16 september 2014

Eigenschappen van quasars beter verklaard

Grafiek met de gegevens van 20.000 onderzochte quasars

De Chinese astronomen Fellow Yue Shen en Luis Ho (Universiteit van Bejing) hebben aangetoond dat de vele verschillende verschijningsvormen van quasars – heldere, verre objecten die worden ‘aangedreven’ door superzware zwarte gaten – worden bepaald door slechts twee factoren. De ene is de snelheid waarmee materie in het zwarte gat valt, de andere is de […]

Nou is ‘t zeker: middelzware zwarte gaten bestaan echt

M82 in Grote Beer

De heldere röntgenbron M82 X-1 in het nabijgelegen sterrenstelsel M82 (het Sigaarstelsel) is daadwerkelijk een ‘middelzwaar’ zwart gat, met een massa die zo’n vierhonderd keer zo groot is als de massa van de zon. Dat schrijven Amerikaanse sterrenkundigen vandaag in een online publicatie in Nature. In tegenstelling tot stellaire zwarte gaten (de overblijfselen van supernova-explosies, […]

NASA’s NuSTAR ziet zeldzame vervaging van licht van zwart gat

NuSTARRedshift_R004

Sterrenkundigen zijn er met behulp van NASA’s Nuclear Spectroscopic Telescope Array (NuSTAR), een in juli 2012 gelanceerde röntgensatelliet, in geslaagd om bij een superzwaar zwart gat in het centrum van een ander sterrenstelsel een zeldzame verandering van het uitgezonden licht te zien. Een compacte bron van röntgenstraling, genaamd de corona, schoof in enkele dagen tijd […]

Hoe konden de eerste zwarte gaten zo snel groeien?

zwarte gaten

In het jonge heelal wemelde het van de quasars – extreem heldere stralingsbronnen die worden aangedreven door het eetgedrag van supermassieve zwarte gaten. Probleem is echter dat deze vroege zwarte gaten al een miljard jaar na de oerknal miljoenen zonnemassa’s zwaar konden worden. Hoe hebben die zwarte gaten dat zo snel geflikt? Uit een analyse […]

Ontstond de oerknal uit een ster die ineenklapte tot een zwart gat?

Heeft het heelal geen oerknal gekend?

Dat ons heelal 13,8 miljard jaar geleden ontstond uit een oerknal wordt door sterrenkundigen vrij algemeen aanvaard. De vraag is alleen waar de oerknal vandaan kwam en het enige dat men dan kan roepen is dat het begin van de oerknal een singulariteit moet zijn geweest, een staat waarin de temperatuur en dichtheid oneindig hoge […]

“Kwantumstuiters” kunnen zwarte gaten veranderen in…witte gaten!

white hole

Sommige kosmologen speculeren dat zwarte gaten hun leven eindigen door te veranderen in het tegenovergestelde – zogenaamde witte gaten, die al het opgeslokte materiaal weer terug de ruimte in schieten. Een nieuwe theorie die gebaseerd is op kwantumzwaartekracht, zou kunnen verklaren hoe dit mogelijk is. Zwarte gaten ontstaan als zware sterren onder hun eigen gewicht […]

Superzwaar zwart gat schiet gas op hoge snelheid zijn sterrenstelsel uit

Het centrale deel van het sterrenstelsel IC5063 zien, zoals waargenomen met Hubble Ruimtetelescoop. Het heldere gedeelte in het midden toont het gebied waar de jets, aangedreven door het superzware zwarte gat, het moleculaire gas uit het sterrenstelsel drijven.

Astronomen hebben een zwart gat ontdekt dat op hoge snelheid moleculair waterstofgas het sterrenstelsel waarin het zich bevindt, uitschiet. Ze vonden het eerste directe bewijs dat de moleculaire uitstromen worden versneld door jets van elektronen die zich bewegen met bijna de snelheid van het licht. Het team – waaronder Tom Oosterloo (ASTRON / Kapteyn Instituut van […]

Bert, Ernie en Big Bird kwamen vermoedelijk van een blazar

Ernie

In de periode 2010-2012 werden met de enorme IceCube detector in het ijs van de zuidpool drie neutrino’s waargenomen met een gigantisch hoge energie. Natuurkundigen kunnen ze ingewikkelde catalogusnummers geven, die niemand onthoudt, maar in dit geval kreeg het drietal aansprekende namen – gelukkig maar, afkomstig van Sesamstraat: ‘Bert’ met een energie van 1.040 TeV […]

Sterrenstelsel bevat drie supermassieve zwarte gaten

triple black hole

Astronomen hebben een sterrenstelsel gevonden dat wordt verankerd door niet één, maar wel drie supermassieve zwarte gaten! Dit is het nauwste trio van zwarte gaten die ooit is aangetroffen! Het sterrenstelsel in kwestie is een zogenaamde quasar, waarbij de centrale zwarte gaten enorm veel energie uitstralen. De afstand tot het bijzondere trio bedraagt zo’n 4 miljard […]

Kosmische blokkade verklaart invloed zwarte gaten

screenshot wind NGC 5548

Een internationaal team van sterrenkundigen heeft een vreemd fenomeen ontdekt bij het superzware zwarte gat in het centrum van een veel bestudeerd sterrenstelsel. Een klonterige gasstroom beweegt zich met hoge snelheid van het zwarte gat af en blokkeert zo 90 procent van de röntgenstraling die het zwarte gat uitzendt. Deze blokkade is het eerste directe […]