29 mei 2016

Superzware zwarte gaten veroorzaken ‘galactische opwarming’

Astronomen hebben een verklaring gevonden voor de mysterieuze galactische opwarming waar veel sterrenstelsels mee te kampen hebben. Deze opwarming zorgt ervoor dat de stelsels, die ‘rode geisers’ worden genoemd, geen nieuwe sterren kunnen produceren. Het vermoeden bestond al dat de sleutel tot de verklaring gezocht moest worden bij de superzware zwarte gaten die in de […]

Bestaat donkere materie uit ‘oer-zwartegaten’?

Volgens astrofysicus Alexander Kashlinsky van NASA’s Goddard Space Flight Center bestaat de donkere materie in het heelal uit zwarte gaten die tijdens de oerknal al zijn ontstaan. Volgens sommige theorieën konden er tijdens de geboorte van het heelal kleine ‘oer-zwartegaten’ gevormd worden, die vervolgens een belangrijke rol speelden bij de evolutie van de groteschaalstructuur van […]

Hubble vindt aanwijzingen voor de wijze waarop superzware zwarte gaten ontstaan

Sterrenkundigen hebben met behulp van de ESA/NASA Hubble ruimtetelescoop en twee andere ruimtetelescopen – Chandra en Spitzer – aanwijzingen gevonden voor de wijze waarop superzware zwarte gaten in de centra van sterrenstelsels ontstaan. Een Italiaans team heeft met behulp van de instrumenten in het vroege heelal, op grote afstand verwijderd van de aarde, twee objecten […]

Nabij zwart gat vertoont krachtige wind

Een zwart gat op ‘slechts’ 8000 lichtjaar afstand van de aarde vertoonde tijdens een uitbarsting in de zomer van 2015 een ongewoon krachtige ‘wind’ van neutrale waterstof- en heliumatomen, met een snelheid van ca. 3000 kilometer per seconde – één procent van de lichtsnelheid. Door die krachtige wind ontstond een uitdijende nevel rond het zwarte […]

ALMA meet met grote precisie massa superzwaar zwart gat in nabij sterrenstelsel

Sterrenkundigen zijn er in geslaagd om met grote precisie de massa te meten van het superzware zwarte gat in NGC 1332, een groot elliptisch sterrenstelsel, dat met een afstand van 73 miljoen lichtjaar in het sterrenbeeld Eridianus relatief dichtbij staat. Met behulp van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), een reeks radiotelescopen in Chili die […]

D’r zit een Pevatron in de kern van de Melkweg

Ja ja, da’s even schrikken hè? Een Pevatron in de kern van de Melkweg. Klinkt nogal spooky. Maar wees niet bezorgd, het klinkt allemaal enger dan het is. Waar het om draait zijn zeer energierijke deeltjes – meest protonen – die als kosmische straling constant van alle kanten op de aarde afkomen en in de buitenste […]

Mysterieuze röntgendubbelsterren produceren krachtige ‘tegenwind’

Met de Europese röntgensatelliet XMM-Newton zijn in twee nabije sterrenstelsels enkele bijzondere dubbelsterren ontdekt die gas uitstoten met bijna een kwart van de lichtsnelheid. Er bestaan twee soorten dubbelsterren die veel röntgenstraling uitzenden. ‘Normale’ röntgendubbelsterren bestaat uit het compacte restant van een ster – een witte dwerg, neutronenster of zwart gat – dat gas opslokt […]

JAXA heeft hoop opgegeven voor röntgensatelliet Hitomi

De Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA heeft de hoop opgegeven dat de röntgensatelliet Hitomi (da’s Japans voor ‘oogpupil’, voorheen Astro-H genoemd) nog gered kan worden. Sinds 26 maart heeft men geen communicatie meer met de Japanse röntgensatelliet Hitomi, die op 17 februari j.l. werd gelanceerd en die precies op die zaterdag operationeel moest worden. De $ 273 miljoen kostende […]

Sterrenkundige Heino Falcke onderscheiden met koninklijk lintje

Professor Heino Falcke van de Radboud Universiteit, die wereldberoemd is om zijn baanbrekend onderzoek naar zwarte gaten in het heelal, heeft dinsdagmiddag een lintje gekregen. Burgemeester Hubert Bruls speldde hem de medaille op die hoort bij het ridderschap in de Orde van Oranje Nassau. De sterrenkundige en astrofysicus Falcke is voorzitter van LOFAR (Low-Frequency Array ofwel ‘lage-frequentie […]

Stoffige donut rondom superzwaar zwart gat in NGC 1068 waargenomen door ALMA

Sterrenkundigen zijn er in geslaagd om voor het eerst de uit stof bestaande donutachtige wolk rondom het superzware zwarte gat in het nabije sterrenstelsel M77/NGC 1068 met behulp van de Atacama Large Millimeter Array (ALMA) te fotograferen. Dergelijke zwarte gaten vinden we in alle kernen van sterrenstelsels en de meesten zijn omgeven door een hete, snel […]