6 augustus 2021

DES Y3 is conform ΛCDM

Ja klopt, een titel in de categorie 'Waar gaat dit in hemelsnaam over?' Laat mij het uitleggen. Bij de Dark Energy Survey (DES) is verspreid over 758 nachten in de periode 2013-2019 bijna een achtste deel van de hemel gefotografeerd en zijn honderden miljoenen objecten gefotografeerd. Van die 758 … [Lees meer...]

Nieuw type donkere energie zou de Hubble spanning op kunnen lossen

Dat het heelal uitdijt weten we sinds de waarnemingen van Edwin Hubble eind jaren twintig van de vorige eeuw, dat het versneld uitdijt weten we sinds 1998, toen twee onafhankelijke teams met behulp van type Ia supernovae de versnelde uitdijing ontdekten, dat er voor de  snelheid van die uitdijing … [Lees meer...]

De leeftijd van het heelal is 13,77 miljard jaar

Een team van sterrenkundigen heeft gebruikmakend van de Atacama Cosmology Telescope (ACT) in de Atacama woestijn in Chili de leeftijd van het heelal vast kunnen stellen op 13,77 miljard jaar, met een onzekerheid van 40 miljoen jaar. Deze waarde komt goed overeen met de schatting die eerder gegeven … [Lees meer...]

Derde dataset Gaia levert nieuwe waarde voor de Hubble constante op

Credit:NASA, ESA, R. Ellis (Caltech), and the HUDF 2012 Team Op basis van de op 3 december bekendgemaakte derde publicatie van de Gaia gegevens (EDR3) hebben sterrenkundigen een nieuwe schatting gemaakt van de snelheid waarmee het heelal uitdijt. Met Gaia, een Europese satelliet die al zes jaar … [Lees meer...]

Afbuigend sterrenlicht meet uitdijing heelal

Het is een van de grote debatten in de kosmologie: het heelal dijt uit, maar hoe snel precies? Twee beschikbare meetmethoden leveren verschillende resultaten op. Een derde, onafhankelijke meetmethode gebaseerd op het afbuigen van licht door sterrenstelsels, is verbeterd door Leidse natuurkundige … [Lees meer...]

Bepaling expansiesnelheid heelal met supernovae nader bekeken

De bepaling van de snelheid waarmee het heelal uitdijt blijft ons bezighouden. Al meer dan vier jaar is een discussie gaande over de vraag hoe hoog die snelheid is, een discussie waarin twee 'kampen' te onderscheiden zijn, het kamp van het vroege heelal dat zich o.a. baseert op metingen aan de … [Lees meer...]

Twee kosmologische spanningen – de Hubble en Sigma-Acht spanning- hoe los je die op?

Het gangbare heelalmodel, het Lambda (Λ)-CDM model, ook wel het kosmologische concordantie model genoemd, heeft het lastig. Al een jaar of vijf is er de hardnekkige Hubble-spanning, het debat tussen sterrenkundigen over de vraag hoe snel het heelal uitdijt. En sinds een maand of vijf is daar … [Lees meer...]

Nieuwe methode komt met een leeftijd van 12,6 miljard jaar voor het heelal

Sterrenkundigen hebben met behulp van de zogeheten 'Baryonische Tully-Fisher relatie' de afstanden van 50 sterrenstelsels ingeschat en op basis daarvan komen ze met twee waarden voor de leeftijd van het heelal en de Hubble constante: 12,6 miljard jaar resp. 75,1 ± 2,1 km/s/Mpc. James Schombert … [Lees meer...]

Resultaten van het SDSS-IV eBOSS onderzoek aan het ‘midden-heelal’ gepubliceerd

Vandaag zijn de resultaten gepubliceerd van de vierde 'extended Baryon Oscillation Spectroscopic Survey' (eBOSS) van de Sloan Digital Sky Survey, een vijf jaar durend onderzoek dat de meest omvangrijke driedimensionale kaart van een periode van elf miljard jaar van het heelal heeft opgeleverd. Van … [Lees meer...]

Tsja, drie soorten type Ia supernovae maakt afstandsbepaling wel lastig

Eén van de belangrijkste methodes om afstanden in het heelal te meten is die waarbij gebruik wordt gemaakt van de type Ia supernovae. Dat zijn witte dwergen die een thermonucleaire explosie ondergaan als ze door massatoevoer zwaarder worden dan 1,4 zonsmassa, de zogeheten Limiet van Chandrasekhar, … [Lees meer...]