17 juni 2024

Jupiter als een donkere materiedetector

Op aarde wordt al tientallen jaren koortsachtig gezocht naar donkere materie, de mysterieuze substantie die 80% van alle materie in het heelal zou vormen en die niet reageert met gewone materie. Al die speurtochten hebben nog niets opgeleverd. Waarom maak je niet gebruik van een nog véél grotere en … [Lees meer...]

Cluster El Gordo laat zien dat donkere materie mogelijk met zichzelf reageert

El Gordo (Spaans voor 'de Dikke') is een gigantische cluster van sterrenstelsels, nee wat zeg ik, het zijn  twee clusters van sterrenstelsels die met elkaar in botsing zijn. Officieel heet 'ie ACT-CL J0102-4915 en de clusters hebben een totale massa van pakweg 2100 biljoen (!) zonsmassa, da’s 2,1 x … [Lees meer...]

Boekrecensie: de klopjacht op donkere materie

Sinds 3 april j.l. ligt "De klopjacht op donkere materie" in de winkel. Een boek (-je, 111 p.) in de serie Pocket Science van New Scientist van Dorine Schenk. Zij is freelance wetenschapsjournalist voor o.a. NRC, New Scientist en  het Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde (NTvN) en ze schreef … [Lees meer...]

Eerste wetenschappelijke beelden Euclid-telescoop overtreffen alle verwachtingen

Vandaag heeft ESA vijf afbeeldingen gepubliceerd van ruimtetelescoop Euclid. Ze overtreffen volgens de astronomen die met de data werken alle verwachtingen en laten zien dat Euclid in staat is om de geheimen van het heelal te ontrafelen. De wetenschappers binnen het Euclid-consortium kunnen zo op … [Lees meer...]

Ja hoor, daar is een nieuwe spanning: de bulkstroom-spanning

Al enkele jaren kennen we in sterrenkundeland twee 'spanningen', waarbij sterrenkundigen van mening verschillen over de waarde van kosmologische parameters. De ene is de Hubble-spanning, waarbij het draait om H0, de Hubble constante waarmee de snelheid van de uitdijing van het heelal wordt … [Lees meer...]

Geeft Cassini de doodsteek aan MOND, de alternatieve zwaartekrachttheorie?

Sinds de waarnemingen van Vera Rubin en anderen in de jaren zeventig weten we dat sterrenstelsels sneller roteren dan voorspelt. Om dat te verklaren werd het idee geopperd dat er meer materie in sterrenstelsels zit dan te zien, onzichtbare of donkere materie. Met die extra materie zou de ‘vlakke … [Lees meer...]

Bestaat donkere materie wellicht uit ultralichte primordiale zwarte gaten?

Indirecte bewijzen voor het bestaan van donkere materie zijn er genoeg, alleen is er nooit één directe waarneming van gedaan. Er zijn daarom ook geen concrete aanwijzingen voor wat donkere materie precies is, waar het uit bestaat. Een al langer bestaande hypothese is dat donkere materie gevormd … [Lees meer...]

Gewone en donkere materie hebben samen opgetrokken in de evolutie van het heelal

Donkere materie vormt pakweg 85% van alle materie in het heelal en er wordt wel eens gedacht dat donkere materie en gewone materie niet reageren op elkaar en dat ze zich daarom onafhankelijk van elkaar hebben ontwikkeld. Maar recent onderzoek door Pran Nath en zijn collega Jinzheng Li (Northeastern … [Lees meer...]

11 Mogelijke oplossingen van de Hubble spanning getest

Wat de Hubble spanning is hoef ik jullie niet meer te vertellen, tenzij je afgelopen acht jaar onder een steen hebt geleefd - lees het speciale dossier hierover voor alle ins and outs. Vraag is welke oplossing er is, hoe het grootste kosmologische dillema sinds jaren kan worden opgelost. Mogelijke … [Lees meer...]

Neutronensterren kunnen ons meer vertellen over donkere materie

Naar schatting 85% van alle materie in het heelal bestaat uit de onzichtbare en mysterieuze donkere materie, de overige 15% bestaat uit 'normale' materie, het spul waar sterren, planeten , gas- en stofwolken, neutronensterren, zwarte gaten, jij en ik uit bestaan. We weten via indirecte aanwijzingen … [Lees meer...]