en 1,5 km, oeps! :bron: Bron: Bad Astronomy + NASA.

Noot:
  1. In de beide bronnen lees je dat het op 8 november zal gebeuren. Maar dat is in de VS, waar ze vroeger in de tijdzones zitten. []

Zoef, daar gaat ‘ie: planetoïde 2011 MD

Een paar uurtjes geleden – om 19.00 uur Nederlandse tijd om precies te zijn – scheerde planetoïde 2011 MD vlak langs de aarde. Nou ja, ‘vlak langs’ is een tikkeltje overdreven. De kortste afstand tot de planetoïde, die de afmeting van een flinke tourbus heeft, was 12.000 km, ergens hoog boven de zuidelijke Atlantische oceaan, in de buurt van de Zuidpool. 2011 MD werd op 22 juni j.l. ontdekt met de LINEAR near-Earth object survey in Socorro, Nex Mexico. Vanmorgen werd op het Pla d’Arguine Observatorium in Spanje de volgende video van de kleine planetoïde ‘geschoten’.

Eh… stel nou eens dat planetoïde 2011 MD niet lángs de aarde zou vliegen, maar er tegenaan, wat zouden dan de gevolgen zijn? Nou, da’s eenvoudig:  hoogstwaarschijnlijk geen. Planetoïden met een dergelijke kleine omvang botsen vaker tegen de aarde, maar exploderen dan hoog in de atmosfeer van de aarde. Op 7 oktober 2008 maakten we voor het eerst mee dat een zo’n mini-planetoïde (Ø ≈ 5 m), genaamd 2008 TC3, in de ruimte ontdekt werd en dat ‘ie vervolgens korte tijd later de dampkring invloog en ergens boven Noord-Soedan verbrandde. Dat leidde toen hooguit tot het neervallen van kleinere stukjes puin, welke men later terug vond. :bron: Bron: Space.com.

Op 2 juni vliegt planetoïde 2009 BD tussen aarde en maan door

In blauw de baan van planetoïde 2009 BD

Wetenschappers hebben uitgerekend dat de kleine planetoïde 2009 BD op 2 juni a.s. tussen de aarde en de maan door zal vliegen. De planetoïde, die op 16 januari 2009 werd ontdekt en die een diameter van ongeveer tien meter heeft, zal die dag op 0,9 keer de afstand aarde-maan langs vliegen. Men denkt dat planetoïde 2009 BD behoort tot de zeldzame groep van planetoïden met een zogenaamde co-orbitale baan, waarbij ze een bepaalde periode de baan van de aarde volgen. Der afstand tussen planetoïde en aarde bedraagt maximaal 0,1 Astronomische Eenheid – dat is de afstand tussen aarde en zon, 149 miljoen km. De passage op 2 juni zal geen gevaar voor de aarde opleveren. Zelfs al zou de planetoïde wel op ramkoers liggen dan zouden we ons nog geen zorgen hoeven te maken, want de planetoïde zou dan hoog in de aardse atmosfeer voor een geweldige explosie zorgen, zonder in te slaan op het aardoppervlak. :bron: Bron: NASA Lunar Science.

Record ontdekking in één nacht: 19 planetoïden

Richard Wainscoat (l.) en Marco Micheli met één van de 19 ontdekte planetoïden

Deze kan worden toegevoegd aan het Guiness Book of Records: in de nacht van zaterdag 29 januari 2011 zijn met behulp van de Pan-STARRS PS1 telescoop op Hawaï maar lieft 19 planetoïden ontdekt. Negentien stuks in één nacht met één telescoop, wowie! 8-O Deze door het zonnestelsel vliegende stukken rots worden ontdekt door  foto’s op verschillende tijdstippen van hetzelfde stukje sterrenhemel te maken en dan met elkaar te vergelijken. Zie je objecten dan heen en weer bewegen dan is dat een kandidaat-planetoïde of -komeet. Feitelijk werden die nacht met de PS1, die een CCD camera met 1,4 miljard pixels heeft, zelfs 30 van dergelijke kandidaten gezien. De procedure vereist dat de ontdeking direct wordt doorgegeven aan het Minor Planet Center (MPC) in Cambridge, Massachussets (VS) en dat binnen 12 tot 72 uur van andere observatoria de bevestiging moet komen. Ondanks zware sneeuwstormen in de VS, waardoor veel observatoria daar niet konden waarnemen, lukte het toch om van 19 planetoïden die bevestiging te krijgen. Van de overige 11 planetoïden werd niet meer vernomen. Twee van de 19 ontdekte planetoïden blijken echte aardscheerders te zijn, planetoïden die gevaarlijk dicht bij de aarde kunnen komen en zelfs in botsing. De sterrenkundigen zullen deze nauwlettend in de gaten houden. :bron: Bron: Universe Today.

