22 augustus 2018

Reeds lang uitgeschakelde satelliet onthult massa piepjonge planeet

Voor het eerst is de massa van een net gevormde exoplaneet bepaald. Sterrenkundigen van de Universiteit Leiden gebruikten hiervoor waarnemingen van Hipparcos, een satelliet die al meer dan 25 jaar buiten werking is, in combinatie met diens huidige hypermoderne opvolger Gaia. De metingen laten zien … [Lees meer...]

Gaia-gegevens laten zien dat er een gat in het Hertzsprung-Russell diagram zit

Het Hertzsprung-Russell (HR) diagram staat in alle leerboeken van de sterrenkunde, het diagram dat Ejnar Hertzsprung en Henry Norris Russell in 1905 en 1913 onafhankelijk van elkaar ontdekten. Dát beroemde diagram, waarin de lichtkracht van sterren te vinden is tegenover hun kleur (een maat voor hun … [Lees meer...]

Groningse software maakt supercomputer van laptop

Twee Groningse sterrenkundigen hebben software ontwikkeld die moeiteloos visualisaties kan genereren op basis van honderden miljoenen gegevens. Maarten Breddels en Jovan Veljanoski (Rijksuniversiteit Groningen) schreven hun programma in eerste instantie om de miljard sterren te lijf te gaan die door … [Lees meer...]

Nieuwe data Gaia telescoop toont fusies van de Melkweg

Sterrenkundigen van de RUG hebben in de halo van de Melkweg sporen gevonden van oude samensmeltingen. Vijf groepjes sterren lijkt afkomstig van de fusie met kleine sterrenstelsels, terwijl een grote ‘klodder’ van enkele honderden sterren afkomstig lijkt van een grotere fusie. Deze resultaten zijn op … [Lees meer...]

Monster-zwart gat SMSS~J215728.21-360215.1 verorbert één zonmassa per twee dagen

Sterrenkundigen van de Australian National University (ANU) hebben een superzwaar zwart gat ontdekt dat het snelst groeiende zwart gat is dat bekend is in het heelal. Het zwarte gat bevindt zich in het centrum van de quasar SMSS~J215728.21-360215.1 en iedere twee dagen krijgt 'ie ongeveer één … [Lees meer...]

Even wat snelle conclusies getrokken vanuit de Gaia DR2 data [Update]

Op woensdag 25 april - vandaag precies een week geleden - werd door de ESA de tweede datarelease van de Europese Gaia satelliet vrijgegeven, DR2 genaamd. Sinds die dag is er een stortvloed aan wetenschappelijk artikelen op de ArXiv server verschenen, met allerlei onderzoeken gebaseerd op die DR2 … [Lees meer...]

Data-archief van ontdekkingsmachine Gaia geopend voor de wetenschap

Vandaag heeft het Europese ruimteagentschap ESA het data-archief van de ‘one billion starmapper’ Gaia geopend voor de sterrenkundige gemeenschap. De dataset (de tweede na 22 maanden van waarnemingen) die vandaag online is gekomen blijkt een schatkamer voor astronomen te zijn, waarin vele nieuwe … [Lees meer...]

Op 25 april weten we van 1.692.919.135 sterren in de Melkweg de positie en helderheid

Schrijf de datum van woensdag 25 april in je agenda. Die dag wordt de tweede set van data van de Europese Gaia satelliet vrijgegeven, die satelliet die sinds december 2013 een groot deel van de sterren van het melkwegstelsel in kaart aan het brengen is en die voor deze tweede set 22 maanden bezig is … [Lees meer...]

Kijk nou, Gaia 1, een pas ontdekte cluster van sterren vlakbij Sirius

November vorig jaar ontdekte de ESA met behulp van de Gaia satelliet een kleine open sterrencluster, schijnbaar in de buurt van Sirius, na de zon de helderste ster aan de hemel. Die cluster kreeg de naam Gaia 1, vanwege de satelliet waarmee 'ie werd ontdekt. Hij was nooit eerder gezien, want hij … [Lees meer...]

Meting 3D-beweging van sterren in nabij stelsel: praktijktest donkere-materiemodel

Een team van astronomen aan de universiteiten van Groningen en Leiden is er voor het eerst in geslaagd de driedimensionale beweging te meten van individuele sterren in een sterrenstelsel buiten de Melkweg. Het onderzoek geeft een inkijkje in de verdeling van de donkere materie die het stelsel … [Lees meer...]