24 mei 2022

Donkere materie-kernen lijken te groeien en in dichtheid te verminderen

Onderzoek door een drietal sterrenkundigen aan spraalsterrenstelsels in het heelal wijst erop dat de zogeheten kernen (Engels: cores) van donkere materie in die stelsels langzaam maar zeker groter worden én dat hun dichtheid met de tijd afneemt. Dat is een opmerkelijke waarneming, want het laat zien … [Lees meer...]

Hubble maakt prachtige opname van reusachtig spiraalstelsel

Sterrenstelsels zijn een beetje als sneeuwvlokjes. Ze komen in allerlei vormen en maten en geen twee sterrenstelsels zijn precies hetzelfde. Een goed voorbeeld is het fotogenieke spiraalstelsel UGC 2885, die zich bevindt op een afstand van 232 miljoen lichtjaar in de richting van het sterrenbeeld … [Lees meer...]

Grote spiraalstelsels maken zeer efficiënt sterren

Grote spiraalstelsels, zoals onze naaste buur de Andromedanevel, laten bijna geen gas- of stofdeeltjes onbenut bij het vormen van sterren. Dat hebben Nederlandse astronomen berekend aan de hand van de draaisnelheden van ruim honderd nabije stelsels. De grote stelsels halen een efficiëntie van 80 tot … [Lees meer...]

Jonge sterrenstelsels hebben ook al spiraalarmen, balken en ringen

Jonge sterrenstelsels zijn minder rommelig dan verwacht en blijken ook al spiraalarmen, balken en ringen te bevatten. Dat stelt een internationaal team van onderzoekers onder leiding van Jacqueline Hodge (Universiteit Leiden). De jonge, ver van ons verwijderde, sterrenstelsels waren tot nu toe … [Lees meer...]

Het verst verwijderde sterrenstelsel kennen we dankzij een zwaartekrachtlens

Sterrenkundigen zijn erin geslaagd om met behulp van twee ‘instrumenten’ een spiraalsterrenstelsel te identificeren dat nu te boek mag staan als het verst verwijderde spiraalstelsel in het heelal dat we kennen. Het eerste instrument is een menselijke en wel de  Near-Infrared Integral Field … [Lees meer...]

Donkere materie had minder invloed in sterrenstelsels in het vroege heelal

Nieuwe waarnemingen wijzen erop dat tijdens de hoogtijdagen van het ontstaan van sterrenstelsels, 10 miljard jaar geleden, zware sterren-vormende stelsels werden gedomineerd door baryonische oftewel ‘normale’ materie. Dat is in schril contrast met de huidige sterrenstelsels, waarin de geheimzinnige … [Lees meer...]

Sterrenkundigen ontdekken ‘super spiraalsterrenstelsels’

Groot, groter, grootst. Dat heb je op aarde in het dieren- en plantenrijk, maar dat heb je ook in de wereld der sterrenkunde. Door gebruik te maken van de NASA/IPAC Extragalactic Database (NED), da's een online database met gegevens over 100 miljoen stelsels, heeft men een nieuwe klasse van … [Lees meer...]

In Focus: Messier 88

Bijna zou ik zeggen: gelukkig zijn er nu al een aantal weken lang nauwelijks heldere avonden/nachten. Ik heb namelijk nog steeds opnamen van eerder dit jaar op de plank liggen. Deze dagen heb ik wat meer tijd, dus wie weet begin ik 2016 met een schone lei. In focus heb ik dit keer M88. … [Lees meer...]

Waarom zijn sommige spiraalstelsels “klonterig”?

Hoewel spiraalstelsels vandaag de dag meestal vrij egaal zijn, zijn hun soortgenoten in het vroege universum veel "klonteriger", met flinke concentraties van gas en stof. In de klonterige spiraalstelsels is de stervorming ook veel hoger dan bij de egale variant. Waar in spiraalstelsels zoals de … [Lees meer...]

Spiraalstelsels blijken magnetische halo’s te hebben

Uit onderzoek is gebleken dat veel spiraalstelsels een halo hebben van kosmische straling en magnetische velden, die zich ver boven (en onder) de zichtbare schijf kan uitstrekken. Men heeft de ontdekking verricht door de VLA-radiotelescoop te richten op zo'n 35 spiraalstelsels die (vanaf de aarde … [Lees meer...]