Kleine planetoïde scheerde gisteravond langs de aarde


Een pieperdepiepkleine planetoïde, een brokstuk van zo’n 2 á 3 meter doorsnede, is gisteravond om 20.40 uur Nederlandse tijd de aarde gepasseerd op 11.855 km afstand. De aarde zelf heeft een diameter van zo’n 13.000 km, dus je mag het gerust rakelings noemen. De planetoïde heet 2011 CQ1 en hij was een paar uur voor de passage ontdekt door R. A. Kowalski met de Catalina Sky Survey. Kowalski maakte daarbij gebruik van een 0,68-m Schmidt telescoop en CCD-camera. 2001 CQ1 bewoog 6 “/min en was toen van magnitude ~19. Met de 0,35-m f/3.8 reflector + CCD van het Tzec Maun Observatorium in New Mexico wist men bovenstaande foto van het brokstuk te maken, een ‘stack’ van twintig losse foto’s, ieder 10 seconden belicht. Je ziet de sterren als streepjes van losse puntjes, er is gevolgd op de planetoïde. Stel nou dat 2011 CQ1 tegen de aarde gebotst zou zijn, zou er dan een ramp zijn gebeurd? Hoogstwaarschijnlijk niet. Planetoïden met een dergelijke kleine omvang botsen vaker tegen de aarde, maar exploderen dan hoog in de atmosfeer van de aarde. Op 7 oktober 2008 maakten we voor het eerst mee dat een zo’n mini-planetoïde (Ø ≈ 5 m), genaamd 2008 TC3, in de ruimte ontdekt werd en dat ‘ie vervolgens korte tijd later de dampkring invloog en ergens boven Noord-Soedan verbrandde. Dat leidde toen hooguit tot het neervallen van kleinere stukjes puin, welke men later terug vond. :bron: Bron: Bad Astronomy + Remanzacco Observatorium.

Zoef, daar gaat ‘ie, planetoïde 2010 TD54

Begin van de middag scheerde de kleine planetoïde 2010 TD54 langs de aarde, waarbij de kortste afstand 46.000 km bedroeg. De planetoïde zou een helderheid van ongeveer magnitude 14 hebben, zo was voorspeld. Voor hedendaagsche telescopen een peuleschilletje, dus menig amateur-astronoom aan de donkere kant van de aarde heeft de passage gefilmd. Onder andere Patrick Wiggins, die ‘m met z’n 14″ Celestron volgde:

:bron: Bron: SpaceWeather.

Kleine planetoïde 2010 TD54 scheert morgen langs de aarde

Impressie van een aardscheerder

Morgen – da’s dinsdag 12 oktober 2010 – ergens rond 13:25 uur Nederlandse tijd zal de zondagochtend ontdekte planetoïde 2010 TD54 langs de aarde vliegen. De korste afstand op dat moment bedraagt volgens recente schattingen 46.000 km, da’s 1/8e van de afstand tussen aarde en maan. Oeps, klinkt erg dichtbij! Dat is het ook, maar ga niet direct je koffers inpakken, want de kans op een inslag op aarde klein, slechts 1 op de miljoen, aldus Don Yeomans, manager van het Near-Earth Object Program Office van de NASA. De planetoïde, die ongeveer tussen 5 en 10 meter groot is, werd afgelopen zondag ontdekt met de Catalina Sky Survey. Volgens Yeoman zal 2010 TD54, indien deze tòch de atmosfeer van de aarde zou bereiken, niet voor schade zorgen, want de afmeting van ‘t rotsblok is zo klein dat ‘ie de tocht door die atmosfeer niet zou overleven. Mmmmm, tien meter doorsnede voor een planetoïde en dan toch zo’n tocht niet overleven? Ik vraag het mij af. Afwachten maar. :-) :bron: Bron: Universe Today.

[Update] Phil Plait heeft een kaartje met de baan van 2010 TD54 (zie hieronder). Het rotsblok schijnt niet alleen de baan van de aarde te kruisen, maar ook die van Venus en Mars. Da’s bijzonder, want de meeste planetoïden bevinden zich tussen de banen van Mars en Jupiter. Het draait in 2,5 jaar om de zon en z’n inclinatie is slechts 5°. Plait denkt dan ook dat 2010 TD54 nog niet zo heel lang in z’n huidige baan verkeerd, want anders zou ‘ie al lang een keertje tegen Venus, Aarde of Mars zijn gesmakt.

:bron: Bron: Bad Astronomy.

Switch to our mobile site