18 januari 2022

Zelfs de grootste structuren in het heelal – de filamenten van het kosmische web – roteren

We weten dat planeten en sterren roteren, dat zelfs sterrenstelsels en mogelijk ook de halo's van donkere materie rondom sterrenstelsels roteren. Maar nu blijkt uit onderzoek dat zelfs de allergrootste structuren in het heelal, de filamenten van het kosmische web, roteren en wel om hun lengte-as. … [Lees meer...]

Superzwaar zwart gat Sagittarius A* lijkt een trage spin te hebben

'Zwarte gaten hebben geen haar'. Die wijsheid is ooit als eerste gebezigd door John Wheeler en hij bedoelde er mee dat zwarte gaten slechts drie eigenschappen hebben, massa, lading en spin. En van die drie valt lading af, omdat de deeltjes die door het zwarte gat ingevangen worden elektrisch … [Lees meer...]

Venus is een super-rotator en nu pas – na ruim vijftig jaar – weten we waarom dat is

Dat Venus een unieke planeet is dat wisten we al: de rotatie van de bloedhete planeet is retrograad, d.w.z hij draait de 'verkeerde' kant uit en een dag op Venus duurt langer dan een jaar - één omwenteling om z'n as duurt 243 dagen, één rondje om de zon duurt bijna 225 dagen. De 'super-rotatie' is … [Lees meer...]

Vergeleken met andere sterren lijkt de zon een ’tamme’ ster te zijn

Onderzoek aan 369 sterren, die qua eigenschappen zoals rotatieperiode, massa en lichtsterkte op de zon lijken, heeft laten zien dat de zon een 'tamme' ster lijkt te zijn, een tikkeltje saaie ster eigenlijk. We houden de zon sinds 1610 - het jaar dat de telescoop voor 't eerst werd gebruikt om … [Lees meer...]

Kiezelstenen bepalen de rotatievoorkeur van planeten

Planeten draaien vaak in dezelfde richting om hun eigen as als de ster waar ze omheen draaien. De standaardtheorie kan deze waarnemingen niet verklaren, maar het relatief nieuwe kiezelgroeimodel wél. Dat blijkt uit onderzoek onder leiding van de net afgestudeerde UvA-astronoom Rico Visser. Het … [Lees meer...]

Nee, het heelal als geheel roteert niet

Alle hemelobjecten draaien om hun as, sterren zoals de zon, planeten zoals de aarde, kometen, planetoïden, noem het maar op. Logische veronderstelling dat het grootste wat er is ook misschien wel roteert, het heelal zelf. Nou is het natuurlijk de vraag hoe je dat zou moeten waarnemen, want het … [Lees meer...]

Rotatiesnelheid Saturnus door Cassini nauwkeurig bepaald dankzij z’n ringen

Wetenschappers zijn er dankzij waarnemingen gedaan met de Cassini ruimteverkenner in geslaagd om heel nauwkeurig de rotatiesnelheid van Saturnus te bepalen. Dat was altijd lastig omdat Saturnus als gasplaneet geen vast oppervlak heeft met opvallende landschapskenmerken die gebruikt kunnen worden om … [Lees meer...]

Zwart gat ASASSN-14li draait eens per 131 seconden om z’n as

Impressie van een roterend zwart gat. Credit: NASA/CXC/M.Weiss;Sterrenkundigen zijn er in geslaagd om met twee röntgentelescopen in de ruimte - de Amerikaanse Chandra en de Europese XMM-Newton ruimtetelescopen - én met de all-round Neil Gehrels Swift ruimtetelescoop de 'spin' van een zwart gat te … [Lees meer...]

De rotatieperiode en ashelling van de acht planeten in beeld gebracht

De acht planeten van het zonnestelsel hebben allemaal een bepaalde rotatieperiode en ashelling. Met de rotatieperiode bedoelen we de tijd die een planeet nodig heeft om één rotatie uit te voeren rond de rotatieas en met de ashelling (ook wel obliquiteit of axiale variatie genoemd) dee hellingshoek … [Lees meer...]

Even over de rotatieassen van Aarde en Maan

De Griekse filosoof Heraclites zei het al in de Oudheid: Panta rhei, oftewel alles is in beweging. Dat geldt niet alleen voor rivieren - 'je kunt niet twee keer in dezelfde rivier stappen', zei Heraclites ergens rond 500 voor Christus - maar ook voor rotatieassen. Yep, twee berichten hierover kwamen … [Lees meer...]